Thiên Thủy

Hang đá Mạch Tích Sơn, Bảo tàng Điêu khắc Đông Phương và đền Phục Hy. Năm 2024 món malatang nổi như cồn trên mạng nhờ đó thành phố thu hút khách; đây là thành phố văn hóa và ẩm thực ở đông nam Lũng Thượng, Cam Túc.

Thành phố Thiên Thủy nằm ở phía đông nam tỉnh Cam Túc, trong vùng núi phía tây dãy Tần Lĩnh, thuộc thượng nguồn sông Vị, ở độ cao khoảng 1.100 m. Đây là vùng khí hậu ôn hòa nhất Cam Túc, giống miền Nam nhất, nên được gọi là “Giang Nam Lũng Thượng”. Thiên Thủy cũng là nơi sinh của thủy tổ nhân loại Phục Hy theo truyền thuyết, thời cổ gọi là Tần Châu, là nơi tổ tiên nhà Tần khởi nghiệp.

Thành phố chia thành hai khu: khu Tần Châu ở phía tây là thành phố cổ, tập trung đền Phục Hy, Quan Ngọc Tuyền, chùa Nam Quách, cổ thành Thiên Thủy (Tây Quan) và nhà dân họ Hồ, có thể đi bộ hoặc đi xe buýt ngắn để nối các điểm. Đây cũng là nơi tập trung các món ăn vặt như malatang, guaguo và mì da. Khu Mạch Tích ở phía đông có ga Nam Thiên Thủy (đường sắt cao tốc) và hang đá Mạch Tích Sơn. Hang đá cách trung tâm khoảng 35 km, xung quanh còn có Tiên Nhân Nhai, chùa Tịnh Độ và núi Thạch Môn trong dãy Tiểu Lũng Sơn.

Thời điểm đẹp nhất là tháng 4–5 và tháng 9–10: mùa xuân có hoa dại và hoa anh đào, mùa thu Mạch Tích Sơn nhuộm sắc lá đỏ, khí hậu khô mát. Mùa hè trung bình khoảng 22°C, mát hơn Lan Châu, là nơi tránh nóng. Mùa đông khô lạnh nhưng ít khách.

Giao thông: Ga Nam Thiên Thủy có tàu cao tốc đi Tây An (khoảng 1,5 giờ) và Lan Châu (khoảng 1,5 giờ), là điểm dừng thuận tiện nhất trên đường giữa Tây An và Lan Châu. Sân bay Mạch Tích Sơn Thiên Thủy có ít chuyến bay. Từ nội thành đến Mạch Tích Sơn có xe buýt số 34 và xe trực tiếp của khu thắng cảnh (khoảng 1 giờ).

Thời gian đề xuất: 1–2 ngày. Ngày đầu tham quan Mạch Tích Sơn và Tiên Nhân Nhai, ngày thứ hai đền Phục Hy, cổ thành, chùa Nam Quách và thưởng thức ẩm thực.

Lưu ý: Đường đi bộ trên vách núi Mạch Tích Sơn treo lơ lửng và giới hạn lượng khách vào mùa cao điểm, nên đặt vé trực tuyến và đến sớm. Malatang nổi tiếng từ năm 2024 nên các quán nổi tiếng thường rất đông, có thể chọn các quán cộng đồng trong khu cổ. Đền Phục Hy có lễ tế công khai vào khoảng ngày 22 tháng 6 hàng năm. Dương lê Hoa Ngưu Thiên Thủy chín vào tháng 9–10, có thể mua tại ven đường. Khu cổ Tần Châu chủ yếu là đường một chiều, tự lái rất khó đỗ xe.

Điểm tham quan nổi bật

• Hang đá Mạch Tích Sơn – Di sản Thế giới Con đường tơ lụa, được gọi là “Bảo tàng điêu khắc phương Đông”; các lối đi treo trên vách đá nối 194 hang động với hơn 7.00…
• Miếu Phục Hy – Quần thể đền thờ Phục Hy thời Minh lớn nhất và được bảo tồn tốt nhất cả nước; tượng ngồi Phục Hy trong điện Tiên Thiên và trần giếng 64 quẻ…
• Cổ thành Tây Quan – Khu phố cổ được phục dựng quanh đền Phục Hy, với ngõ phố và nhà dân thời Minh–Thanh, tứ hợp viện gạch xanh, các quán mì cay và guaguo lâu đ…
• Chùa Nam Quách – Ngôi chùa cổ trên núi Nam mà Đỗ Phủ từng ngâm vịnh khi lưu lạc Tần Châu, có cây bách “Xuân Thu” khoảng 2500 năm tuổi và suối Bắc, là nơi th…
• Tiên Nhân Nhai – Khu núi đá đỏ Đan Hà bên núi Mạch Tích, các điện thờ Nho–Phật–Đạo nằm trong hốc đá trên vách, yên tĩnh hơn núi Mạch Tích, là chốn đi bộ đườ…
• Ngọc Tuyền Quán – Đạo quán thời Nguyên trên núi Thiên Tĩnh phía bắc thành Thiên Thủy, các điện nối tiếp theo sườn núi; bia thư pháp của Triệu Mạnh Phủ, suối…
• Nhà cổ họ Hồ – Hai dinh viện của cha con quan lại họ Hồ thời Minh ở Thiên Thủy, là nhà dân thời Minh được bảo tồn đầy đủ nhất Cam Túc, nay là Bảo tàng Dân…
• Đại Tượng Sơn – Tượng Phật khắc trên vách đá thời Đường bên thành phố Cam Cốc, cao khoảng 23 m, trên sườn núi có các điện đài xếp tầng.
• Quái Đài Sơn – Nơi tương truyền Phục Hy quan sát trời đất và bắt đầu vẽ bát quái; đỉnh núi có đền Phục Hy, đứng trước đền có thể nhìn khúc sông Vị uốn hìn…
• Di chỉ Đại Địa Loan – Di chỉ thời đồ đá mới cách nay khoảng 8.000–4.800 năm, nơi phát hiện đồ gốm vẽ màu sớm nhất Trung Quốc và “Điện nguyên thủy” F901.
• Hang đá Thủy Liêm Động Vũ Sơn – Quần thể hang đá trong hẻm núi địa hình Đan Hà ở huyện Vũ Sơn; tượng Phật khắc trên vách đá thời Bắc Chu ở chùa Lạp Sao cao khoảng 40 m, vô…
• Gia Cát Quân Lũy – Di chỉ thành đất phía đông thành Tần Châu, tương truyền do Gia Cát Lượng xây khi Bắc phạt để đồn trú; nay là công viên tưởng niệm mở cửa mi…
• Chùa Tịnh Độ – Ngôi chùa cổ trên đỉnh núi trong khu thắng cảnh Mạch Tích Sơn, nhìn xuống rừng núi Tiểu Lũng Sơn, thường kết hợp tham quan cùng Hang đá Mạc…
• Chùa Hưng Quốc – Ngôi chùa cổ thời Nguyên trong thành phố huyện Tần An; điện Bát Nhã là công trình gỗ thời Nguyên hiếm có ở Cam Túc, thuộc đơn vị bảo vệ văn…

Lịch trình

• Hang đá Lũng Đông Nam và núi Kongtong 5 ngày – Từ Thiên Thủy đi về bắc qua Bình Lương đến Khánh Dương, đi qua Mạch Tích Sơn, núi Kongtong, hang đá Nam Bắc và lăng Chu…
• Lũng Nam: Quan Ngạc Câu và trà thôn Khang Huyện 6 ngày – Từ Lan Châu đi về nam qua Hadapu, Đảng Xương, Vũ Đô và Văn Huyện đến Khang Huyện, rồi đi lên bắc về Thiên Thủy, ngắm no…
• Tây An đến hang đá Đôn Hoàng, con đường tơ lụa 12 ngày – Từ Tây An đi về tây dọc tuyến Lũng Hải – Lan Tân, ngắm Mạch Tích Sơn, Bính Linh Tự, tu viện Labrang, Hang Yulin và Mạc…
• Đường sắt cao tốc Con đường tơ lụa: Tây An đến Đôn Hoàng 10 ngày – Từ Tây An đi về phía tây dọc con đường tơ lụa, qua Mạch Tích Sơn, Lan Châu, Trương Dịch, Gia Dục Quan đến hang Mạc Cao…