Y Ninh
Thủ phủ châu Y Lê, được mệnh danh “Giang Nam ngoài ải”, với phố Lục Tinh và Kazanqi nhiều nhà màu sắc, phố Người Hán đầy món ăn; đi về phía tây có cổ thành Huệ Viễn và cửa khẩu Hoắc Nhĩ Quả Tư.
Y Ninh là thủ phủ Châu tự trị Y Lê Kazakh thuộc tỉnh Tân Cương, nằm trên bờ bắc thung lũng sông Y Lê ở đoạn tây dãy Thiên Sơn, cách Ô Lỗ Mộc Tề khoảng 700 km, được mệnh danh là “Giang Nam ngoài ải”. Thành phố có nhiều dân tộc cùng sinh sống, gồm Uyghur, Kazakh, Hán, Hồi, Nga, Xibe và các dân tộc khác. Khu phố cổ với phố Lục Tinh và Kazanqi nổi tiếng với tường sân màu sắc, giàn nho và các xưởng thủ công; phố Người Hán cùng Thánh đường Thiểm Tây Đại Tự và Thánh đường Bái Đồ Lạp tạo thành trung tâm khu phố cổ đầy hơi thở đời sống. Bảo tàng Châu Y Lê và nhà kỷ niệm Lâm Tắc Từ giúp hiểu thêm lịch sử thung lũng.
Lấy Y Ninh làm điểm xuất phát, có thể đi một ngày về phía tây đến Hoắc Thành: cổ thành Huệ Viễn, nơi đặt phủ tướng quân Y Lê thời nhà Thanh, lăng mộ Thổ Hổ Lỗ Khắc Thiết Mộc Nhĩ Hãn từ thế kỷ 14, và cửa khẩu biên giới Hoắc Nhĩ Quả Tư giáp Kazakhstan. Qua sông Y Lê về phía nam là huyện Sát Bố Tra Nhĩ, nơi người Xibe sinh sống, có chùa Tĩnh Viễn và văn hóa bắn cung. Các điểm xa hơn như hồ Sairam, hẻm Quả Tử Câu, vườn oải hương Hoắc Thành, cùng Chiêu Tô, Thác Khắc Tư và Na Lạp Đề được coi là những điểm đến riêng, còn Y Ninh là nơi tập kết của các tuyến này.
Khí hậu ôn đới lục địa: tháng 6–7 oải hương nở rộ và thung lũng xanh nhất; tháng 9–10 dương ngả vàng; mùa đông lạnh, ít tuyết nhưng có băng giá trắng kết trên cây. Sân bay Y Ninh có chuyến bay thẳng đến Ô Lỗ Mộc Tề và nhiều thành phố trong nước; tàu cao tốc từ Ô Lỗ Mộc Tề đến Y Ninh mất khoảng 5–6 giờ. Tham quan nội thành cần 1–2 ngày, nếu kèm các chuyến đi trong ngày đến vùng lân cận thì nên dành 2–3 ngày.
Lưu ý: Tân Cương có nhiều trạm kiểm soát, luôn mang theo chứng minh thư; khi vào thánh đường và nhà dân, hãy tôn trọng phong tục dân tộc.
Điểm tham quan nổi bật
- Phố Lục Tinh – Khu phố cũ đa sắc tộc được quy hoạch theo hình sao sáu cánh từ thập niên 1930, với tường rào nhiều màu, bảo tàng đàn accordion và các quán…
- Khu dân tục Kazanqi – Khu phố người Duy Ngô Nhĩ được bảo tồn nguyên vẹn nhất ở Y Ninh, với tường rào xanh Y Lê, cửa chạm khắc và sân nho. Có thể đi xe ngựa xuyên…
- Cổ thành Huệ Viễn – Đứng đầu “chín thành Y Lê” thời Thanh, từng là trung tâm quân chính cao nhất Tân Cương. Lầu Chung Cổ và phủ tướng quân kể lại hơn trăm năm…
- Cầu và bờ sông Ili – Cầu cũ bắc qua sông Ili ở phía nam Yining. Bãi sông, cây dương và hoàng hôn tạo nên khung cảnh buổi chiều điển hình nhất của Yining.
- Chợ Bazaar phố Hán Nhân – Phố buôn bán truyền thống nhộn nhịp nhất Yining. Quầy trái cây sấy, thảm, mũ hoa và quán ăn vặt dày đặc, là nơi trải nghiệm không khí đời s…
- Nhà thờ Hồi giáo Baytulla – Nhà thờ Hồi giáo nổi tiếng ở Ili, xây từ thời Càn Long nhà Thanh. Tháp gọi kinh bằng gạch cao vút là biểu tượng của khu phố cổ Yining.
- Nhà thờ Hồi giáo lớn Thiểm Tây Y Ninh – Nhà thờ Hồi giáo kiểu Trung Hoa do người Hồi Thiểm Tây xây thời Thanh. Mái ngói chồng lớp và tháp gọi kinh kết hợp là đại diện cho nhà thờ…
- Bảo tàng Châu tự trị Kazakh Ili – Tổng quan lịch sử và văn hóa thung lũng sông Ili. Mặt nạ vàng khảm hồng ngọc, tượng võ sĩ đồng và đồ trang sức ngựa thảo nguyên là các bảo…
- Bảo tàng tưởng niệm Lâm Tắc Từ ở Ili – Bảo tàng chuyên đề tưởng niệm Lâm Tắc Từ, người bị đày đến Ili và từng đảm nhiệm công việc thủy lợi. Trong sân có tượng Lâm công.
- Cửa khẩu Khorgos – Cửa khẩu đường bộ trăm năm trên biên giới Trung Quốc – Kazakhstan. Khu danh thắng cửa khẩu và Trung tâm Hợp tác Biên giới Quốc tế cho phép…
- Lăng Tughlugh Timur – Một trong những lăng mộ kiểu Hồi giáo cổ nhất còn lại ở Tân Cương, là lăng hãn vương Chagatai thế kỷ 14. Tường gạch men xanh lam rất đẹp.
- Chùa Tĩnh Viễn và văn hóa Tích Bá ở Qapqal – Chùa Phật giáo Tạng truyền do người Xibe xây sau khi di cư đến vùng biên cương Ili. Tại Qapqal có thể trải nghiệm bắn cung và tìm hiểu văn…
- Thảo nguyên Tuohulasu – Khu danh thắng thảo nguyên núi cao ở phía bắc huyện Yining, có rừng vân sam tuyết, đồng cỏ và bãi chăn thả của người Kazakh. Đây là nơi trá…
Ăn uống
- Kem Gulandanmu (chi nhánh Lục Tinh) – Tiệm kem thủ công đông khách nhất phố Lục Tinh, món nổi tiếng “Xanh Y Lê”, quầy topping tự chọn có mứt và hạt; mùa cao…
- Ai Baursak – Quán nhỏ mang phong vị Kazakh gần phố Lục Tinh, bánh baursak chiên tươi ăn cùng trà sữa muối, và mì naryn với xúc xích…
Lịch trình
- Vòng lớn Bắc Tân Cương: Kanas, Ili và Độc Khố 12 ngày – Xuất phát từ Urumqi, vòng quanh Altay, hồ Sayram, Ili rồi trở về qua đoạn bắc Độc Khố
- Vòng sâu thung lũng Ili và đồng cỏ 10 ngày – Vào ra từ Yining, đi qua hồ Sayram, Zhaosu, Kalajun, Kurdening và Narati