Parma

Thành phố Ẩm thực UNESCO, cái nôi của giăm bông Parma và phô mai Parmigiano-Reggiano, nổi tiếng với bích họa mái vòm của Correggio, Nhà hát Farnese bằng gỗ và truyền thống opera Verdi. Các xưởng phô mai, xưởng giăm bông và hành trình lâu đài quanh vùng rất phong phú.

Parma nằm ở vùng Emilia-Romagna phía Bắc nước Ý, giữa đồng bằng sông Po và chân dãy Apennines. Đây là Thành phố Ẩm thực của UNESCO, quê hương của giăm bông Parma và phô mai Parmigiano-Reggiano, đồng thời cũng là quê nhà của nhạc sĩ Verdi và nhạc trưởng Toscanini.

Khu phố cổ nhỏ gọn, đi bộ là đủ để tham quan hết: từ quảng trường Nhà thờ Chính tòa với nhà thờ Romanesque (bích họa mái vòm của Correggio) và Nhà rửa tội bằng đá cẩm thạch hồng, đến Cung Pilotta với Nhà hát Farnese bằng gỗ và Bảo tàng Quốc gia, rồi Nhà hát Hoàng gia, quảng trường Garibaldi và phố ẩm thực Via Farini. Bên kia sông Parma là Công viên Ducale.

Điểm đặc sắc nhất là “thung lũng ẩm thực” quanh thành phố: buổi sáng tham quan xưởng phô mai Parmigiano-Reggiano, xem giăm bông được ủ gió ở Langhirano, rồi đến một trang trại cổ bên sông Po để thưởng thức culatello. Hành trình lâu đài có thể ghé Torrechiara, Fontanellato, Soragna và Colorno. Hành trình theo dấu Verdi thì đến Busseto và Roncole.

Khí hậu lục địa: mùa hè oi bức, mùa đông nhiều sương mù và lạnh. Xuân và thu là thời điểm đẹp nhất. Tháng 9–10 có Liên hoan opera Verdi và Lễ hội giăm bông.

Từ Milan hoặc Bologna đi tàu hỏa khoảng 1 giờ. Trong thành phố đi bộ là đủ, còn lâu đài và xưởng ở ngoại ô nên thuê xe tự lái hoặc tham gia tour. Nên ở lại 2–3 ngày.

Điểm tham quan nổi bật

• Nhà thờ chính tòa Parma – Nhà thờ lớn kiểu Romanesque thế kỷ 12, bức bích họa vòm “Đức Mẹ Lên Trời” của Correggio hùng vĩ, khiến người ta phải ngước nhìn trầm trồ.
• Nhà rửa tội Parma – Nhà rửa tội hình bát giác ốp đá cẩm thạch Verona hồng, kiệt tác chuyển tiếp từ Romanesque sang Gothic.
• Cung điện Pilotta – Quần thể cung điện của gia tộc Farnese, bên trong có Nhà hát Farnese làm hoàn toàn bằng gỗ và Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia.
• Xưởng và bảo tàng phô mai Parmigiano Reggiano – Sáng sớm vào xưởng phô mai xem nồi đồng đông sữa và các bánh phô mai ủ men, rồi đến Bảo tàng Soragna tìm hiểu lịch sử ngàn năm.
• Nhà hát Regio Parma – Nhà hát opera được Công tước phu nhân Maria Luisa cho xây năm 1829, là địa điểm chính của Lễ hội Verdi.
• Tu viện San Giovanni Evangelista – Nhà thờ tu viện Biển Đức nằm phía sau Nhà thờ Chính tòa, là nơi có mái vòm tranh tường đầu tiên của Correggio và nhà thuốc cổ.
• Camera di San Paolo – Phòng riêng của nữ tu viện trưởng do Correggio vẽ, mái vòm như giàn nho với các thiên thần nhỏ tinh nghịch, là tác phẩm quan trọng đầu tiên…
• Vương cung thánh đường Santa Maria della Steccata – Nhà thờ Phục Hưng hình chữ thập Hy Lạp, Parmigianino vẽ trần vòm, dưới hầm có mộ của các công tước Farnese và Bourbon.
• Công viên Công tước – Công viên kiểu Pháp bên bờ tây sông Parma, có đại lộ cây xanh, đảo hồ và cung điện công tước, là nơi người dân đi dạo nghỉ ngơi.
• Quảng trường Garibaldi – Quảng trường trung tâm chính của Parma, cung Thống đốc có tháp chuông và tòa thị chính đối diện, quanh đó có nhiều quán cà phê, buổi tối rấ…
• Phố Farini – Con phố ẩm thực sôi động nhất Parma, dày đặc cửa hàng đồ nguội, quán rượu và quán ăn nhỏ, buổi tối không khí khai vị rất sôi nổi.
• Nơi sinh của Toscanini – Nơi sinh của nhạc trưởng huyền thoại Toscanini, trưng bày bản nhạc, dùi chỉ huy và đồ dùng cá nhân của ông
• Bảo tàng Glauco Lombardi – Bảo tàng tinh tế tái hiện đời sống cung đình thời Marie-Louise, nữ công tước Parma và cũng là vợ thứ hai của Napoléon
• Mê cung Masone – Mê cung tre lớn nhất thế giới, trung tâm có nhà nguyện hình kim tự tháp, và bộ sưu tập nghệ thuật của nhà xuất bản Ricci
• Lâu đài Sanvitale – Lâu đài có hào nước bao quanh, bên trong có bức bích họa Diana và Actaeon của Parmigianino
• Lâu đài Meli Lupi – Lâu đài vẫn do gia tộc công tước sinh sống, với các sảnh baroque và khu vườn kiểu Anh được bảo tồn lộng lẫy
• Langhirano – Vùng sản xuất giăm bông Parma cốt lõi, tham quan bảo tàng giăm bông và xưởng phơi khô, nếm giăm bông vừa cắt
• Lâu đài Torrechiara – Lâu đài trên đồi thế kỷ XV, căn phòng vàng có bích họa kể câu chuyện tình yêu, nhìn xuống vườn nho và vùng giăm bông
• Cung điện Colorno – Được mệnh danh là “Versailles nhỏ”, cung điện mùa hè của công tước có khoảng 400 phòng và vườn kiểu Pháp, bên cạnh là Học viện Ẩm thực Ý AL…
• Busseto và Nhà hát Verdi – Thị trấn nơi Verdi lớn lên, Nhà hát Verdi tinh xảo và Nhà Barezzi kể về thời niên thiếu của nhà soạn nhạc
• Nơi sinh của Verdi – Căn nhà nhỏ của quán trọ nông thôn nơi Verdi chào đời năm 1813, kể về tuổi thơ và con đường trở thành nhạc sĩ nổi tiếng bằng đa phương tiện
• Antica Corte Pallavicina – Trang viên lâu đài 14 thế kỷ bên sông Po, hầm rượu có Culatello, “vua giăm bông”, phơi khô và có thể nếm thử
• Nhà thờ chính tòa Fidenza – Nhà thờ chính tòa phong cách Roman trên đường hành hương Francigena, các chạm khắc trên mặt tiền của Antelami sống động và tinh xảo
• Salsomaggiore Terme – Thị trấn suối khoáng nhiều muối iốt giữa đồi, Cung suối khoáng Berzieri phong cách Art Nouveau trang trí lộng lẫy, có thể trải nghiệm spa
• Castell'Arquato – Làng cổ trung đại trên sườn đồi, quảng trường thị chính, lâu đài và nhà thờ học viện được bảo tồn nguyên vẹn, là một trong những “Làng đẹp…
• Lâu đài Bardi – Pháo đài ngàn năm sừng sững trên đá phiến đỏ, là lâu đài đẹp và hoành tráng nhất vùng núi Apennine của Parma
• Lâu đài Canossa – Nơi diễn ra “Cuộc hành hương Canossa” năm 1077, Hoàng đế Henry IV đã đứng tuyết đợi để cầu xin Giáo hoàng tha thứ, từ tàn tích lâu đài trên…

Ăn uống

• Ristorante Cocchi – Quán lâu đời của Parma mở từ năm 1925, nổi tiếng với mì ống làm tay, súp bánh bao anolini và xe đẩy thịt luộc.
• Trattoria Ai Due Platani – Quán gia đình ở vùng ngoại ô được Michelin Bib Gourmand 2026 gợi ý, nổi bật với mì ống làm tay, giăm bông ủ 30 tháng và…
• Trattoria Corrieri – Quán truyền thống sôi động ở trung tâm khu phố cổ, nổi tiếng với bánh chiên ăn kèm thịt nguội, tortelli ba màu và món t…
• Inkiostro – Nhà hàng một sao Michelin ở Parma, đầu bếp gốc Calabria kết hợp nền ẩm thực Pháp với hương vị từ nhiều vùng, món ăn cao…
• Pepen – Tiệm sandwich lâu đời kinh điển của Parma, nơi thực khách đứng ăn panini thịt ngựa và bánh quiche atisô carciofa rất đư…
• Osteria del 36 – Quán rượu lâu đời từ năm 1880, tên quán lấy từ giá rượu 36 xu một lít, nổi tiếng với anolini và tortelli rau thơm.

Lịch trình

• Thung lũng ẩm thực từ Bologna đến Parma trong 4 ngày – Đi tàu dọc đường Emilia để ăn khắp Bologna, Modena và Parma, tiện ghé bảo tàng Ferrari.