Tiwai Island
Khu bảo tồn đảo rừng mưa trên sông Moa, nơi có 11 loài linh trưởng và hà mã lùn sinh sống; năm 2025 được công nhận cùng Rừng mưa Gola là Di sản thiên nhiên thế giới.
Đảo Tiwai nằm ở quận Pujehun, miền nam Sierra Leone. Đây là một đảo rừng mưa rộng khoảng 12 km² giữa sông Moa, tên gọi trong tiếng Mende có nghĩa là “đảo lớn”. Đảo do hai thủ lĩnh bộ lạc Bari và Koya cùng sở hữu, được thiết lập thành khu bảo tồn động vật hoang dã năm 1987. Trong nội chiến đảo bị bỏ hoang; sau chiến tranh, tổ chức phi chính phủ địa phương African Environment Foundation (EFA) cùng cộng đồng xung quanh đã xây dựng lại trạm nghiên cứu và trại sinh thái. Năm 2025, đảo Tiwai cùng Vườn quốc gia rừng mưa Gola ở phía đông được công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới với tên “Khu phức hợp Gola–Tiwai”.
Trên đảo ghi nhận 11 loài linh trưởng, gồm tinh tinh Tây Phi, khỉ đuôi dài Diana, khỉ colobus đỏ và khỉ cổ trắng mày trắng, cùng loài hà mã lùn đang nguy cấp và hơn 135 loài chim. Đây là một trong những nơi có mật độ linh trưởng cao nhất Tây Phi.
Du khách ở trong nhà gỗ đơn sơ hoặc trại lều trên đảo, do hướng dẫn viên cộng đồng dẫn đi bộ trong rừng vào sáng sớm và chiều tối. Ban ngày đi xuồng độc mộc trên sông Moa, ban đêm đi bộ tìm các loài động vật hoạt động về đêm.
Giao thông: Từ Freetown qua Bo đến Potoru khoảng 5–6 giờ đi xe, sau đó đi đường đất đến làng Kambama, đi thuyền vài phút là lên đảo. Cũng có thể đặt tour trọn gói có đưa đón qua công ty du lịch hoặc EFA. Gợi ý lưu lại 2 đêm.
Lưu ý: cần đặt trước; mang theo thuốc chống muỗi, đèn trán và áo chống nước; uống thuốc phòng sốt rét theo chỉ dẫn. Điện và sóng điện thoại trên đảo rất hạn chế.
Điểm tham quan nổi bật
- Tiwai Island Wildlife Sanctuary – Đảo rừng mưa giữa sông Moa, thuộc Di sản Thế giới “Gola-Tiwai”, là nơi sinh sống của 11 loài linh trưởng. Du khách có thể đi bộ quan sát cù…
- Moa River Canoe Trip – Chèo xuồng hoặc đi thuyền nhỏ quanh đảo trên sông Moa, ngắm rừng mưa ven sông, chim bói cá và đàn khỉ, mùa khô còn có thể lên các mỏm đá gi…
- Night Walk & Pygmy Hippo Tracking – Đi bộ ban đêm trong rừng mưa cùng hướng dẫn viên với đèn đội đầu, tìm cu li, thỏ cây và chim đêm, nếu may mắn có thể thấy hà mã lùn cực kỳ…
- Kambama Village – Làng người Mende đối diện đảo Tiwai, là bến lên tàu và là một trong những làng cộng đồng cùng quản lý khu bảo tồn, du khách có thể tham qua…
- Gola Rainforest National Park – Khu bảo tồn rừng mưa lớn nhất Sierra Leone, di sản thế giới, nổi tiếng về chim, có thể tìm chim thợ đá cổ trắng và tinh tinh Tây Phi.