Fès

Fès – thành cổ không xe cộ lớn nhất thế giới, với chín nghìn con hẻm chứa xưởng nhuộm, trường thần học và Đại học Al-Qarawiyyin; đi một ngày đến Hoàng cung Meknès và di chỉ La Mã Volubilis.

Fès nằm trong thung lũng ở phía bắc Maroc, chân dãy Trung Atlas, là cố đô lâu đời nhất trong bốn kinh đô hoàng gia của Maroc, được xây dựng từ thế kỷ 9. Thành phố gồm ba phần. Fès el-Bali là khu phố cổ, một trong những khu không xe cộ lớn nhất thế giới, với khoảng 9.000 con hẻm quanh co và được UNESCO công nhận năm 1981. Fès Jdid là khu phố mới được xây dựng dưới triều Marinid vào thế kỷ 13, có hoàng cung và khu người Do Thái. Thành phố mới (Ville Nouvelle) được quy hoạch thời thuộc địa Pháp, tập trung ga tàu, khách sạn và nhà hàng.

Mùa đẹp nhất là tháng 3–5 và tháng 9–11, nhiệt độ khoảng 15–25℃. Tháng 7–8 thường trên 38℃, còn tháng 12 đến tháng 2 thì ẩm lạnh.

Các khu vực tham quan:

① Phố cổ: Cổng Xanh, Madrasa Bou Inania và Madrasa Attarine, Thánh đường Al-Qarawiyyin, Xưởng thuộc da Chouara, Bảo tàng Nejjarine về nghề mộc và quảng trường Thợ đồng.

② Fès Jdid: Cổng Vàng của hoàng cung, khu người Do Thái và vườn Jnan Sbil.

③ Ngoài phố cổ, trên đồi: lăng các vua Marinid và Pháo đài phía Bắc, Pháo đài phía Nam để ngắm toàn cảnh và hoàng hôn.

④ Các chuyến đi một ngày: về phía tây là Hoàng cung Meknès (khoảng 60 km), di chỉ La Mã Volubilis và thánh địa Moulay Idriss. Về phía nam là Ifrane và rừng tuyết tùng Azrou, nơi có khỉ.

Di chuyển: Sân bay Fès-Saïss (FEZ) có các chuyến bay giá rẻ từ châu Âu. Có tàu hỏa thẳng đến Casablanca, Rabat và Tangier. Từ Fès đi Casablanca mất khoảng 4 giờ. Nên dành 2–3 ngày, cộng thêm một ngày đi chơi vùng lân cận.

Lưu ý: phố cổ rất dễ lạc đường. Ngày đầu tiên nên thuê hướng dẫn viên chính thức có chứng chỉ, và từ chối những người tự nhận dẫn đường trên phố. Nhiều cửa hàng chỉ nhận tiền mặt. Ở riad trong phố cổ là trải nghiệm tuyệt vời nhất, nhưng hành lý phải tự kéo bộ. Vào ban ngày trong tháng Ramadan, nhiều nhà hàng đóng cửa.

Điểm tham quan nổi bật

• Fes el Bali – Khu phố cổ không xe cộ lớn nhất thế giới, gần một vạn ngõ hẻm thời Trung Cổ lưu giữ chợ, xưởng thủ công, thánh đường và trường thần học.
• Xưởng thuộc da Chouara – Xưởng nhuộm da ngoài trời giữ công nghệ hàng nghìn năm, các hồ nhuộm màu sắc xếp như tổ ong là hình ảnh ấn tượng nhất của Fes.
• Trường Đại học Al Quaraouiyine – Được xây năm 859, được Guinness công nhận là trường đại học lâu đời nhất thế giới còn tồn tại và hoạt động liên tục, đồng thời là một trong…
• Cổng Bab Bou Jeloud – Cổng thành nổi tiếng nhất khu phố cổ Fes, mặt ngoài ốp gạch men xanh lam, mặt trong xanh lục, là cửa ngõ biểu tượng vào khu phố cổ.
• Madrasa Bou Inania – Trường thần học thế kỷ 14 của triều Marinid, chạm gỗ tuyết tùng, chạm thạch cao và mosaic gạch men là đỉnh cao nghệ thuật trang trí Hồi giá…
• Trường Hồi giáo Al-Attarine – Trường Hồi giáo nhỏ tinh xảo bên chợ gia vị, trang trí dày đặc, sát cạnh Thánh đường Qarawiyyin.
• Cung điện Hoàng gia Fes – Cổng chính Cung điện Hoàng gia ở Fes el-Jdid, bảy cánh cửa đồng mạ vàng cùng gạch men màu và chạm gỗ tuyết tùng, là mặt tiền được chụp ảnh…
• Khu Mellah Fes – Khu Do Thái lâu đời nhất Maroc, có phố cũ với ban công gỗ và giáo đường Ibn Danan thế kỷ 17, sát cung điện.
• Lăng mộ Marinid – Tàn tích lăng mộ triều Marinid trên ngọn đồi phía bắc phố cổ, là điểm ngắm toàn cảnh Fes Bali và hoàng hôn đẹp nhất.
• Pháo đài Borj Nord – Pháo đài thế kỷ 16 triều Saadian trên sườn đồi phía bắc phố cổ, nhìn xuống toàn cảnh Fes Bali.
• Pháo đài Borj Sud – Pháo đài triều Saadian trên đồi phía nam phố cổ, nhìn xuống Fes Bali và Fes mới, ít khách hơn phía bắc.
• Bảo tàng Nejjarine – Khách sạn thương đội thế kỷ 18 được cải tạo thành bảo tàng nghệ thuật gỗ, có chạm khắc tuyết tùng và quán trà trên sân thượng nhìn xuống ph…
• Bảo tàng Dar Batha – Cung điện cuối thế kỷ 19 được cải tạo thành bảo tàng, trưng bày gốm và nghệ thuật Hồi giáo của Fes, có khu vườn kiểu Andalusia.
• Vườn Jnan Sbil – Vườn hoàng gia nằm giữa phố cổ và Fes mới, có guồng nước, rừng tre và đài phun, là nơi nghỉ chân sau khi đi dạo phố cổ.
• Zawiya Moulay Idris II – Lăng thánh của Moulay Idriss II, người lập thành Fes, là một trong những nơi linh thiêng nhất trong phố cổ.
• Quảng trường Seffarine – Quảng trường thợ đồng ở trung tâm phố cổ, tiếng gõ đồng không ngớt, bên cạnh là thư viện Qarawiyyin.
• Nhà thờ Hồi giáo Andalusia – Thánh đường cổ xây từ thế kỷ 9 bên bờ đông sông Fes, nổi tiếng với cổng chạm trổ tinh xảo, là biểu tượng khu Andalusia.
• Madrasa Sahrij – Trường Hồi giáo thế kỷ 14 triều Marinid, nổi tiếng với hồ nước hình chữ nhật và chạm gỗ, thạch cao tinh xảo, ít khách.
• Fès el-Jdid – Thành mới thế kỷ 13 do triều Marinid xây dựng, có cung điện, khu Do Thái và đại lộ rộng, quy củ và dễ đi hơn phố cổ.
• Ifrane – Thị trấn kiểu châu Âu nhỏ trên dãy Trung Atlas, nhà gỗ mái đỏ nhọn và tượng sư tử đá, được gọi là “Thụy Sĩ của Maroc”.
• Rừng tuyết tùng Gouraud – Rừng tuyết tùng nguyên sinh Atlas gần Azrou, nơi có thể quan sát từ gần loài khỉ Barbary đang nguy cấp.

Ăn uống

• Nhà hàng The Ruined Garden – Dùng bữa ngoài trời trong khu vườn đổ nát cạnh Riad Idrissy, buổi trưa có món nhẹ, buổi tối là ẩm thực Maroc hiện đại…
• Nhà hàng Nur – Đầu bếp người Maroc Najat Kaanache đứng bếp, mỗi ngày ứng biến khoảng mười món nếm thử theo nguyên liệu chợ cổ thành.
• Nhà hàng Dar Roumana – Bữa tối Pháp–Maroc trong dinh thự thế kỷ 19 đã được trùng tu, mỗi tối chỉ khoảng năm bàn, thực đơn cố định theo mùa tha…
• Café Clock – Quán cà phê văn hóa trong dinh thự hơn 250 năm tuổi ở phố cổ, nổi tiếng với burger thịt lạc đà, có sân thượng mái, biểu…
• Quán Thami – Quán bình dân trong khu Bab Boujloud chỉ có vài bàn, chuyên thịt viên tagine và pastilla.

Lịch trình

• Vòng kinh điển các thành phố hoàng gia và Sahara 10 ngày – Từ Casablanca lên phía bắc đến Chefchaouen và Fès, rồi xuyên sa mạc và hẻm núi đến Marrakech.
• Tanger, Chefchaouen và Fès tuyến miền Bắc 6 ngày – Từ thành phố cảng bên eo biển vào núi Rif, rồi xuống phía nam đến di tích La Mã và thành phố hoàng gia Fès.
• Hành trình đường sắt xuyên Maroc từ Bắc xuống Nam 9 ngày – Không thuê xe, không tự lái; đi tàu cao tốc và tàu thường từ Tanger đến Marrakech
• Từ Seville vượt biển đến sa mạc Sahara 13 ngày – Từ Seville qua Tarifa vượt biển, xuyên Chefchaouen, Fès và sa mạc đến Marrakech