Shah-i-Zinda
Shohizinda
Dãy lăng mộ từ thế kỷ 11 đến 15 trải dài theo sườn đồi bậc thang, mỗi mặt tiền là một kiệt tác gạch men xanh lam và xanh lục, đỉnh cao nghệ thuật gạch men của Samarkand.
Shah-i-Zinda (nghĩa là “Vị vua còn sống”) được đặt theo tên truyền thuyết về Qusam ibn Abbas, người em họ của Nhà tiên tri Muhammad. Vào thế kỷ 7, ông đến đây truyền đạo và bị chém đầu, nhưng ông đã nhấc đầu lên rồi nhảy xuống giếng và vẫn “còn sống” cho đến nay.
Xung quanh lăng của ông (xây từ thế kỷ 11, là phần cổ nhất), các thành viên hoàng tộc và quý tộc thời Timur đã xây hơn 20 lăng mộ trên sườn nam của gò Afrasiab. Tạo thành một con phố lăng mộ dài khoảng 70 mét, leo dần lên trên. Đoạn dưới có hai lăng từ thế kỷ 15. Đoạn giữa là lăng của chị gái và cháu gái Timur: lăng Shadi Mulk Aka (năm 1372) có gạch phù điêu men tinh xảo nhất, còn lăng Shirin Bika Aka có tường ngoài khảm đá ghép thành hoa văn thực vật. Đoạn trên là lăng Qusam, lâu đời nhất, cùng nhà thờ Hồi giáo, và lăng Tuman Aka từ thế kỷ 15.
Mỗi công trình mang một sắc xanh khác nhau: xanh coban, ngọc lam, xanh ultramarine, kết hợp với phù điêu đất nung không tráng men, như một bảo tàng nghệ thuật gạch men Trung Á. Đây vẫn là điểm hành hương sôi động. Khi vào lăng Qusam, phải cởi giày và phụ nữ phải che đầu.
Vé dành cho khách nước ngoài khoảng 50.000 som (khoảng 30 tệ). Giờ mở cửa 08:00–19:00 (mùa đông đến 17:00). Theo truyền thuyết, nếu đếm bậc thang lối vào lên và xuống đều ra cùng một số bậc thì ước nguyện sẽ thành hiện thực (tổng cộng 36 bậc).
Nên đến vào 8–10 giờ sáng hoặc sau 17 giờ, vì giữa trưa có nhiều đoàn du lịch nhất. Đi bộ từ nhà thờ Hồi giáo Bibi-Khanym khoảng 15 phút, hoặc đi taxi 5 phút. Gần đó là nghĩa trang lớn của Samarkand và lăng thánh Daniel. Thời gian tham quan khoảng 1 đến 1,5 giờ.
Lưu ý: con phố lăng mộ rất hẹp, nên tránh giờ có đoàn đông. Không chụp ảnh khi tín đồ đang cầu nguyện.
Giờ mở cửa
08:00–19:00 (mùa đông đến 17:00)
Điểm tham quan lân cận
- Thánh đường Hồi giáo Hazrat Khizr
- Chợ Siyob
- Lăng Imam al-Maturidi
- Nhà thờ Hồi giáo Bibi-Khanym
- Afrasiyab
- Lăng Khoja Doniyor
- Chorsu
- Quảng trường Registan