Zaqatala và Qakh

Thị trấn trên sườn nam Đại Kavkaz, có pháo đài thời Nga hoàng và cây tiêu huyền trăm năm tuổi. Gần đó có khu bảo tồn thiên nhiên, đường đi bộ đến thác nước, pháo đài Sumukh và tàn tích nhà thờ Albania cổ ở Qakh.

Zaqatala nằm ở tây bắc Azerbaijan, trên một cao nguyên dưới chân sườn nam dãy Đại Kavkaz, giáp Georgia ở phía tây và Dagestan của Nga ở phía bắc, cách Baku khoảng 400 km. Vùng này rừng rậm, suối nhiều, là một trong những nơi ẩm mát nhất Azerbaijan, nổi tiếng với hạt phỉ, óc chó, hạt dẻ và mật ong. Cư dân gồm nhiều dân tộc như Avar và Ingiloy (người gốc Georgia).

Trong thành phố, điểm nổi bật là pháo đài thế kỷ 19 thời Nga hoàng trên đồi phía bắc và hàng cây tiêu huyền trăm năm tuổi ở trung tâm. Phía bắc thành phố, làng Jar có đường đi bộ đến thác nước, xa hơn nữa là Khu bảo tồn thiên nhiên Zaqatala, nơi bảo vệ dê núi Kavkaz và gấu nâu. Hướng đông nam là khu Qakh, điểm đến chính của các tuyến tham quan ngoại ô: khu chợ cổ Qakh, các di tích Albania Kavkaz thế kỷ 5–6 gồm đền tròn Lekit và thánh đường Kum basilica, nhà thờ Kurmukh trên đồi, rồi xa hơn là làng cổ Ilisu và pháo đài Sumukh (xem thêm mục Sheki về làng Ilisu). Cách 25 km về phía tây bắc, Balakən có tháp gọi kinh cao bằng gạch đỏ.

Di chuyển: có tàu đêm và xe buýt đường dài từ Baku đến Zaqatala (khoảng 7–8 giờ). Tự lái theo tuyến Baku–Sheki–Zaqatala là tiện nhất. Từ cửa khẩu Lagodekhi bên Georgia vào khoảng 40 km. Vùng núi ít phương tiện công cộng, nên thuê xe riêng hoặc nhờ nhà trọ sắp xếp.

Mùa đẹp nhất là tháng 5–10. Mùa hè mát hơn vùng thấp, mùa thu là mùa thu hoạch hạt phỉ và hạt dẻ, rừng chuyển màu. Mùa đông vùng núi phủ tuyết, một số đường đi bộ khó qua lại.

Nên dành 2 ngày. Có thể kết hợp với Sheki thành tuyến Tây Bắc 3–4 ngày.

Điểm tham quan nổi bật

• Pháo đài Zaqatala – Pháo đài đá do Nga hoàng xây từ thập niên 1830, tường thành và tháp canh bao quanh thị trấn trên đồi. Năm 1905, một số thủy thủ khởi nghĩa…
• Cây tiêu huyền cổ thụ Zaqatala – Những cây tiêu huyền phương Đông cổ thụ hàng trăm năm tuổi trong công viên trung tâm thành phố; quán trà dưới bóng cây là nơi người dân địa…
• Khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia Zaqatala – Khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia ở sườn nam Đại Kavkaz, trải từ rừng lá rộng chân núi đến đồng cỏ núi cao, là nơi sinh sống của dê núi Kavk…
• Thác Car – Thác nước trong thung lũng rừng phía trên làng Car, cách thành phố Zaqatala về phía đông bắc; đi bộ theo suối khoảng 1 giờ, là tuyến đi bộ…
• Pháo đài Sumuq – Tàn tích pháo đài đá trung cổ trên sườn núi phía trên làng Ilisu; leo bộ lên đỉnh có thể nhìn xuống thung lũng sông Kürmük.
• Đền Ləkit – Di tích nhà thờ tròn thời Albania Kavkaz (thế kỷ 5–6), mặt bằng hình cỏ bốn lá rất hiếm thấy ở Nam Kavkaz.
• Thánh đường Qum – Di tích thánh đường kiểu basilica thế kỷ 5–6 của Albania trong làng Qum; các vòm đá còn sót lại nổi bật giữa nhà dân.
• Nhà thờ Kürmük – Nhà thờ Thánh George trên đồi phía nam thị trấn Qax, xây thế kỷ 19 trên nền đền cổ Albania, có thể ngắm dãy Kavkaz từ xa.
• Chợ cổ İçəri Bazar Qax – Khu chợ cổ đã được phục dựng ở thị trấn Qax, những ngôi nhà đá cũ có ban công gỗ và mái ngói đỏ, bên trong là cửa hàng thủ công, quán trà v…
• Thánh đường Juma Balakən – Thánh đường Juma bằng gạch đỏ thế kỷ 19 ở trung tâm Balakən, tháp minaret cao vút là một trong những tháp cao nhất trong lịch sử Azerbaijan.
• Khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia İlisu – Khu bảo tồn rừng nguyên sinh ở sườn nam Đại Kavkaz; đi bộ từ làng Ilisu có thể đến Thác Ulu và các thung lũng suối khác.
• Ilisu – Ngôi làng cổ trong thung lũng Đại Kavkaz thuộc huyện Qax, có nhà đá, tháp cổ, thác nước và đồng cỏ núi cao, thích hợp đi bộ trong ngày.

Ăn uống

• Evim – Quán ăn kiểu gia đình ở ngoại ô phía nam Zaqatala, cũng có phòng nghỉ; thịt cừu nướng, dolma và cơm pilaf được đánh giá…
• Nhà hàng Senger Qala – Nhà hàng “lâu đài” kiêm khu nghỉ dưỡng ở đầu làng Ilisu, tường đá sẫm màu với trang trí kỳ thú, nổi tiếng nhờ thịt nướn…

Lịch trình

• Vòng quanh Bắc và Tây Azerbaijan 14 ngày – Xuất phát từ Baku, đi vòng qua Quba, Sheki, Ilisu và Ganja, bao quát các vùng chính ở phía Bắc và phía Tây.
• Xuyên Caucasus từ Baku đến Yerevan 13 ngày – Bay đến Baku, đi đường bộ qua Sheki vào Gruzia, rồi sang Armenia và bay về từ Yerevan.