Zamość

Thành cổ thời Phục Hưng được quy hoạch theo “thành phố lý tưởng” vào thế kỷ 16; quảng trường chợ lớn có nhà thương nhân Armenia nhiều màu sắc và tòa thị chính, phía tây nam có Vườn quốc gia Roztocze.

Zamość nằm ở tỉnh Lublin, đông nam Ba Lan, cách Lublin khoảng 90 km và không xa biên giới Ukraine. Năm 1580, thủ tướng Jan Zamoyski nhờ kiến trúc sư người Ý Bernardo Morando quy hoạch thành phố theo ý tưởng “thành phố lý tưởng” thời Phục Hưng: cung điện, học viện và quảng trường được bố trí dọc một trục chính, bên ngoài là hệ thống pháo đài bảy góc. Khu phố cổ được giữ nguyên bố cục đến ngày nay, được ghi vào Di sản Thế giới năm 1992 và được gọi là “Padua của phương Bắc”.

Các khu vực tham quan: ① Khu phố cổ trung tâm, gồm Quảng trường Chợ Lớn, tòa thị chính, nhà thương nhân Armenia (Bảo tàng Zamość), chợ muối và chợ nước; ② Phía tây của trục chính, gồm cung điện Zamoyski, khu học viện cũ, kho vũ khí và nhà thờ chính tòa; ③ Phía đông, gồm lối đi ngầm pháo đài số 7, Cổng Lviv cổ, nhà thờ Phanxicô và hội đường Do Thái; ④ Phía nam thành phố, Rotunda, đài tưởng niệm Chiến tranh thế giới thứ hai; ⑤ Vùng Roztocze cách khoảng 30–50 km về phía tây nam, gồm vườn quốc gia và hồ Echo, nhà thờ nổi Zwierzyniec, thác ghềnh sông Tanew, Krasnobród và Szczebrzeszyn.

Khí hậu ôn đới lục địa. Tháng 5 đến tháng 9 là thời gian đẹp nhất, mùa hè có các buổi biểu diễn ngoài trời trên quảng trường. Mùa đông lạnh nhưng ít khách.

Giao thông: từ Warsaw đi xe buýt khoảng 4 giờ; từ Lublin đi xe buýt hoặc tàu hỏa khoảng 1,5–2 giờ. Khu phố cổ rất nhỏ, đi bộ nửa ngày là hết. Để đến Roztocze, nên tự lái xe, thuê xe hoặc đạp xe (có thể thuê xe ở Zwierzyniec). Nên ở lại 1–2 ngày: một ngày cho khu phố cổ, một ngày cho Roztocze.

Điểm tham quan nổi bật

• Great Market Square – Trung tâm của “thành phố lý tưởng” Zamość: quảng trường Phục Hưng vuông vức cạnh khoảng 100 mét, được bao quanh bởi những ngôi nhà thương n…
• Zamość Town Hall – Công trình biểu tượng ở phía bắc Great Market Square: cầu thang đôi hình quạt và tháp chuông cao 52 mét là hình ảnh kinh điển nhất của Zamo…
• Armenian Houses & Zamość Museum – Năm ngôi nhà thương nhân Armenia được trang trí cầu kỳ ở phía bắc quảng trường, bên trong là Bảo tàng Zamość kể về thành phố lý tưởng và lị…
• Bastion VII & Fortress Underground Route – Bastion VII là pháo đài được bảo tồn nguyên vẹn nhất của thành cổ Zamość; có thể đi vào hầm và hành lang pháo, bên cạnh là cổng thành Stara…
• Roztocze National Park & Echo Ponds – Công viên quốc gia rừng beech và linh sam cách Zamość khoảng 30 km về phía tây; quanh hồ Echo có ngựa hoang Ba Lan bản địa được thả nuôi, l…
• Zamość Cathedral – Đại giáo đường Phục hưng do Bernardo Morando thiết kế, mái vòm trắng và trang trí thạch cao tao nhã; bên cạnh có tháp chuông có thể leo lên…
• Zamość Synagogue – Giáo đường Do Thái xây đầu thế kỷ 17 theo phong cách Phục hưng, được trùng tu thành Trung tâm Giáo đường để kể lịch sử cộng đồng Do Thái Za…
• Zamość Arsenal Museum – Kho vũ khí thế kỷ 16 của pháo đài, được cải tạo thành bảo tàng vũ khí và pháo đài, trưng bày đại bác, áo giáp và có phim kể lịch sử thành p…
• Rotunda Martyrdom Museum – Pháo đài tròn ngoại vi thế kỷ 19 nằm ngoài thành phố; thời Thế chiến II là nhà tù và điểm hành quyết của Gestapo, nay là bảo tàng tưởng niệ…
• Zamoyski Palace – Dinh thự của gia tộc Zamoyski, điểm khởi đầu phía tây của trục thành phố lý tưởng; nay là tòa án, chỉ xem được bên ngoài và tượng cưỡi ngựa…
• Zamoyski Academy – Cơ sở cũ của trường đại học thứ ba Ba Lan, thành lập năm 1594; tòa nhà học viện có sân trong nằm giữa cung điện và quảng trường.
• Church of the Annunciation (Franciscan Church) – Nhà thờ dòng Phanxicô thế kỷ 17 ở phía đông nam phố cổ, từng là một trong những nhà thờ lớn nhất Ba Lan; gần đây được phục dựng tháp chuông…
• Zamość Zoo – Vườn thú thành phố cách phố cổ khoảng 1 km về phía tây, nuôi sư tử, vượn, gấu và hàng trăm loài khác, phù hợp đi cùng gia đình.
• Church on the Island, Zwierzyniec – Nhà thờ Baroque bằng gỗ và đá thế kỷ 18 trên hòn đảo nhỏ giữa ao ở thị trấn Zwierzyniec, cửa ngõ vùng Roztocze, là cảnh đẹp được chụp ảnh n…
• Szumy nad Tanwią – Điểm đi bộ được yêu thích nhất ở Roztocze, nơi sông Tanew đổ xuống giữa rừng thành chuỗi thác nhỏ và ghềnh, được gọi là “tiếng xào xạc”.
• Krasnobród Marian Sanctuary – Nhà thờ Đức Mẹ Baroque ở thị trấn nghỉ dưỡng Krasnobród thuộc Roztocze, bên cạnh là “nhà nguyện trên nước” xây trên suối thiêng.
• Szczebrzeszyn – Thị trấn nổi tiếng nhờ câu nói líu lưỡi Ba Lan “Bọ cánh cứng kêu o o trong bụi sậy”, quảng trường có tượng bọ cánh cứng, cùng hội đường Do…

Ăn uống

• Nhà hàng Bohema – Nhà hàng nổi tiếng trong tòa nhà lịch sử cạnh Đại quảng trường, nổi bật với súp chua żurek kiểu Roztocze hầm với phô ma…
• Tiệm bánh Grela (chi nhánh phố cổ) – Tiệm bánh gia đình ba thế hệ từ thập niên 1950, chi nhánh phố cổ nướng tại chỗ bánh hành tây cebularz Zamość.
• Nhà hàng hầm Armenia – Ẩn trong hầm của nhà thương nhân Armenia thế kỷ 17 phía bắc Đại quảng trường, phục vụ món Armenia và món địa phương.
• Quán Figa z Makiem – Quán hiện đại trên Đại quảng trường, dùng nguyên liệu vùng Roztocze làm súp, sủi cảo và món thịt, nhiều lựa chọn chay.