Scottish Borders

Thung lũng sông Tweed nằm giữa biên giới Scotland và Anh, nơi bốn tu viện đổ nát như Melrose và Jedburgh cùng dinh thự Abbotsford của Walter Scott kể lại lịch sử biên giới.

Scottish Borders nằm ở đông nam Scotland, giáp Northumberland của Anh ở phía nam, sông Tweed chảy từ tây sang đông xuyên suốt vùng. Thời Trung cổ, nơi đây là vùng biên giới bị hai nước Anh và Scotland tranh giành liên tục. Bốn tu viện do David I xây dựng dọc thung lũng là Melrose, Jedburgh, Dryburgh và Kelso nhiều lần bị quân Anh đốt phá; nay những phế tích cùng các tháp và lâu đài trên núi kể lại máu lửa của biên giới. Vào thế kỷ 19, nhà văn Walter Scott định cư tại đây, dùng bút pháp lãng mạn đưa vùng đất này nổi tiếng khắp châu Âu.

Chuyến đi có thể lấy Melrose làm trung tâm: quanh đây có tu viện Melrose, dinh thự Abbotsford của Scott, điểm ngắm Scott's View, tu viện Dryburgh và đi bộ núi Eildon. Về phía đông, Kelso có tu viện và lâu đài Floors, gần đó có tháp Smailholm và dinh thự Mellerstain có thể ghé trên đường. Về phía nam, Jedburgh có tu viện và nhà của Nữ hoàng Mary, xa hơn về phía nam là lâu đài Hermitage hoang vắng. Về phía tây quanh Peebles có dinh thự Traquair, khu đạp xe địa hình Glentress Forest và Vườn thực vật Dawyck; ở bờ biển đông bắc, mũi St Abb's Head có vách đá và chim biển.

Thời điểm đẹp nhất là tháng 5–9; mùa hè các thị trấn lần lượt tổ chức lễ hội cưỡi ngựa tuần tra biên giới (Common Ridings). Từ Edinburgh đi tuyến Borders Railway khoảng 1 giờ đến ga Tweedbank, sau đó đi xe buýt hoặc xe đạp đến Melrose; các điểm tham quan khá rải rác nên đi xe riêng là tiện nhất. Nên ở lại 2–3 ngày. Nhiều dinh thự và lâu đài chỉ mở cửa từ tháng 4–10, cần xác nhận trước khi đi vào mùa đông.

Điểm tham quan nổi bật

• Tu viện Melrose – Tàn tích tu viện Gothic lộng lẫy nhất Scotland, theo truyền thuyết nơi đây an táng trái tim của vua Robert the Bruce.
• Abbotsford – Dinh thự kiểu lâu đài bên sông Tweed do Walter Scott, tác giả “Ivanhoe”, tự tay thiết kế, có thư viện gần chín nghìn cuốn sách.
• Tu viện Jedburgh – Trong bốn tu viện lớn, đây là nơi được bảo tồn tốt nhất; nhà thờ cao lớn kết hợp Romanesque và Gothic sớm gần như còn nguyên vẹn.
• Tu viện Dryburgh – Tàn tích tu viện yên tĩnh trong rừng bên khúc quanh sông Tweed, nơi an nghỉ của Walter Scott và Thống chế Haig.
• Tu viện Kelso – Từng là tu viện giàu nhất trong bốn tu viện lớn, nay chỉ còn tháp phía tây cao vút và các vòm kiểu Romanesque.
• Lâu đài Floors – Lâu đài có người ở lớn nhất Scotland, dinh thự của gia tộc Công tước Roxburghe, bên trong là khu vườn bên sông Tweed.
• Dinh thự Traquair – Được xem là dinh thự có người ở lâu đời nhất Scotland, từng đón 27 vị quân chủ, nổi tiếng với bia tự ủ và mê cung hàng rào.
• Tháp Smailholm – Tháp biên giới thế kỷ 15 đứng đơn độc trên gò đá, nơi từng gợi cảm hứng thời thơ ấu cho Scott, phong cảnh rất đẹp để chụp ảnh.
• Đồi Eildon – Ba ngọn đồi liền nhau phía nam thị trấn Melrose, đỉnh có di tích pháo đài thời Đồ sắt, nhìn bao quát thung lũng sông Tweed.
• Điểm ngắm cảnh Scott's View – Điểm ngắm yêu thích của Walter Scott, sông Tweed uốn lượn phía trước, ba đỉnh Eildon sừng sững ở xa.
• Dinh thự Mellerstain – Dinh thự phong cách Georgia do cha con nhà Adam thiết kế, nổi tiếng với trần thạch cao tinh xảo và vườn hoa bậc thang kiểu Ý.
• Lâu đài Thirlestane – Lâu đài bằng đá sa thạch hồng ngoài thị trấn Lauder, dinh thự của gia tộc Maitland, nổi tiếng với trần thạch cao Baroque thế kỷ 17.
• Dinh thự Bowhill – Dinh thự nông thôn của Công tước Buccleuch, có tranh của Canaletto và Reynolds, khu vườn có hồ nước và đường đi bộ dễ chịu.
• Lâu đài Hermitage – Pháo đài biên giới u ám giữa đồng hoang, được gọi là “cánh cửa phòng thủ của nước Anh”, nơi Nữ hoàng Mary từng phi ngựa đến thăm Bothwell b…
• Peebles – Thị trấn thanh lịch bên sông Tweed, nhiều cửa hàng độc lập, là điểm đặt chân để khám phá rừng và trang viên phía tây vùng biên giới.
• Lâu đài Neidpath – Lâu đài thế kỷ 14 hình chữ L trên vách đá khúc sông Tweed, có thể đi bộ từ Peebles dọc theo bờ sông.
• Vườn bách thảo Dawyck – Chi nhánh của Vườn bách thảo Hoàng gia Edinburgh, khu vườn cây có lịch sử hơn 300 năm, quy tụ các loài cây cao lớn từ khắp thế giới.
• Rừng Glentress – Một trong những trung tâm đạp xe địa hình nổi tiếng nhất nước Anh, điểm xuất phát của mạng lưới đường mòn “7stanes”, ngoài ra còn có công v…
• Mũi St Abb's Head – Khu bảo tồn thiên nhiên hùng vĩ trên vách biển phía đông bắc vùng Borders, vào xuân hè hàng chục nghìn chim biển làm tổ trên vách đá.
• Nhà Nữ hoàng Mary xứ Scotland – Tòa tháp dinh thự thế kỷ 16 ở Jedburgh, năm 1566 Nữ hoàng Mary từng dưỡng bệnh tại đây, trưng bày cuộc đời và di vật của bà.
• Tấm thảm lớn Scotland – Nhà triển lãm mới ở Galashiels, trưng bày cuộn thêu dài 143 mét do hơn nghìn tình nguyện viên thêu tay, kể lại lịch sử Scotland.
• Cầu cạn Leaderfoot – Cầu cạn đường sắt thời Victoria với 19 vòm bắc qua sông Tweed, bên cạnh là di chỉ đồn Trimontium của La Mã, lớn nhất Scotland.
• Hồ St Mary's – Hồ tự nhiên lớn nhất vùng Borders, núi non vây quanh, yên bình rộng lớn; quán trọ bên hồ từng là nơi các văn nhân tụ họp.
• Xưởng in Robert Smail – Xưởng in kiểu Victoria vẫn còn hoạt động trên phố chính thị trấn Innerleithen, có thể tự tay xếp chữ in thẻ lưu niệm.
• Vườn Priorwood – Khu vườn có tường bao bên cạnh Tu viện Melrose, chuyên trồng hoa làm hoa khô, còn có vườn táo lịch sử.
• Nhà tù lâu đài Jedburgh – Nhà tù cải cách thế kỷ 19 xây trên nền lâu đài cổ, có thể tham quan phòng giam và tìm hiểu lịch sử thị trấn Jedburgh.

Ăn uống

• The Hoebridge – Quán nhỏ ở làng Gattonside trong danh sách Michelin, đầu bếp tự học trở về từ New York dùng nguyên liệu vùng Borders để…
• Nhà hàng Provender – Nhà hàng gia đình ở thị trấn Melrose, từng được Michelin Guide giới thiệu với danh hiệu Bib Gourmand và nay có tên tron…
• Giacopazzi's Fish & Chips và Kem – Tiệm lâu đời của gia đình người Ý nhập cư bên cảng Eyemouth, đã hoạt động hơn một trăm năm, cá chiên khoai tây và kem k…
• Nhà hàng The Caddy Man – Nhà hàng vùng quê gần Jedburgh, từng được bình chọn là nhà hàng thú săn xuất sắc nhất nước Anh, thực đơn thay đổi mỗi n…
• Ebb Carrs Seafood Café – Quán hải sản nhỏ bên cảng làng chài St Abbs, bánh mì baguette cua và salad hải sản giá phải chăng, là điểm nghỉ chân nổ…
• The Plough Inn Leitholm – Quán rượu gia đình ở một ngôi làng gần Coldstream, được đánh giá cao trên TripAdvisor, nổi tiếng nhất với lasagne tự là…