Royal Deeside

Thung lũng vùng cao Scotland thuộc thượng nguồn sông Dee, có cung điện mùa hè của hoàng gia Balmoral và lâu đài Braemar. Có thể đi bộ quanh hồ Loch Muick và leo núi Lochnagar.

Royal Deeside là tên gọi chỉ thung lũng sông Dee ở vùng trung và thượng nguồn thuộc hạt Aberdeenshire, Scotland. Thung lũng trải dài từ Aboyne ở phía đông đến Braemar và Linn of Dee ở phía tây, dài khoảng 50 km. Đoạn phía tây nằm trong Công viên quốc gia Cairngorms. Năm 1852, Nữ hoàng Victoria và Hoàng tử Albert mua trang viên Balmoral và xây lâu đài mới. Từ đó, nơi này trở thành nơi ở mùa hè của hoàng gia Anh, và cái tên “Royal” cũng bắt nguồn từ đây. Các thị trấn dọc đường đến nay vẫn tự hào treo huy hiệu nhận chứng nhận của hoàng gia trên cửa hàng.

Tuyến tham quan chạy theo đường A93. Ở đoạn phía đông, Ballater là trung tâm lưu trú và ăn uống. Gần đó có Vạc nước (Water Pots), cầu treo Cambus O'May và rừng thông cổ Glen Tanar. Đoạn giữa có lâu đài Balmoral và nhà thờ Crathie, là điểm nhấn chính. Lâu đài thường chỉ mở cửa từ tháng 4 đến tháng 7, trước khi hoàng gia đến ở. Ở phía nam, hồ Loch Muick và núi Lochnagar là tuyến đi bộ kinh điển nhất. Đoạn phía tây có Braemar với lâu đài và Đại hội thể thao vùng cao (Highland Games) diễn ra vào thứ Bảy đầu tiên của tháng 9. Đi xa hơn về phía tây là hẻm núi Linn of Dee. Về phía nam, bạn có thể vượt đèo Cairnwell đến khu trượt tuyết Glenshee.

Mùa đẹp nhất là tháng 5–9, khi ngày dài và các điểm tham quan đều mở cửa. Tháng 8–9, hoa thạch nam nhuộm sườn núi thành màu tím. Mùa đông, vùng núi có tuyết, nhiều lâu đài đóng cửa, nhưng bạn có thể trượt tuyết và ngắm đàn hươu. Di chuyển: từ Aberdeen lái xe đến Ballater khoảng 1 giờ, đến Braemar khoảng 1,5 giờ. Xe buýt số 201 chạy dọc sông Dee nhưng chuyến ít, nên tự lái xe là tiện nhất. Nên ở lại 2–3 ngày, với một ngày tham quan lâu đài và thị trấn, một ngày đi hồ Loch Muick hoặc leo núi. Thời tiết vùng núi thay đổi thất thường, khi đi bộ cần mang trang bị chống nước. Mùa hè cần cảnh giác với muỗi mắt (midge) đốt người.

Điểm tham quan nổi bật

• Lâu đài Balmoral – Nơi nghỉ hè riêng của hoàng gia Anh ở Scotland. Lâu đài theo phong cách nam tước Scotland bên sông Dee là điểm đại diện của Royal Deeside.
• Nhà máy chưng cất Royal Lochnagar – Nhà máy rượu whisky mạch nha nhỏ bên cạnh Balmoral, được gọi là “Hoàng gia” nhờ Nữ hoàng Victoria từng ghé thăm.
• Hồ Muick – Hồ núi cao trong Vườn quốc gia Cairngorms, đi bộ vòng quanh hồ khoảng 12 km, có thể nhìn thấy núi Lochnagar.
• Lâu đài Braemar – Lâu đài pháo đài hình sao ở thượng nguồn sông Dee, cạnh làng Braemar, do cộng đồng địa phương điều hành, có thể kết hợp với Đại hội Thể tha…
• Ballater – Thị trấn kiểu Victoria bên sông Dee, đường phố có nhiều cửa hàng cũ treo huy hiệu “Hoàng gia”, là điểm dừng chân chính khi tham quan Royal…
• Lochnagar – Ngọn Munro tiêu biểu nhất vùng Deeside, cao 1.155 m, với vách cirque phía bắc hùng vĩ và hồ băng hà; là bối cảnh của truyện cổ tích do Vua…
• Linn of Dee – Đoạn thác và khe núi nước xiết nơi sông Dee chảy qua khe đá hẹp cách Braemar về phía tây, có cầu đá bắc ngang, bao quanh là rừng thông Scot…
• Crathie Kirk – Nhà thờ đá granite nhỏ đối diện Lâu đài Balmoral bên kia sông, nơi các thành viên hoàng gia đến làm lễ khi nghỉ hè tại Balmoral.
• Burn o' Vat – Hố xoáy băng hà khổng lồ do nước tan băng chảy xiết tạo nên trong khu bảo tồn hoang nguyên Dinnet; phải chui qua tảng đá cửa suối mới vào đ…
• Braemar & Braemar Gathering – Ngôi làng trên thượng nguồn sông Dee, mỗi năm tháng 9 tổ chức Braemar Gathering có hoàng gia tham dự; trong làng có Trung tâm Highland Game…
• Cambus o' May Suspension Bridge – Cầu treo dây xích trắng kiểu Victoria bắc qua sông Dee, xây năm 1905; xung quanh có đường mòn trong rừng thông và hồ nhỏ, là điểm đi dạo nổ…
• Glen Tanar – Trang viên tư nhân và khu bảo tồn thiên nhiên gần Aboyne, lưu giữ một trong những mảng rừng thông Caledonian cổ lớn nhất Scotland.
• Glenshee Ski Centre – Khu trượt tuyết lớn nhất nước Anh, nằm ở đèo Cairnwell trên đường A93 phía nam Braemar; mùa hè có thể lái xe qua đèo đường bộ cao nhất nước…
• Corgarff Castle – Lâu đài tháp trắng trên vùng đồng hoang, bao quanh bởi tường phòng thủ hình sao, từng là doanh trại và trạm kiểm soát buôn lậu thế kỷ 18; l…

Ăn uống

• Fish Shop – Nhà hàng hải sản kiêm cửa hàng cá ở Ballater, được Michelin Guide ghi nhận, chỉ dùng hải sản Scotland đánh bắt bền vững.
• The Flying Stag – Quán rượu làng trong khách sạn nghệ thuật Fife Arms ở Braemar, được Good Food Guide 2026 chọn vào danh sách 100 quán rư…
• The Bothy Café – Quán café nổi tiếng ở trung tâm Ballater, mở cửa từ 8:30 sáng. Súp, scone và panini là lựa chọn phù hợp để ăn trước hoặ…

Lịch trình

• Tuyến phía đông Scotland: từ Fife đến Cairngorms 7 ngày – Từ làng chài Fife đi đến lâu đài Dunnottar, băng qua Royal Deeside và Cairngorms, rồi về Pitlochry.