Tế Nam

Thành phố suối, với Bảo Đột Tuyền, hồ Đại Minh và những con phố cổ đầy suối nước; có thể tắm suối và đi thuyền ngay trung tâm, ẩm thực Lỗ với món thịt bát tử và bánh cuốn đậm chất phố thị.

Tế Nam là tỉnh lỵ Sơn Đông, nằm ở nơi giáp ranh giữa vùng núi Lỗ Trung và đồng bằng Hoa Bắc, phía nam giáp dãy núi Thái Sơn và phía bắc giáp sông Hoàng Hà. Thành phố có tên “thành suối” vì có bảy mươi hai mạch suối tự phun trong nội thành. Bốn nhóm suối chính là Bảo Đột Tuyền, Hắc Hổ Tuyền, Trân Châu Tuyền và Ngũ Long Đàm, cùng hồ Đại Minh và hào thành tạo thành cảnh “một thành núi, nửa thành hồ”. Bài “Mùa đông ở Tế Nam” của Lão Xá viết chính về nơi này. Khí hậu ôn đới gió mùa. Tháng 4–5 suối đầy và khí hậu dễ chịu; tháng 9–10 trời thu mát mẻ, sau mùa mưa nước suối dồi dào nhất, đây là thời điểm đẹp nhất trong năm. Tháng 7–8 nóng và mưa nhiều nhưng suối phun mạnh nhất; mùa đông khô lạnh, sau tuyết rơi hồ Đại Minh và bên suối rất có hồn, mùa đông hồ Đại Minh còn có bơi lội mùa đông và băng tuyết.

Các điểm tham quan tập trung rất cao: một là khu trung tâm cũ, gồm Bảo Đột Tuyền, Ngũ Long Đàm, quảng trường Tuyền Thành, Hắc Hổ Tuyền, hào thành, phố Phù Dung, phố Khúc Thủy Đình, Bách Hoa Châu và hồ Đại Minh; tất cả nằm trong bán kính 3 km, đi bộ nối tiếp nhau được và là tinh hoa của chuyến đi Tế Nam. Hai là Thiên Phật Sơn ở phía nam để leo núi nhìn toàn thành. Ba là Bảo tàng Sơn Đông và Bảo tàng Mỹ thuật tỉnh ở phía đông. Bốn là khu ngoại ô gồm Trăm Mạch Tuyền ở Chương Khâu, làng Chu Gia Dục, chùa Linh Nham (Trường Thanh) và đoạn sông Hoàng Hà đi qua Tế Nam.

Di chuyển: Sân bay quốc tế Dao Tường cách trung tâm khoảng 30 km, xe buýt sân bay hoặc taxi mất khoảng 50 phút, có thể đổi sang tàu điện ngầm tuyến 3. Ga Tế Nam nằm ở phía tây khu trung tâm cũ (đi bộ đến Bảo Đột Tuyền khoảng 20 phút); ga Tế Nam Tây là ga chính của tuyến cao tốc Bắc Kinh–Thượng Hải (khoảng 1,5 giờ đi từ Bắc Kinh, 3,5 giờ đi từ Thượng Hải), đi Thái An và Khúc Phụ đều dưới 1 giờ. Trong thành phố có tàu điện ngầm tuyến 1, 2, 3 cùng xe buýt và taxi tiện lợi; trong khu cũ đi bộ và xe đạp công cộng là tốt nhất. Nên dành 2 ngày: ngày 1 buổi sáng xem Bảo Đột Tuyền và Ngũ Long Đàm, buổi trưa ăn vặt phố Phù Dung, buổi chiều đi phố Khúc Thủy Đình, Bách Hoa Châu và hồ Đại Minh, buổi tối đi thuyền trên hào thành hoặc dạo bên suối Hắc Hổ; ngày 2 buổi sáng leo Thiên Phật Sơn, buổi chiều đến Bảo tàng Sơn Đông, buổi tối xem đài phun nhạc ở quảng trường Tuyền Thành.

Lưu ý: mực nước suối thay đổi theo lượng mưa, cuối xuân đầu hè đôi khi nước thấp; tháng 8–10 là thời điểm đẹp nhất. Bên suối Hắc Hổ có thể dùng xô múc nước suối uống trực tiếp, người dân xếp hàng múc nước là một cảnh đặc sắc. Thuyền trên hào thành (khoảng 100 nhân dân tệ) có thể nối các điểm Bảo Đột Tuyền, Hắc Hổ Tuyền và hồ Đại Minh. Các món bắt buộc phải thử gồm thịt bát tử, dầu xoay, canh ngọt, cá chép xốt chua ngọt và thịt lòng chín lần, đều là món Lỗ và món vặt tiêu biểu.

Điểm tham quan nổi bật

• Suối Báo Đột – “Đệ nhất tuyền thiên hạ”. Ba dòng nước phun không ngừng ngày đêm. Khu vườn gồm suối, Đài kỷ niệm Lý Thanh Chiếu và Vạn Trúc Viên là trung t…
• Hồ Đại Minh – Hồ thành phố hình thành từ mạch suối, “bốn bề sen, ba mặt liễu; cả thành núi biếc, nửa thành hồ”. Lầu Siêu Nhiên, đình Lịch Hạ và thuyền dạ…
• Phố Khúc Thủy Đình và Bách Hoa Châu – Khu phố cổ có suối chảy xuyên qua các con phố và ngõ hẻm, nhà nhà có suối, hộ hộ có liễu rủ, là tuyến Citywalk mang đậm chất “thành phố suố…
• Suối Hắc Hổ – Ba đầu hổ bằng đá bên bờ hào thành phun nước suối, cảnh người dân xếp hàng lấy nước suối là nét sinh hoạt sống động nhất của “thành phố suố…
• Bảo tàng Sơn Đông – Bảo tàng tổng hợp cấp tỉnh của Sơn Đông, các đồ gốm đen vỏ trứng, Đại ngọc bích nước Lỗ, tranh tường Hán mộ Đông Bình và thẻ tre Ngân Tước…
• Chùa Linh Nham – Ngôi chùa cổ ngàn năm dưới chân phía bắc núi Thái Sơn thuộc quận Trường Thanh, tượng La Hán màu thời Tống trong điện Thiên Phật được ca ngợ…
• Thiên Phật Sơn – Một trong ba danh thắng Tế Nam, núi trong thành cao 285 m, vách đá thời Tùy khắc tượng Phật, chùa Hưng Quốc Thiền dựa núi, đỉnh núi nhìn ba…
• Phố Phù Dung – Phố đi bộ ẩm thực nổi tiếng nhất Tế Nam, mang tên theo suối Phù Dung giữa phố; dầu toàn, thịt bả tử, tiềm mạt và các món vặt khắp nơi xếp t…
• Công viên Ngũ Long Đàm – Công viên suối nước miễn phí đối diện cổng bắc suối Bảo Đột, 27 mạch suối hội tụ thành đầm xanh biếc, có thể thấy đàn cá chép bơi lội trong…
• Suối Trân Châu – Suối nổi tiếng có bọt khí dưới đáy trồi lên thành chuỗi như hạt ngọc trai; bên cạnh là Vương Phủ Trì Tử, bể suối lâu đời nơi người dân địa…
• Quảng trường Tuyền Thành – Quảng trường trung tâm cổ thành, tượng biểu tượng suối và đài phun nhạc hoa sen là danh thiếp của Tế Nam.
• Hào thành Tế Nam và Giải Phóng Các – Hào thành vòng quanh do nước suối tạo thành; đi thuyền nối suối Bảo Đột, suối Hắc Hổ và hồ Đại Minh, bên bờ có Giải Phóng Các.
• Phố ẩm thực Khoan Hậu Lý – Khu phố phỏng cổ phía nam đường Tuyền Thành, tập trung món Tế Nam địa phương và nhà hàng, về đêm đèn đuốc sáng rực.
• Bảo tàng Đường sắt Giao Tế – Di chỉ ga xe lửa kiểu Đức cũ ở khu Thương Phụ Tế Nam, trưng bày lịch sử hơn trăm năm của đường sắt Giao Tế và các đầu máy cổ.
• Bảo tàng Mỹ thuật Sơn Đông – Bảo tàng mỹ thuật hiện đại bên cạnh Bảo tàng tỉnh Sơn Đông, kiến trúc độc đáo, quanh năm có triển lãm thư họa và nghệ thuật đương đại.
• Bảo tàng Tế Nam – Bảo tàng tổng hợp cấp thành phố ở chân phía tây núi Thiên Phật, trưng bày lịch sử, thư họa và văn hóa suối của Tế Nam.
• Nhà cũ Lão Xá – Nơi ở của Lão Xá khi giảng dạy tại Tế Nam; tác phẩm “Mùa đông Tế Nam” và nhiều truyện nổi tiếng đã ra đời trong khoảnh sân nhỏ này.
• Nhà thờ chính tòa Hồng Gia Lâu – Nhà thờ hai tháp kiểu Gothic được xây khoảng năm 1905, là một trong những nhà thờ Thiên Chúa giáo lớn nhất miền Bắc Trung Quốc.
• Núi Hoa Bất Chú – Ngọn núi cô độc ở phía bắc Tế Nam và đất ngập nước hồ Hoa Sơn; bức “Thước Hoa thu sắc đồ” của Triệu Mạnh Phủ vẽ chính nơi này.
• Cầu đường sắt Lạc Khẩu qua sông Hoàng Hà – Cầu thép dàn trăm năm tuổi bắc qua sông Hoàng Hà ở phía bắc thành phố; đứng trên đê có thể ngắm sông và núi Thước bên kia bờ.
• Tháp Tứ Môn – Tháp đá đơn tầng thời Tùy ở trấn Liễu Phụ, là tháp đá cổ nhất còn lại ở Trung Quốc; quanh đó là di chỉ chùa Thần Thông.
• Công viên Dân tộc Cửu Đỉnh Tháp – Khu thắng cảnh vùng núi phía nam có tháp Cửu Đỉnh thời Đường, trên đỉnh tháp có chín tháp nhỏ tụm lại, kiểu dáng hiếm thấy trong nước.
• Hồng Diệp Cốc – Điểm ngắm lá đỏ vùng núi phía nam, cây hoàng lô và phong phủ kín sườn núi, là nơi leo núi được người Tế Nam yêu thích nhất vào mùa thu.
• Thác Cửu Như Sơn – Khu thắng cảnh thung lũng thác nước vùng núi phía nam, mùa hè có nhiều thác và suối, là nơi giải nhiệt và nghịch nước gần Tế Nam.
• Khu thắng cảnh Long Động – Thung lũng ngoại ô phía đông nam nội thành, vách đá, hang động và tượng khắc từ thời Tùy, Đường đan xen nhau.
• Suối Bách Mạch – Cụm suối nổi tiếng ở thành phố Chương Khâu, ngang hàng với suối Bảo Đột; suối Mặc phun trào ngoạn mục, trong khuôn viên có Nhà kỷ niệm Lý T…
• Làng cổ Chu Gia Dục – Làng cổ trong thung lũng núi ở Chương Khâu, còn nguyên đường lát đá, cầu cổ và nhà đá từ thời Minh Thanh; là địa điểm quay phim bộ truyền h…
• Thế giới Động vật hoang dã Tế Nam – Vườn động vật hoang dã lớn ở Chương Khâu, đi xe hoặc tự lái xuyên qua khu thú dữ, phù hợp chuyến đi trong ngày cùng trẻ em.
• Văn miếu phủ học Tế Nam – Quần thể kiến trúc cổ lớn nhất trong thành Minh ở Tế Nam, còn nguyên Đại Thành Điện, ao Bán Trì và cổng Linh Tinh, nằm ở đầu phía bắc phố P…
• Núi Anh Hùng – Núi rừng đô thị và nghĩa trang liệt sĩ ở quận Thị Trung; trên đỉnh có tháp kỷ niệm liệt sĩ cách mạng, chân núi là Bảo tàng Chiến dịch Tế Na…

Ăn uống

• Yanxitang (chi nhánh Hồ Đại Minh) – Quán Lỗ thái trăm năm thành lập năm 1932, ăn trong tứ hợp viện, nổi tiếng với các món canh theo phong cách Tế Nam.
• Kuishengju – Quán Lỗ thái trăm năm (chi nhánh ngõ Huyện Tây) – Quán Lỗ thái đông khách, thường xếp hàng ở Tế Nam, món đại tràng Cửu Chuyển và thận xào nhanh là món nên gọi, mở đến 2…
• Caobao Baozi (chi nhánh chính phố Pulì) – Tiệm bánh bao lâu đời gần suối Bảo Đột, nổi tiếng với bánh bao Caobao và bánh bao nước lá sen, nên ăn kèm cháo.
• Jufengde (chi nhánh đường Kinh Ngũ) – Quán Lỗ thái lâu đời được đặt tên năm 1947, giá cả phải chăng, là lựa chọn truyền thống kinh điển cho ẩm thực Lỗ.
• Tuyền Khách Thính (Spring Pavilion), nhà hàng Trung Hoa – Nhà hàng một sao Black Pearl trên tầng 58–60 của trung tâm Greenland, nhìn xuống thành phố suối, ăn Lỗ thái tinh tế kết…
• Dexingshun Halal (chi nhánh suối Bảo Đột) – Quán lẩu cừu halal gần cổng bắc suối Bảo Đột, nổi tiếng với cừu thái tay và bánh thịt Mendingrou, đông khách vào ban đê…
• Lunanzai – Gà xào Đằng Châu (chi nhánh đường Kinh Tam) – Quán gà xào Đằng Châu thường có tên trong bảng 'Món ăn phải thử' của Dianping, ăn gà cay kiểu Nam Lỗ kèm bánh nướng lớn…
• Laozhoujia Beef Shaobing (chi nhánh phố Pulì) – Quán ăn sáng có tên trong bảng 'Món ăn phải thử' của Dianping, bánh nướng thịt bò vỏ giòn ruột mềm, ăn kèm canh cừu hoặ…
• Zanjia Wang Xinguo Bazirou (chi nhánh ngõ Huyện Đông) – Quán thịt Bazirou nhỏ ở ngõ Huyện Đông, có loại cay và không cay, ăn kèm món xào tươi và cơm, giá phải chăng.

Lịch trình

• 7 ngày đi tàu cao tốc: Tế Nam (thành phố suối), Thái Sơn, Khúc Phụ, Thanh Đảo – Tàu cao tốc nối suối nước Tế Nam, Thái Sơn, Tam Khổng và biển Thanh Đảo, lộ trình kinh điển cho lần đầu đến Sơn Đông.
• 15 ngày tự lái vòng quanh Sơn Đông – Xuất phát từ Tế Nam, đi vòng qua miền trung, miền nam và ven biển Sơn Đông, rồi quay về Thanh Châu, bao quát các khu vự…