Yorkshire Dales

Công viên quốc gia thung lũng đá vôi ở dãy Pennine, với vách đá Malham, thác Aysgarth và cầu cạn Ribblehead nằm giữa những đồng cỏ rào tường đá khô. Ngoài ra còn có bộ ba đỉnh Yorkshire (Three Peaks) và tuyến đường sắt ngắm cảnh.

Công viên quốc gia Yorkshire Dales nằm ở trung tâm dãy Pennine, miền bắc nước Anh, trải dài qua North Yorkshire và Cumbria, rộng khoảng 2.200 km², gồm hơn hai mươi thung lũng như Swaledale, Wensleydale, Wharfedale, Ribblesdale và Malhamdale. Đây là vùng địa hình karst đá vôi tiêu biểu nhất nước Anh: vách đá Malham, hẻm núi Gordale, mặt đá vôi lát phẳng (limestone pavement), hang động và hố sụt xuất hiện khắp nơi, còn dưới thung lũng là các đồng cỏ chăn thả ngăn bằng tường đá khô và những chuồng trại bằng đá rải rác.

Có thể chia chuyến đi thành mấy khu: phía nam quanh Malham với vòng tuyến vách đá, hẻm núi và thác nước; phía tây ở Ribblesdale và Ingleton có Three Peaks (Pen-y-ghent, Ingleborough, Whernside), cầu cạn Ribblehead, đường mòn thác nước và hang động; phía giữa ở Wensleydale có thác Aysgarth, lâu đài Bolton và xưởng phô mai Hawes; phía bắc ở Swaledale nổi tiếng với đồng cỏ hoa dại và đèo Buttertubs khi đi xe riêng; cửa ngõ đông nam gồm Skipton và tu viện Bolton, phù hợp cho chuyến nửa ngày.

Di chuyển: từ Leeds đi tàu khoảng 40 phút đến Skipton, hoặc đi tuyến Leeds–Settle–Carlisle đến các ga Settle, Horton, Ribblehead để đi bộ trực tiếp. Xe buýt trong thung lũng rất ít chuyến nên đi xe riêng là linh hoạt nhất, nhưng đường làng hẹp, khi tránh xe nhau cần nhường đường.

Thời điểm đẹp nhất là tháng 5–9; đồng cỏ nở hoa vào tháng 6–7 và mùa thu có nhiều màu sắc. Mùa đông đường núi có thể đóng băng, một số điểm đóng cửa hoặc rút ngắn giờ mở. Thời tiết thay đổi thất thường, ngay cả mùa hè cũng cần mang áo khoác chống thấm và giày leo núi. Nên dành 2–4 ngày, có thể nghỉ tại Grassington, Hawes, Settle hoặc làng Malham.

Điểm tham quan nổi bật

• Vách đá Malham Cove – Vách đá đá vôi hình cung cao khoảng 80 m, trên đỉnh là mặt đá vôi nứt nẻ rộng lớn, biểu tượng của thung lũng Yorkshire Dales.
• Thác Aysgarth – Chuỗi ba tầng thác bậc thang trên sông Ure, nối nhau bằng lối đi xuyên rừng, là điểm được yêu thích nhất ở thung lũng Wensleydale.
• Cầu cạn Ribblehead – Cầu cạn 24 nhịp vòm đá vượt qua đồng hoang, lưng tựa núi Whernside, là điểm nổi bật nhất trên tuyến đường sắt Settle–Carlisle.
• Tu viện Bolton – Tàn tích tu viện thế kỷ 12 bên sông Wharfe cùng khu điền trang, có bãi cỏ, lối đi đá qua sông và đường rừng, rất hợp cho chuyến đi nửa ngày.
• Đường mòn thác Ingleton – Vòng đi bộ khoảng 8 km dọc hai hẻm núi, nối hơn chục thác nước, nổi tiếng nhất là thác Thornton rộng.
• Gordale Scar – Hẻm núi đá vôi cao sừng sững, hai vách gần như khép lại, thác nước đổ xuống từ kẽ đá vào đáy hẻm, hùng vĩ đến nghẹt thở.
• Janet's Foss – Thác nhỏ ẩn trong rừng, dòng nước đổ vào đầm xanh biếc, theo truyền thuyết là nơi ở của nữ hoàng tiên Janet.
• Malham Tarn – Một trong những hồ cao nhất nước Anh, là hồ tự nhiên trên cao nguyên đá vôi và khu bảo tồn đất ngập nước.
• The Strid – Sông Wharfe bị ép qua khe đá chỉ rộng vài mét, nước chảy xiết và sâu không dò được, được mệnh danh là đoạn sông nguy hiểm nhất nước Anh.
• Lâu đài Skipton – Một trong những lâu đài trung cổ được bảo tồn nguyên vẹn nhất nước Anh, cây thủy tùng trong sân trong đã khoảng 370 năm tuổi, nằm ở cửa ngõ…
• Nhà máy phô mai Wensleydale – Xưởng phô mai Wensleydale ngay quê nhà, có thể xem quy trình làm và nếm nhiều vị, là loại phô mai yêu thích của 'Wallace & Gromit'.
• Hardraw Force – Thác đổ một tầng không gián đoạn cao nhất nước Anh, khoảng 30 m, ẩn trong hẻm núi sau một quán rượu ở nông thôn.
• Pen-y-ghent – Đỉnh núi cao 694 m có hình dáng như con sư tử đang nằm, là đỉnh dễ leo nhất trong ba đỉnh Yorkshire, đi về trong nửa ngày từ làng Horton.
• Ingleborough – Ngọn núi đỉnh bằng đặc trưng, cao 723 m, trên đỉnh có tàn tích pháo đài Thời Đồ Sắt, sườn núi đầy hang động và hố sụt.
• Whernside – Đỉnh cao nhất Yorkshire, cao 736 m; trên đường leo có thể ngắm cầu cạn Ribblehead và toàn cảnh ba đỉnh.
• Hang White Scar – Hang động du lịch dài nhất nước Anh, tham quan có hướng dẫn qua thác ngầm, thạch nhũ và 'Battlefield Cavern' khổng lồ.
• Lâu đài Bolton – Lâu đài vuông thế kỷ 14, từng giam lỏng Nữ hoàng Mary xứ Scotland, trong lâu đài có vườn trung cổ và mê cung.
• Kilnsey Crag – Vách đá vôi nhô ra bên đường thung lũng Wharfedale, phần mái nhô ngang khổng lồ trên đỉnh là điểm leo núi nổi tiếng của nước Anh.
• Grassington – Thị trấn lát đá ở thung lũng Upper Wharfedale, là bối cảnh của phim truyền hình 'All Creatures Great and Small', phù hợp làm điểm nghỉ chân…
• Hawes và Bảo tàng Nông thôn Dales – Thị trấn đầu nguồn thung lũng Wensleydale, bảo tàng trong nhà ga cũ kể về cuộc sống nông nghiệp, chăn nuôi và khai thác mỏ của thung lũng.
• Tuyến đường sắt Settle–Carlisle – Một trong những tuyến đường sắt ngắm cảnh đẹp nhất nước Anh, băng qua đồng hoang Pennine, cầu cạn và hầm; khởi hành từ ga Settle.
• Hang Stump Cross – Hang động do thợ mỏ chì phát hiện vào thế kỷ 18, có các nhóm thạch nhũ có thể tự tham quan; từng tìm thấy xương động vật thời băng hà như s…
• Brimham Rocks – Cụm đá cát mài bị gió mưa đẽo thành hình thù kỳ lạ trên đồng hoang, có thể trèo leo và vui chơi, là sân chơi tự nhiên của trẻ em.
• Đèo Buttertubs – Con đèo trên núi nối Wensleydale với Swaledale, ven đường có những hố đá vôi sâu 20 m gọi là “Buttertubs”.
• Làng Muker và đồng cỏ Swaledale – Ngôi làng nhỏ với nhà đá ở thượng Swaledale. Đồng cỏ khô xung quanh và những kho thóc bằng đá rải rác là khung cảnh đồng quê kinh điển nhất…
• Kisdon Force – Thác hai tầng trong thung lũng rừng nơi sông Swale đổ xuống, gần làng Keld, là điểm giao của đường mòn Pennine Way và đường mòn “Coast to C…
• Hẻm núi How Stean – Hẻm đá vôi hẹp ở Nidderdale, có lối đi và cầu nhỏ xuyên qua. Có thể tham gia leo hẻm nước (gorge scrambling) và các hoạt động leo cáp sắt.
• Hang Ingleborough – Hang động đá vôi mở cửa tham quan gần làng Clapham, có tour hướng dẫn ngắm ao nhũ đá. Có thể đi bộ tới hố Gaping Gill sâu khoảng 98 m.
• Lâu đài Richmond – Lâu đài Norman thế kỷ 11 sừng sững trên vách đá bên sông Swale. Từ đỉnh tháp chính có thể nhìn bao quát thị trấn Richmond và thung lũng sôn…
• Kirkby Lonsdale – Thị trấn bên sông Lune, có “điểm ngắm Ruskin” và “Cầu Quỷ” thời Trung cổ, nằm ở rìa phía tây của thung lũng.

Ăn uống

• The Angel at Hetton – Quán trọ đá thế kỷ 15 ở Hetton, đạt một sao Michelin và năm hoa hồng AA, được coi là người tiên phong của gastropub Anh.
• Tan Hill Inn – Quán rượu cao nhất nước Anh ở độ cao 528 mét, giữa cao nguyên hoang. Với người đi bộ đường dài, gọi một phần bánh puddi…
• The Blue Lion East Witton – Quán trọ làng quê lâu đời ở cửa thung lũng Wensleydale, nổi tiếng với soufflé phô mai Wensleydale và các món thú rừng.
• The Black Bull Sedbergh – Quán trọ trạm xe từ thế kỷ 17 với món ăn lai Nhật–Đức của bếp trưởng, được coi là một trong những nhà hàng thú vị nhất…
• Rind Cheese Pizza Bar – Tiệm pizza lò củi trong xưởng phô mai The Courtyard Dairy, dùng phô mai thủ công Anh để làm pizza.
• Two Dales Bakery – Tiệm bánh thủ công và quán cà phê ở Reeth, với bánh mì chua và bữa sáng–trưa được người đi bộ yêu thích.

Lịch trình

• Vùng đồng hoang và thung lũng bờ biển Yorkshire 7 ngày – Khởi hành từ York, băng qua đồng hoang North York đến Whitby, rồi đi về phía Tây qua các thung lũng để quay về.