Vayots Dzor

Thủ phủ tỉnh Vayots Dzor và điểm dừng chân khi đi về phía nam. Quanh đây có trạm dừng Selim trên Con đường Tơ lụa, quần thể tu viện và pháo đài trong thung lũng Yeghegis, và suối khoáng Jermuk.

Yeghegnadzor là thủ phủ tỉnh Vayots Dzor ở miền nam Armenia, nằm trong thung lũng sông Arpa, cách Yerevan khoảng 120 km, là điểm dừng tự nhiên trên đường từ Yerevan xuống Syunik và Meghri. Vayots Dzor có nghĩa là “Thung lũng Ưu Sầu”. Trong thung lũng có các hẻm đá đỏ, đồng cỏ núi cao và những tu viện thời Trung cổ, và đây cũng là vùng sản xuất rượu vang lâu đời nhất Armenia. Lấy Yeghegnadzor làm nơi nghỉ chân có thể đi theo ba tuyến chính. Tuyến phía bắc đi ngược thung lũng Yeghegis, xem pháo đài Smbataberd, tu viện Tsakhats Kar, nhà thờ Zorats và nghĩa địa Do Thái trung cổ, rồi vượt đèo Selim đến trạm dừng trên Con đường Tơ lụa. Tuyến phía đông đi dọc hẻm sông Arpa đến tu viện Gndevank và thị trấn suối khoáng Jermuk, nơi bạn có thể nếm thử nước khoáng ở hành lang nước khoáng, tắm suối nước nóng và ngắm thác nước. Quanh thị trấn còn có các tu viện Tanahat và Spitakavor. Về phía tây, ở làng Areni và các vùng lân cận có tu viện Noravank, hang Areni-1 và các nhà máy rượu vang. Những điểm này đã được đưa vào tour một ngày kinh điển của Yerevan trong mục Yerevan, từ đây đi chỉ mất khoảng 20 phút xe và có thể ghé thăm thuận tiện. Gần đó cũng có hang động Mozrov.

Thời điểm đẹp nhất là tháng 5–6 và tháng 9–10. Lễ hội Rượu vang Areni vào đầu tháng 10 là sự kiện náo nhiệt nhất. Mùa hè ở thung lũng rất nóng, còn Jermuk thì mát mẻ. Mùa đông, đèo Selim và đường núi cao thường bị tuyết phủ.

Di chuyển: Từ Yerevan có xe buýt nhỏ đến Yeghegnadzor và Jermuk, nhưng các điểm tham quan phân tán, nên tốt nhất là tự lái xe hoặc thuê xe. Một số tu viện trên núi cần xe địa hình hoặc đi bộ. Nên dành 2–3 ngày, trong đó có thể nghỉ một đêm ở Jermuk.

Điểm tham quan nổi bật

• Trạm lữ hành Selim – Trạm dừng bằng đá do Hoàng thân Orbelian xây năm 1332 trên đèo Silk Road, là nhà trọ cho đoàn lữ hành trung cổ được bảo tồn tốt nhất ở Arme…
• Jermuk – Thị trấn nghỉ dưỡng suối khoáng trên cao nguyên, nằm bên hẻm núi sông Arpa, nổi tiếng với hành lang nước khoáng, khách sạn suối nước nóng v…
• Tu viện Noravank – Tu viện thế kỷ 13 ở cuối hẻm núi đỏ, nhà thờ Đức Mẹ hai tầng có bậc đá hẹp treo ngoài tường, phù điêu cửa tinh xảo, hòa cùng sắc đỏ của vác…
• Thác Jermuk – Thác nước cao khoảng 70 m ngoài thị trấn Jermuk, dòng nước như sợi tóc trải trên vách đá, được gọi là “tóc nàng tiên cá”.
• Pháo đài Smbataberd – Di chỉ pháo đài trung đại trên sườn núi phía trên thung lũng sông Yeghegis; tường thành uốn theo địa hình, nhìn xuống hai khe sâu hai bên.
• Tu viện Tsakhats Kar – Quần thể tu viện thế kỷ 10–14 sâu trong thung lũng phía bắc pháo đài Smbataberd; nhiều nhà thờ nhỏ và chữ thập đá rải rác trên đồng cỏ núi…
• Nhà thờ Zorats – “Nhà thờ quân đội” năm 1303 trong làng Yeghegis; bàn thờ hướng ra sân trống, tương truyền binh lính cưỡi ngựa đến nhận phước lành.
• Nghĩa trang Do Thái Yeghegis – Nghĩa trang Do Thái thế kỷ 13–14 bên sông Yeghegis, bia mộ khắc chữ Hebrew và Aramaic, minh chứng cho cộng đồng Do Thái thời trung đại.
• Tu viện Gndevank – Tu viện thế kỷ 10 trong hẻm núi sông Arpa; nhà thờ chính còn tranh tường nguyên gốc hiếm có, là điểm dừng bắt buộc trên đường đến Jermuk.
• Tu viện Spitakavor – Tu viện trắng thế kỷ 14 trên sườn núi phía bắc Yeghegnadzor, nơi an nghỉ của anh hùng dân tộc Garegin Nzhdeh.
• Tu viện Tanahat – Tu viện thế kỷ 13 trên sườn núi phía đông Yeghegnadzor, tường ngoài có chạm nổi động vật, từng là một trong những cơ sở của Đại học Gladzor.
• Hang Mozrov – Hang đá vôi trong núi gần Areni, nhũ đá và măng đá có hình dáng phong phú, là một trong những hang động nổi tiếng nhất Armenia.
• Hang Areni-1 & làng rượu vang Areni – Hang Areni-1 nơi phát hiện xưởng rượu lâu đời nhất thế giới và đôi giày da khoảng 5.500 năm tuổi; các nhà vườn trong làng cho nếm rượu vang…

Ăn uống

• Nhà rượu Old Bridge (Cầu Cũ) – Nhà rượu gia đình ở Yeghegnadzor, nếm rượu kèm đĩa đồ ăn vặt, cũng có set bữa trưa có cá hồi, được đánh giá rất cao.
• Nhà hàng Ar Areni – Nhà rượu nhỏ ở làng Areni, ăn món gia đình Armenia trong nhà nghỉ dưới giàn nho, có thể xuống hầm rượu nếm rượu tự ủ.
• Nhà hàng Lchak (Hồ Nhỏ) – Quán lâu đời bên ao ven đường, ăn cá nướng và bánh lavash nướng tại chỗ trong chòi nhỏ trên mặt nước, là điểm dừng chân…

Lịch trình

• Tinh hoa quanh Erevan trong 4 ngày – Lưu lại Erevan suốt chuyến đi, mỗi ngày đi một tuyến đến Garni, Geghard, hồ Sevan và thung lũng Areni.
• Con đường tơ lụa phía nam và vòng Tatev trong 6 ngày – Tự lái xe xuống phía nam đến Areni, Tatev và Jermuk, vượt đèo Selim rồi về qua hồ Sevan.
• Vòng tròn toàn Armenia trong 12 ngày – Từ Tatev phía nam đến Debed và Gyumri phía bắc, một vòng đi qua các vùng chính của đất nước.
• Gruzia và Armenia nối tiếp trong 12 ngày – Từ Tbilisi đi lên Kazbegi, qua biên giới vào hẻm núi Debed rồi xuống Tatev.