Oaxaca
Thủ đô ẩm thực và văn hóa bản địa của Mexico: bảy loại sốt mole, rượu mezcal và di tích Monte Albán; không khí Ngày của Người Chết đậm đặc bậc nhất cả nước.
Thành phố Oaxaca (Oaxaca de Juárez) là thủ phủ bang Oaxaca ở miền nam Mexico, cao khoảng 1.550 m so với mực nước biển, nằm ở nơi giao nhau của ba thung lũng, nơi hơn mười nhóm dân tộc bản địa như Zapoteca và Mixteca tiếp tục gìn giữ ngôn ngữ và nghề thủ công. Khu trung tâm lịch sử và di chỉ Monte Albán ở ngoại ô cùng được UNESCO công nhận là di sản thế giới năm 1987; các công trình thuộc địa xây bằng đá núi lửa xanh, nhà thờ Santo Domingo và quảng trường Hiến pháp đều nằm trong khoảng cách đi bộ. Oaxaca được gọi là thủ đô ẩm thực của Mexico: bảy loại sốt mole, bánh tlayuda, phô mai sợi oaxaca, sô-cô-la nóng và rượu mezcal đều có nguồn gốc từ đây, nên đi chợ và học nấu ăn là trải nghiệm cốt lõi. Khí hậu quanh năm ôn hòa, mùa khô từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau là thời điểm tốt nhất. Trong Ngày của Người Chết từ 31/10 đến 2/11, nghĩa trang được thắp nến canh thức, đường phố có diễu hành, khách sạn cần đặt trước vài tháng; tháng 7 có lễ hội Guelaguetza với các màn múa của nhiều dân tộc. Chuyến đi có thể chia làm ba phần: thành phố cũ (1–2 ngày), tour một ngày vùng thung lũng phía đông (cây Tule – làng dệt thảm Teotitlán – Mitla – Hierve el Agua (thác nước sôi) – nhà máy mezcal), và Monte Albán ở phía tây nam (nửa ngày). Di chuyển: từ Thành phố Mexico bay đến Oaxaca khoảng 1 giờ, hoặc đi xe buýt đường dài ADO khoảng 6,5 giờ; các điểm ngoại ô có thể tham gia tour một ngày địa phương hoặc thuê xe riêng. Khuyến nghị 3–5 ngày. Lưu ý: người mang hộ chiếu Trung Quốc và có visa còn hiệu lực của Mỹ, Canada hoặc một số nước khác có thể nhập cảnh Mexico miễn thị thực; độ cao lớn và nắng gắt, cần chống nắng; trên một số đoạn đường xa thỉnh thoảng có cộng đồng chặn đường biểu tình, nên hỏi khách sạn trước khi đi.
Điểm tham quan nổi bật
- Nhà thờ Santo Domingo Oaxaca – Nhà thờ Baroque lộng lẫy nhất Oaxaca, vòm trần phủ đầy phù điêu thếp vàng; tu viện liền kề được cải tạo thành bảo tàng lưu giữ kho báu vàng…
- Monte Albán – Thủ phủ trên đỉnh núi của văn minh Zapotec, với quảng trường lớn, kim tự tháp và phù điêu “Vũ công” được xây bằng cách san phẳng đỉnh núi…
- Hierve el Agua – Suối giàu khoáng chất đọng lại trên vách đá thành những “thác nước hóa đá” màu trắng, trông như dòng nước đóng băng; trên mép vách có hồ nư…
- Di chỉ Mitla – “Thành phố của người chết” của Zapotec, nổi tiếng khắp Mesoamerica nhờ các bức tường khảm hàng chục vạn mảnh đá tạo thành hoa văn hình chữ…
- Chợ 20 tháng 11 – Chợ ẩm thực đích thực nhất Oaxaca. “Hành lang khói” ở đây cho phép chọn thịt sống rồi nướng ngay, ăn kèm sốt mole, bánh tlayuda và chocolat…
- Quảng trường Zócalo Oaxaca – Quảng trường trung tâm khu phố cổ Oaxaca, dưới tán cây lớn có quán cà phê ngoài trời, người bán rong và ban nhạc, bên cạnh là nhà thờ lớn b…
- Cây Tule – Một trong những cây có thân to nhất thế giới, cây bách nước Montezuma khoảng 2000 năm tuổi, chu vi thân khoảng 42 mét.
- Teotitlán del Valle – Làng dệt thảm len của người Zapotec, các xưởng gia đình dùng thuốc nhuộm tự nhiên như côn trùng cochineal và chàm để nhuộm và dệt, du khách…
- Phố đi bộ Macedonio Alcalá – Phố đi bộ lát đá nối quảng trường Zócalo với nhà thờ Santo Domingo, hai bên các tòa nhà thuộc địa có phòng tranh, quán cà phê và cửa hàng t…
- Vườn Thực vật Dân tộc học Oaxaca – Vườn thực vật ẩn sau tu viện Santo Domingo, chỉ được vào theo tour hướng dẫn, tập hợp xương rồng, dứa và cây dược liệu bản địa của Oaxaca.
- Vương cung thánh đường Đức Mẹ Soledad – Nhà thờ Baroque thờ Đức Mẹ Soledad, thánh bảo hộ của Oaxaca, mặt tiền đá xếp tầng như bình phong điêu khắc tinh xảo, quảng trường trước cửa…
- Chợ Benito Juárez – Chợ tổng hợp lâu đời trong khu phố cổ, cách chợ 20 tháng 11 chỉ một con phố, có thể mua sô-cô-la, phô mai, mũ rơm, gốm, và thử món dế chiên.
- Khu phố Jalatlaco – Một trong những khu phố cổ nhất Oaxaca, đường lát đá, nhà thấp sơn màu và tường graffiti xen kẽ, có nhiều nhà trọ boutique và quán cà phê.
- Đồi Fortín và Nhà hát Guelaguetza – Ngọn đồi nhìn xuống thành phố Oaxaca, sân khấu ngoài trời lưng chừng đồi tổ chức lễ hội múa dân tộc Guelaguetza mỗi năm vào tháng 7, ngày t…
- Bảo tàng Rufino Tamayo – Bộ sưu tập tư nhân do họa sĩ người Oaxaca Rufino Tamayo hiến tặng, trưng bày gốm và tượng đá tiền Tây Ban Nha theo góc nhìn nghệ thuật, phò…
- Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại Oaxaca – Bảo tàng mỹ thuật cải tạo từ một dinh thự thuộc địa trên phố đi bộ, trưng bày tác phẩm của trường phái hội họa Oaxaca như Francisco Toledo…
- Bảo tàng Dệt may Oaxaca – Bảo tàng nhỏ về dệt may, vào cửa miễn phí, giới thiệu kỹ thuật thêu, dệt và nhuộm thiên nhiên của các cộng đồng bản địa Oaxaca; cửa hàng bá…
- Nhà hát Macedonio Alcalá – Nhà hát tân cổ điển kiểu Pháp hoàn thành năm 1909, với hộp ghế mạ vàng và tranh trần vòm lộng lẫy, là địa điểm biểu diễn âm nhạc và múa chí…
- Chợ Chủ nhật Tlacolula – Chợ ngoài trời Chủ nhật lớn nhất thung lũng Oaxaca, người Zapoteca từ các làng quanh vùng buôn bán nông sản, dệt may và thịt nướng, không k…
- Yagul – Di chỉ thành bang Zapoteca xây trên đồi, có sân bóng và cung điện mê cung, pháo đài trên đỉnh nhìn bao quát thung lũng, thuộc Di sản Thế gi…
- San Bartolo Coyotepec – Làng Zapoteca nổi tiếng với gốm đen bóng, có thể vào xưởng xem thợ gốm đánh bóng phôi bằng đá, trong trấn có bảo tàng nghệ thuật dân gian.
- San Martín Tilcajete – Nơi sản xuất chính tượng thú gỗ sơn màu alebrijes của Oaxaca; gần như nhà nào cũng là xưởng, có thể xem từ khâu chạm khắc đến sơn màu.
- San Antonio Arrazola – Làng chạm gỗ dưới chân núi Monte Albán, một trong những cái nôi của tượng thú gỗ alebrijes, có thể kết hợp tham quan di chỉ trong nửa ngày.
- Santiago Matatlán – Thị trấn tự xưng là “thủ đô mezcal thế giới”, bên đường có nhiều xưởng rượu truyền thống, có thể xem nghiền agave bằng cối đá và nếm rượu.
- Cuilapam de Guerrero – Tu viện Dòng Đa Minh thế kỷ 16, nhà thờ lớn chưa hoàn thành không có mái chỉ còn hàng cột đá và vòm, toát lên vẻ hoang tàn.
- Atzompa – Di chỉ thành vệ tinh của Monte Albán, mở cửa cho công chúng từ năm 2012, khách rất ít, từ đỉnh núi nhìn ra xa rộng.
- Zaachila – Kinh đô cuối cùng của vương quốc Zapoteca, chợ thứ Năm quy mô lớn, trung tâm thị trấn có thể tham quan mộ Zapoteca có chạm khắc.
- Ocotlán de Morelos – Thị trấn có chợ thứ Sáu ở thung lũng phía nam Oaxaca, có tu viện sơn màu sặc sỡ và Bảo tàng quê hương của họa sĩ Rodolfo Morales.
- Capulalpam de Méndez – Thị trấn “Pueblo Mágico” của người Zapoteca ở vùng núi phía bắc, rừng thông bao quanh, mái đỏ tường trắng, có thể trải nghiệm chữa bệnh bằn…
- Dainzú – Di chỉ Zapoteca nhỏ bên đường ở thung lũng Tlacolula, nổi tiếng với hàng chục phiến đá phù điêu cầu thủ bóng, rất ít khách.
Ăn uống
- Levadura de Olla – Nhà hàng sân vườn một sao Michelin 2026; bếp trưởng tái hiện hương vị Oaxaca truyền thống theo ký ức quê nhà San Mateo.
- Tlayudas Libres Doña Martha – Quán tlayuda nổi tiếng nhất Oaxaca vào đêm khuya, nướng than ngay trên vỉa hè, luôn xếp hàng và chỉ nhận tiền mặt.
- Los Danzantes – Quán sân vườn lộ thiên lâu đời khoảng 25 năm, một sao Michelin 2026, nổi tiếng với đĩa mole tổng hợp và rượu mezcal tự…
- Casa Oaxaca El Restaurante – Do đầu bếp Alejandro Ruiz điều hành, sân thượng nhìn thẳng tu viện Santo Domingo, phục vụ ẩm thực Oaxaca hiện đại.
- La Olla – Đầu bếp Pilar Cabrera điều hành hơn hai mươi năm, món Oaxaca gia đình có trong danh sách Bib Gourmand của Michelin, nhi…
- Pasillo de Humo – Hành lang thịt nướng than trong chợ 20 de Noviembre: chọn thịt, cân xong nướng ngay, rồi mang sang quầy ăn chung để cuố…
Lịch trình
- Thành phố Oaxaca và thung lũng trung tâm 5 ngày – Lấy phố cổ Oaxaca làm căn cứ, đi các di chỉ, chợ, làng thủ công và thác nước sôi
- Từ thành phố Oaxaca đến bờ Thái Bình Dương 9 ngày – Vượt núi xuống biển từ thành phố Oaxaca, nối Puerto Escondido, Mazunte và Huatulco
- Thành phố Mexico—Puebla—Oaxaca xuống phía Nam 11 ngày – Từ Thành phố Mexico xuống phía Nam qua Puebla và Oaxaca, nối các di chỉ, phố cổ baroque và ẩm thực bản địa.
- Từ Mexico City qua Oaxaca đến Mérida 16 ngày – Từ thủ đô xuyên qua Puebla, Oaxaca, Chiapas đến Yucatán, nối tiếp bằng xe buýt, máy bay và tàu Maya.