Nội thành Tuyền Châu

Trung tâm thương mại hàng hải thế giới thời Tống – Nguyên, cổ thành di sản thế giới với chùa Khai Nguyên, đội hoa búi tóc Thiềm Phố và ẩm thực Mân Nam, gần đây nổi tiếng trên mạng xã hội.

Tuyền Châu nằm ở duyên hải đông nam Phúc Kiến, cửa sông Tấn Giang, có tên cổ là “Thích Đồng thành”. Thời Tống – Nguyên, nơi đây là “cảng lớn nhất phương Đông”, ngang hàng với cảng Alexandria, từng được Marco Polo và Ibn Battuta ghé thăm. Năm 2021, “Tuyền Châu: Trung tâm thương mại hàng hải thế giới thời Tống – Nguyên” được ghi danh vào Danh sách Di sản thế giới với 22 điểm di sản, bao gồm chùa Khai Nguyên, thánh đường Thanh Tịnh, cung Thiên Hậu, cầu Lạc Dương, đá Lão Quân, các bia khắc cầu gió trên núi Cửu Nhật và tháp Lục Thắng. Di tích các tôn giáo Hồi giáo, Ấn Độ giáo, Ma Ni giáo, Thiên Chúa giáo, Phật giáo và Đạo giáo cùng tồn tại, nên được gọi là “bảo tàng tôn giáo thế giới”. Gần đây, “trâm hoa vi” của làng chài Thiềm Phố và các món ăn vặt Mân Nam trở nên nổi tiếng trên mạng xã hội, khiến Tuyền Châu trở thành thành phố nhỏ được yêu thích dịp Tết và ngày Quốc tế Lao động. Quận Lý Thành là trung tâm cổ thành, nơi chùa Khai Nguyên, phố Tây, thánh đường Thanh Tịnh, miếu Quan Vũ – Nhạc Phi, cung Thiên Hậu và Văn Miếu phủ đều nằm trong phạm vi đi bộ; các tuyến mở rộng gồm làng Thiềm Phố ở phía Đông, cầu Lạc Dương ở phía Bắc, cổ thành Sùng Võ và nghề chạm đá ở Huệ An, phố Ngũ Điếm và cầu An Bình ở Tấn Giang, phía Nam. Khí hậu cận nhiệt đới gió biển; tháng 10 đến tháng 4 năm sau ấm áp, khô ráo là dễ chịu nhất, mùa lễ hội đèn Nguyên tiêu tháng Giêng và các lễ rước thần “du thần” của các làng là náo nhiệt nhất; tháng 5–9 nóng ẩm và nhiều bão. Di chuyển: sân bay quốc tế Tấn Giang Tuyền Châu cách trung tâm khoảng 15 km; ga cao tốc Tuyền Châu nằm ở phía Bắc nội thành, đến Hạ Môn khoảng 30 phút, đến Phúc Châu khoảng 1 giờ, ra ga đi taxi hoặc xe buýt đến cổ thành khoảng 20 phút; trong cổ thành tiện nhất là đi bộ, xe đạp công cộng hoặc xe điện nhỏ “Tiểu Bạch” (miễn phí hoặc giá thấp); đi taxi đến làng Thiềm Phố khoảng 20 phút, tự lái đến cổ thành Sùng Võ khoảng 1 giờ. Gợi ý 2–3 ngày: ngày 1 chùa Khai Nguyên – phố Tây – chuông lầu – thánh đường Thanh Tịnh – miếu Quan Vũ – cung Thiên Hậu – Văn Miếu phủ, tối ăn vặt ở phố Tây; ngày 2 buổi sáng cài trâm hoa ở Thiềm Phố, buổi chiều cầu Lạc Dương và Bảo tàng Lịch sử giao thông biển hải ngoại, tối xem múa rối dây hoặc nghe nam âm; ngày 3 cổ thành Sùng Võ hoặc phố Ngũ Điếm ở Tấn Giang. Lưu ý: miếu Quan Vũ và cung Thiên Hậu rất đông người hành lễ; làm kiểu tóc trâm hoa Thiềm Phố cần đặt trước, dịp lễ phải xếp hàng hàng giờ; mì sợi nước sốt, gà hầm gừng, nước trái cây bốn loại, bánh lụa cuộn và thạch đất là những món nhất định phải thử, các hàng lâu đời trong cổ thành chủ yếu mở cửa vào buổi sáng và chiều tối.

Điểm tham quan nổi bật

• Chùa Khai Nguyên – Ngôi chùa cổ thời Đường và cặp tháp đá thời Tống cao nhất Trung Quốc, có tượng thiên nữ bay trên đấu củng và cột đá kiểu Ấn Độ giáo, là điể…
• Phố Tây – Con phố cổ nhất Tuyền Châu, dãy phố hành lang mái vòm từ Tháp Chuông đến Chùa Khai Nguyên, có miến nước, bánh cuốn kiểu Phúc Kiến, thạch rê…
• Làng Tầm Phố – Làng chài ven biển quận Phong Trạch, có nhà vỏ hàu và kiểu trang điểm “cài hoa” di sản phi vật thể của phụ nữ Tầm Phố, là trải nghiệm check…
• Thánh đường Hồi giáo Thanh Tịnh – Thánh đường do thương nhân Ả Rập xây năm 1009 thời Bắc Tống, là thánh đường Hồi giáo cổ nhất còn lại ở Trung Quốc, có cổng đá vòm nhọn và d…
• Lão Quân Nham – Tượng Lão Tử ngồi được chạm từ đá tự nhiên thời Tống, cao hơn 5 m, là tượng đá Đạo giáo lớn nhất còn lại ở Trung Quốc, thuộc di sản thế giớ…
• Miếu Quan Nhạc Thông Hoài – Ngôi miếu đông khách nhất Tuyền Châu, thờ Quan Vũ và Nhạc Phi. Người Mân Nam trước khi buôn bán hay thi cử đều đến “bái lạy”, khói hương và…
• Cầu Lạc Dương – Cầu đá dầm bắc qua biển đầu tiên của Trung Quốc, do Thái Tương chủ trì xây dựng thời Bắc Tống, dài hơn 800 mét; kỹ thuật “móng bè” và “nuôi…
• Cổ thành Sùng Vũ – Thành đá thời Minh ở cuối bán đảo Huệ An, tường thành granite và nhà đá trong thành còn được bảo tồn nguyên vẹn; áo phụ nữ Huệ An, điêu khắ…
• Bảo tàng Hàng hải Tuyền Châu – Bảo tàng chuyên đề về lịch sử giao thông hàng hải hải ngoại duy nhất ở Trung Quốc, bộ sưu tập bia đá tôn giáo thời Tống – Nguyên nổi tiếng…
• Thiên Hậu cung Tuyền Châu – Miếu Thiên Hậu (Mazu) xây năm 1196 thời Nam Tống, một trong những miếu Thiên Hậu cổ nhất và có quy mô cao nhất còn lại, là đền tổ tín ngưỡn…
• Núi Thanh Nguyên – Danh sơn 5A phía bắc thành phố Tuyền Châu, có điêu khắc đá thời Tống – Nguyên, tháp xá lợi thầy Hoằng Nhất và đá Thiên Thủ, lên đỉnh nhìn x…
• Văn miếu Tuyền Châu – Quần thể Văn miếu thời Tống lớn nhất khu vực Đông Nam, điện Đại Thành mái hai tầng kiểu “vũ điện”, quảng trường là nơi người dân địa phương…
• Chùa Thừa Thiên – Một trong ba đại thiền viện của Tuyền Châu, ngôi chùa cổ thanh tịnh giữa phố thị, có cây đa, tháp đá và dấu tích nơi Hoằng Nhất pháp sư từn…
• Đường Trung Sơn và Tháp Chuông – Phố dài kiểu lầu cột thời Dân Quốc nối Tháp Chuông với các tiệm lâu đời và món ăn vặt, là trục chính Nam–Bắc của cổ thành Tuyền Châu, nơi l…
• Di chỉ cổng Đức Tế – Di chỉ cổng thành phía nam Tuyền Châu thời Tống – Nguyên, nền thành và các cấu kiện đá Hồi giáo, Ấn Độ giáo nằm chung trong một hố khai quậ…
• Miếu Chân Vũ – Miếu thờ thần biển thời Tống trên núi đá Pháp Thạch bên sông Tấn, nơi quan trị thành cúng biển ngày xưa, đứng trước miếu có thể nhìn ra cửa…
• Thánh mộ Hồi giáo Linh Sơn – Mộ của hai hiền giả Hồi giáo truyền đạo đến Tuyền Châu thời Đường, Trịnh Hòa từng đến đây cúng viếng trước chuyến hạ Tây Dương thứ năm, là…
• Bảo tàng Tuyền Châu – Bảo tàng tổng hợp dưới chân núi Thanh Nguyên, trưng bày gốm sứ, Nam Âm, rối và lịch sử Tuyền Châu, phù hợp để hiểu toàn cảnh Thích Đồng thà…
• Bảo tàng Mân Đài Duyên – Bảo tàng chuyên đề cấp quốc gia về quan hệ Phúc Kiến – Đài Loan, kể về nguồn gốc hai bờ qua địa duyên, huyết duyên, văn duyên, thương duyên…
• Nhà hát Múa rối Tuyền Châu – Xem múa rối dây Tuyền Châu, di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia; nghệ nhân điều khiển rối bằng hàng chục sợi chỉ, các tiết mục ngắn đặc…
• Khu sáng tạo Yuanhe 1916 – Khu sáng tạo cải tạo từ xưởng cũ của xưởng mứt Nguyên Hòa Đường lâu đời trăm năm, có quán cà phê, cửa hàng thiết kế và triển lãm trong nhà…
• Núi Cửu Nhật – Ngọn núi nhỏ bên sông Tấn ở Nam An, có 13 bức khắc đá thời Tống cầu gió cho thuyền buôn viễn dương, là chứng tích trực tiếp của Con đường t…
• Nhà cổ họ Thái – Quần thể nhà lớn gạch đỏ do gia tộc Thái Tư Thâm, thương nhân kiều bào Nam Dương cuối thời Thanh xây dựng, mái đuôi yến, gạch chạm và sơn v…
• Khu phố cổ Ngũ Điếm Thị – Khu phố cổ gạch đỏ ở thành phố Tấn Giang, tụ hội nhà thờ họ Thái, họ Trang và dãy lầu kiểu Phiên Tử, là “phòng khách thành phố” và nơi tập…
• Thảo Am – Di chỉ chùa Ma-ni giáo duy nhất còn tồn tại trên thế giới, tượng Ma-ni Quang Phật khắc vào vách đá thời Nguyên, một điểm độc đáo trong Di s…
• Cầu An Bình – Cầu dầm đá thời Nam Tống dài khoảng 2255 mét, được mệnh danh “thiên hạ không cầu nào dài bằng cầu này”, là cầu đá cổ dài nhất Trung Quốc cò…
• Tháp Lục Thắng – Tháp đá thời Nguyên bên vịnh Tuyền Châu ở thành phố Thạch Sư, từng là hải tiêu dẫn đường cho thuyền buôn ra vào cảng Tuyền Châu, thuộc Di s…
• Tháp Vạn Thọ – Tháp đá rỗng bát giác năm tầng thời Nam Tống trên đỉnh núi Bảo Cái ở Thạch Sư, truyền thuyết cô – chị dâu đứng núi đợi người thân trở về, n…
• Thanh Thủy Nham – Tổ đình tín ngưỡng Thanh Thủy Tổ Sư, chùa cổ dựng theo thế núi với mặt bằng hình chữ “Đế” thời Bắc Tống, hương khói lan đến Đài Loan và Đôn…

Ăn uống

• Vịt gừng Zhanglin Ashan (chi nhánh đường Tân Hoa Bắc) – Quán vịt gừng lâu đời mở từ năm 1999, vịt Xiêm hầm trong nồi đất khoảng hai tiếng, gần chùa Khai Nguyên và phố Tây Nhai…
• Qingyouyu – Nhà hàng một sao Michelin đầu tiên của Tuyền Châu, không có thực đơn cố định, chọn hải sản từ bể ngay tại cửa rồi yêu c…
• Quán mì lỗ Zhuangji Quanfu – Quán mì lỗ lâu đời trong ngõ Hoa Hạng, hơn bốn mươi năm, chủ quán tự nấu từng tô, được Michelin Bib Gourmand giới thiệu…
• Nhà hàng Jianlaifa (chi nhánh đường Nam Tuấn) – Nhà hàng gia đình Mân Nam bắt đầu từ quán ăn vặt năm 1984, nay do thế hệ thứ ba điều hành; món chủ lực là vịt nướng muố…
• Chequiaotou Wena Shuiwan (chi nhánh phố Đả Tích) – Thương hiệu viên cá trăm năm, truyền qua bốn đời, viên cá làm bằng tay nấu với xương heo; năm 2026 được Michelin Bib Go…
• A Qiu Niu Pai (chi nhánh đường Hồ Tâm) – Quán bít tết lâu đời hơn bốn mươi năm ở Tuyền Châu. Bít tết ở đây được hầm cà ri chứ không chiên hay nướng, ăn kèm cơm…

Lịch trình

• Tuyến kinh điển di sản thế giới Phúc Kiến 9 ngày – Từ Hạ Môn đi lên lầu đất, Tuyền Châu, Phúc Châu đến Vũ Di Sơn, một chuyến đi trọn các di sản thế giới chính của Phúc Ki…
• Hạ Môn chuyên sâu và cổ thành Tuyền Châu: 5 ngày – Ở Sa Pha Vĩ, thong thả dạo Cổ Lãng Dự, chùa Nam Phổ Đà, núi Ngũ Lão và Làng học Tập Mỹ, thêm một ngày đi Tuyền Châu.
• Hạ Môn, Tuyền Châu, nhà đất Nam Tĩnh và Chương Châu: 7 ngày – Ba ngày nội đảo Hạ Môn, thêm một ngày Tuyền Châu, nghỉ một đêm ở nhà đất Nam Tĩnh, trên đường về ghé cổ thành Chương Ch…
• Tuyền Châu, Mi Châu, Bình Đàm, Phúc Châu ven biển 6 ngày – Dọc bờ biển miền trung Phúc Kiến đi lên bắc, nối cổ thành Hải Ti, tổ miếu Mã Tổ, nhà đá và Phúc Châu.
• Vòng tự lái xuyên Phúc Kiến 14 ngày – Từ Vũ Di Sơn đi về đông ra bờ biển, rồi xuống Phúc Châu, Bình Đàm, Mi Châu, Tuyền Châu, Hạ Môn, Đông Sơn và lầu đất, mộ…