Pamplona

Thành phố lễ hội chạy bò trong tác phẩm của Hemingway, thủ phủ Navarra và trọng điểm trên Con đường hành hương. Khu phố cổ có quán tapas, cùng Cung điện Olite, sa mạc Bardenas và rừng Irati ở vùng lân cận, mỗi nơi một vẻ riêng.

Pamplona (tiếng Basque: Iruña) là thủ phủ của Cộng đồng tự trị Navarra ở miền bắc Tây Ban Nha, nằm trong lòng chảo phía nam dãy Pyrenees. Thành phố nổi tiếng nhờ tiểu thuyết “Mặt trời vẫn mọc” của Hemingway và Lễ hội San Fermín (lễ hội chạy bò) diễn ra từ ngày 6 đến 14 tháng 7 hằng năm. Đây cũng là thành phố đầu tiên trên tuyến Pháp của Con đường Santiago sau khi vượt qua Pyrenees.

Thành phố không lớn, khu phố cổ được bao quanh bởi tường thành dài gần 5 km. Quảng trường Castillo, tòa thị chính, nhà thờ chính tòa, con đường chạy bò Estafeta và các quán pintxos trên phố San Nicolás đều nằm trong khoảng cách đi bộ. Bên ngoài tường thành là pháo đài Ciudadela hình ngôi sao năm cánh và những công viên liền kề. Các chuyến đi trong ngày quanh vùng rất phong phú. Phía nam có Cung điện Olite, làng Ujué và sa mạc Bardenas. Phía tây là các điểm trên Con đường hành hương: Cầu Hoàng hậu (Puente la Reina), nhà thờ Eunate và Estella, cùng nguồn sông Urederra. Phía đông bắc có lâu đài Javier, tu viện Leyre và hẻm núi Lumbier; xa hơn về phía bắc là Roncesvalles và rừng Irati. Phần lớn các điểm này cần tự lái xe.

Khí hậu mang tính chuyển tiếp giữa biển và lục địa: mùa hè ấm, mùa đông lạnh và nhiều mưa, mùa xuân và thu thích hợp đi bộ nhất. Có thể đi tàu hỏa từ Madrid khoảng 3 giờ, hoặc đi xe buýt qua Bilbao, San Sebastián. Tham quan thành phố mất 1–2 ngày; cộng thêm các điểm vùng ngoại ô thì nên dành 3–4 ngày. Trong thời gian Lễ hội chạy bò, giá lưu trú tăng vọt và cần đặt trước nhiều tháng. Tham gia chạy rất nguy hiểm, nhất định phải tuân thủ quy định.

Điểm tham quan nổi bật

• Quảng trường Castillo – Phòng khách của phố cổ Pamplona, bao quanh là các quán cà phê dưới hành lang vòm, trung tâm của lễ hội chạy bò tót mà Hemingway từng miêu t…
• Phố Estafeta – Đoạn thẳng nổi tiếng nhất của lễ chạy bò tót, là đoạn dài nhất và hẹp nhất trong tuyến chạy bò dài khoảng 875 m.
• Nhà thờ chính tòa Pamplona – Mặt tiền tân cổ điển che giấu một trong những hành lang Gothic tinh xảo nhất châu Âu, nơi từng là lễ đăng quang của vương quốc Navarra.
• Palacio Real de Olite – Cung điện Gothic như trong truyện cổ tích, nhiều tháp có thể leo lên, là lựa chọn du lịch một ngày được yêu thích nhất ở Navarra.
• Bardenas Reales – Địa hình bán sa mạc hiếm thấy ở châu Âu, những cột đất do gió xói mòn trông như bề mặt Mặt Trăng, là địa điểm quay phim của “Trò chơi vương…
• Thành lũy Pamplona – Pháo đài sao năm cánh kiểu Phục hưng thế kỷ 16, nay là công viên thành phố xanh mướt và không gian nghệ thuật.
• Tòa thị chính Pamplona – Tòa thị chính mặt tiền kiểu Baroque, nơi pháo sáng khai mạc lễ hội chạy bò được bắn từ ban công; hàng vạn người áo trắng khăn đỏ reo hò cuồ…
• Nhà thờ San Saturnino – Nhà thờ pháo đài Gothic trong phố cổ với hai tháp gạch, tưởng nhớ vị thánh đã làm lễ rửa tội cho người Pamplona.
• Nhà thờ San Nicolás – Nhà thờ pháo đài xây từ thế kỷ 12, tường dày và tháp canh ghi lại lịch sử ba khu phố Trung cổ đối đầu nhau.
• Bảo tàng Navarra – Bảo tàng vùng được cải tạo từ bệnh viện thế kỷ 16, lưu giữ khảm La Mã, tranh tường Gothic và chân dung của Goya.
• Đấu trường bò tót Pamplona – Điểm kết thúc tuyến chạy bò, sức chứa gần 20.000 khán giả; trước cổng có tượng bán thân Hemingway và có thể đăng ký tour tham quan.
• Tường thành Pamplona – Tường thành pháo đài thời Phục hưng dài gần 5 km còn được bảo tồn tốt; người hành hương đi bộ trên Con đường Santiago tuyến Pháp vẫn vào ph…
• Công viên Taconera – Công viên cổ nhất Pamplona, hào nước từng nuôi hươu và công, nằm sát tường thành và nhà thờ San Lorenzo.
• Café Iruña – Quán cà phê Belle Époque khai trương năm 1888; góc Hemingway thường ngồi có tượng đồng của ông làm bạn.
• Cung điện các vua Navarra – Cung điện Navarra thế kỷ 12, được Rafael Moneo cải tạo thành kho lưu trữ, là ví dụ tiêu biểu về sự hòa quyện giữa xưa và nay.
• Tượng đài Encierro – Nhóm tượng đồng cỡ người thật, người chạy và bò tót cùng lao đi, là điểm chụp ảnh biểu tượng của lễ hội chạy bò.
• Nhà thờ San Lorenzo – Nhà thờ giữ tượng bán thân bạc của Thánh Fermín, vị thánh bảo hộ thành phố; mỗi năm vào ngày 7 tháng 7, đoàn rước tôn giáo lớn khởi hành từ…
• Bảo tàng Đại học Navarra – Bảo tàng nghệ thuật đương đại do Moneo thiết kế, lưu giữ tác phẩm của Picasso, Kandinsky, Rothko và nhiếp ảnh thời kỳ đầu.
• Forêt d'Iraty – Rừng beech và linh sam lớn thứ hai châu Âu, mùa thu nhuộm vàng đỏ, là thiên đường đi bộ dưới chân dãy Pyrenees.
• Puente la Reina – Điểm hợp lưu hai tuyến Pháp của Con đường Santiago, cầu đá sáu vòm kiểu Roman thế kỷ 11 soi bóng xuống sông Arga.
• Lâu đài Javier – Quê hương của Thánh Phanxicô Xaviê, một trong những người sáng lập Dòng Tên; lâu đài trung cổ đã được trùng tu tốt.
• Tu viện Leyre – Tu viện Benedict ngàn năm trên sườn núi, hầm mộ kiểu Roman và tiếng thánh ca Gregorio của các tu sĩ rất cảm động.
• Orreaga-Roncesvalles – Điểm đầu trên đất Tây Ban Nha của Con đường Santiago qua đèo Pyrenees, nơi đội hậu quân của Charlemagne bị phục kích trong “Bài ca Roland”.
• Estella - Lizarra – “Toledo phương Bắc” trên Con đường Santiago, với cung điện, nhà thờ kiểu Roman và cầu nhà tù vòm cao bắc ngang sông Ega.
• Nhà thờ Santa María de Eunate – Nhà thờ Roman nhỏ hình bát giác đơn độc giữa cánh đồng, hành lang vòng ngoài đầy bí ẩn, thường gắn với truyền thuyết Hiệp sĩ Đền thờ.
• Nguồn sông Urederra – Hồ nước xanh ngọc lam và thác nước do suối karst tạo thành, là một trong những tuyến đi bộ được yêu thích nhất Navarra.
• Ujué – Làng cổ bằng đá trên đỉnh núi, nhà thờ Đức Mẹ kiểu pháo đài, hành lang nhìn xa ra đồng bằng và hạnh nhân rang caramel là đặc sản.
• Hang động Zugarramurdi – Hang đá vôi tự nhiên có dòng suối chảy xuyên qua, nơi xét xử phù thủy thế kỷ 17, bên cạnh là bảo tàng phù thủy.
• Hẻm núi Lumbier – Hẻm núi đá vôi do sông Irati xẻ thành, đi theo đường sắt cũ xuyên qua hai đường hầm, có thể ngắm kền kền bay lượn.

Ăn uống

• Bar Gaucho – Quán pintxos nổi tiếng từ năm 1968, nổi bật với món trứng truffle, nằm giữa quảng trường Plaza del Castillo và phố Esta…
• Rodero – Nhà hàng gia đình đạt một sao Michelin gần đấu trường bò tót, đầu bếp biến tấu ẩm thực Navarra đương đại bằng kỹ thuật…
• Baserriberri – Quán pintxos sáng tạo nổi tiếng trên phố San Nicolás, mang hương vị châu Á; món đặc trưng bOOmVeja từng giành giải nhất…
• La Mandarra de la Ramos – Quán rượu đông khách trên phố San Nicolás, tường đá treo đầy giăm bông, nổi tiếng với ớt chiên và bạch tuộc kiểu pintxo…
• Irunazarra xưa – Quán pintxos từng đoạt giải gần tòa thị chính trên phố Mercaderes, nổi tiếng với món croquette “Gam-Berra” đoạt giải nh…
• Zanpa – Quán bar-nhà hàng trên phố Estafeta, vừa có quầy pintxos vừa có bàn ăn, nổi tiếng với bánh trứng khoai tây hành tây.

Lịch trình

• Rừng núi Navarra đến vòng sa mạc 5 ngày – Từ Pamplona lên phía bắc đến rừng Irati, xuống phía nam đến cung điện Olite và sa mạc Bardenas.
• Đi bộ đoạn Navarra trên Camino Francés, 9 ngày – Đi từ Roncesvalles đến Logroño, khoảng 140 km trong sáu chặng hành hương, xuyên qua Navarra.
• Hành trình tự lái xuyên Pyrenees, 12 ngày – Từ Địa Trung Hải đến vịnh Biscay, đi qua Andorra, thung lũng Boí, Ordesa, Irati và bờ biển Basque.