Vijayapura (Bijapur)

Kinh đô cũ của vương triều Adil Shahi ở Deccan, nổi tiếng với hành lang tiếng vọng dưới mái vòm tầm cỡ thế giới Gol Gumbaz và lăng Ibrahim Rauza, được mệnh danh là “Taj Mahal của Deccan”.

Vijayapura (Bijapur), tên chính thức là Vijayapura, nằm ở phía bắc bang Karnataka, trên cao nguyên Deccan. Từ cuối thế kỷ 15 đến năm 1686, nơi đây là kinh đô của vương triều Adil Shahi; thời đỉnh cao, dân số được cho là gần một triệu người. Thành phố còn lưu lại hàng chục lăng mộ, nhà thờ Hồi giáo, cung điện và công trình thủy lợi, được gọi là “Agra của miền Nam Ấn Độ”. Điểm tham quan chính tập trung ở ba khu vực. Ở phía đông là Gol Gumbaz cùng bảo tàng khảo cổ nằm trong cổng thành. Ở khu trung tâm, được hào nước bao quanh, là khu thành cổ với các di tích Gagan Mahal, Barakaman, Asar Mahal và Sat Manzil, cùng nhà thờ Hồi giáo Jama Masjid và cung Mehtar Mahal ở phía đông nam. Ở khu tường thành phía tây có đại pháo Malik-e-Maidan, pháo đài Upli Burj, lăng Do Gumbad và hồ Taj Bawdi. Ngoài cổng phía tây là lăng Ibrahim Rauza, “Taj Mahal của Deccan”. Thành phố không lớn, khoảng cách giữa các điểm thường dưới 3 km, thuê một chiếc tuk-tuk là có thể tham quan các di tích chính trong một ngày. Khí hậu khô nóng, tháng 10 đến tháng 2 năm sau là thời điểm lý tưởng; tháng 4 và tháng 5 ban ngày thường lên tới 40 °C; tháng 6 đến tháng 9 là mùa mưa, cây cối xanh tốt nhưng oi bức. Giao thông: ga Vijayapura có tàu đi Bengaluru (tàu đêm khoảng 12 giờ), Hubli, Solapur và hướng Mumbai. Thông tin chuyến bay tại sân bay mới xây cần kiểm tra theo thời gian thực. Phần lớn du khách đi từ Hubli hoặc Belagavi rồi đi đường bộ, hoặc đi xe buýt đường dài từ Hyderabad hay Pune. Nên lưu lại 1–2 ngày, có thể đi thêm khoảng 130 km về phía nam đến Badami, Aihole và Pattadakal (cần một điểm nghỉ đêm riêng). Lưu ý: phần lớn di tích nằm ngoài trời, nhớ mang mũ và nước uống. Khi vào nhà thờ Hồi giáo và đền thờ cần cởi giày, ăn mặc kín đáo; tránh tham quan nhà thờ Hồi giáo vào giờ cầu nguyện trưa thứ Sáu.

Điểm tham quan nổi bật

• Gol Gumbaz – Lăng của Muhammad Adil Shah, mái vòm khổng lồ đường kính khoảng 44 m và hành lang tiếng vọng nổi tiếng khắp Ấn Độ, là biểu tượng của thành…
• Lăng Ibrahim Rauza – Lăng và nhà thờ Hồi giáo của Ibrahim Adil Shah II, quần thể có tỷ lệ cân đối và phù điêu tinh xảo, được ca tụng là “Taj Mahal của Deccan”.
• Thánh đường Jama Masjid – Một trong những thánh đường Hồi giáo sớm nhất và lớn nhất Nam Ấn, do Ali Adil Shah I xây dựng thế kỷ 16, với hành lang vòm nối tiếp nhau.
• Bara Kaman – Lăng mộ dở dang của Ali Adil Shah II, chỉ còn nền và hai tầng vòm khổng lồ, tàn tích vẫn toát lên vẻ hùng vĩ.
• Malik-e-Maidan – Một trong những khẩu pháo đồng trung cổ lớn nhất thế giới, nặng khoảng 55 tấn, miệng pháo chạm hình sư tử ngậm voi, đặt trên pháo đài tường…
• Upli Buruj – Pháo đài tròn bằng đá thế kỷ 16, cao khoảng 24 m, leo cầu thang xoắn ốc bên ngoài lên đỉnh, còn hai khẩu pháo dài, nhìn toàn cảnh phố cổ.
• Gagan Mahal – Cung điện và phòng nghị sự xây năm 1561, nay chỉ còn mặt tiền với ba vòm cao, vòm trung tâm rộng khoảng 21 m, là công trình nổi bật nhất kh…
• Asar Mahal – Được xây năm 1646 làm nơi xét xử, sau đó lưu giữ di vật được cho là râu của Nhà tiên tri Muhammad, có hành lang cột gỗ, tranh tường còn sót…
• Mehtar Mahal – Cổng tháp ba tầng của một thánh đường nhỏ, với ban công đá chạm, giá đỡ và cửa sổ chạm rỗng tinh xảo, là tác phẩm chạm đá đẹp nhất Bijapur.
• Jod Gumbaz – Hai lăng mộ mái vòm đặt song song, an táng tướng lĩnh Khan Muhammad của vương triều Adil Shah và vị thầy tinh thần của ông, bố cục đối xứng.
• Taj Bawdi – Ao bậc thang lớn xây thế kỷ 17 để tưởng niệm hoàng hậu Taj Sultana, cạnh dài khoảng 60 m, cổng vào vòm rộng uy nghi.
• Bảo tàng Khảo cổ Vijayapura – Bảo tàng khảo cổ đặt trong cổng Gol Gumbaz, trưng bày gốm sứ, bản thảo, vũ khí và điêu khắc đá thời Adil Shah.
• Shivagiri – Tượng thần Shiva ngồi cao khoảng 26 m ở ngoại ô phía đông thành phố, là điểm hành hương được tín đồ Ấn giáo yêu thích, đặc biệt nổi bật dướ…
• Đền Siddheshwar – Ngôi đền Ấn giáo quan trọng nhất ở trung tâm phố cổ, thờ thánh Siddharameshwara thế kỷ 12, hội đền vào tháng 1 rất náo nhiệt.
• Thánh đường Mecca Masjid – Thánh đường nhỏ có sân vây tường trong khu thành, được cho là mô phỏng Đại thánh đường Mecca, yên tĩnh, từng được truyền miệng là nơi cầu n…
• Thành Bijapur – Thành nội được hào nước bao quanh, gọi là Arkilla, tập trung các di tích cung điện như Gagan Mahal, Sat Manzil, Jal Mandir, Bara Kaman và T…
• Đập Almatti – Đập lớn trên sông Krishna, phía hạ lưu có nhiều vườn chủ đề và đài phun nhạc, là điểm nghỉ cuối tuần quanh Bijapur.

Ăn uống

• Qaswa Hills – Nhà hàng Mughlai nổi tiếng đối diện lăng Gol Gumbaz, món biryani thịt cừu được mọi bảng xếp hạng đề cử là món nên gọi.
• Anna Idli – Chuỗi đồ chay tự phục vụ Nam Ấn khởi nguồn từ Vijayapura, idli và dosa làm tươi, rẻ và nhanh, đông khách suốt ngày.
• Hotel Shree Vanashree – Quán chay giá rẻ trên đường Station, gần Gol Gumbaz, có đồ ăn sáng và suất bánh lúa miến kiểu Bắc Karnataka.
• Satvik Dhaba – Quán dhaba đông khách bên đường vành đai Bengaluru, có cả món chay lẫn mặn; gà nướng và cà ri kèm bánh nướng là lựa chọ…

Lịch trình

• Tuyến di sản Karnataka 11 ngày – Từ Nam lên Bắc: Mysuru, đền Hoysala, Hampi, Badami và Bijapur.