Taos

Làng đất nung ngàn năm Taos Pueblo và khu quảng trường cũ nơi nghệ sĩ tụ cư cùng tồn tại; phía bắc có khu trượt tuyết Taos, phía tây có hẻm núi Rio Grande, là điểm dừng chân độc lập ở miền bắc New Mexico.

Taos nằm ở miền bắc bang New Mexico, Hoa Kỳ, cao khoảng 2.100 m so với mực nước biển. Thành phố nằm ở chỗ giao nhau giữa sườn tây dãy Sangre de Cristo và cao nguyên Taos, cách Santa Fe khoảng 110 km và cách Albuquerque khoảng 215 km.

Nơi đây là điểm giao thoa của ba nền văn hóa: người bản địa, thực dân Tây Ban Nha và người Anh di cư. Taos Pueblo, Di sản Thế giới của UNESCO, đã có lịch sử khoảng một nghìn năm. Thời thuộc địa Tây Ban Nha để lại nhà thờ đất nung và trang viên. Đầu thế kỷ 20, nghệ sĩ tụ cư về đây, hình thành nên khu nghệ thuật Taos nổi tiếng.

Khu vực tham quan chia thành bốn phần. Thứ nhất là quảng trường trung tâm Taos và các phòng tranh trong khoảng cách đi bộ, nhà của Kit Carson, Bảo tàng Harwood. Thứ hai là Taos Pueblo ở phía bắc và Bảo tàng Millicent Rogers. Thứ ba là hẻm núi Rio Grande ở phía tây, có cầu hẻm núi, cộng đồng sinh thái Earthship, suối nước nóng hoang dã, chèo thuyền rafting và khu bảo tồn quốc gia ở phía bắc. Thứ tư là vùng núi phía đông bắc, có khu trượt tuyết Taos Ski Valley, đỉnh Wheeler và vòng tự lái Enchanted Circle. Nhà thờ San Francisco de Asís ở thị trấn Ranchos de Taos phía nam có thể ghé thăm khi đi từ Santa Fe theo đường “High Road”.

Mùa: tháng 12–3 là mùa trượt tuyết. Tháng 6–9 thích hợp rafting và đi bộ đường núi, buổi chiều thường có giông. Cuối tháng 9 đến đầu tháng 10 cây dương chuyển vàng, là thời điểm lái xe đẹp nhất. Taos Pueblo thường đóng cửa khoảng 10 tuần vào cuối đông đầu xuân vì nghi lễ bộ lạc, nên cần kiểm tra thông báo trước khi đi.

Giao thông: thường thuê xe tự lái từ sân bay Albuquerque hoặc Santa Fe, giao thông công cộng trong thị trấn còn hạn chế. Nên lưu lại 2–4 ngày; người trượt tuyết nên ở Taos Ski Valley. Vùng độ cao lớn cần chú ý chống nắng, bù nước và phòng phản ứng độ cao.

Điểm tham quan nổi bật

• Pueblo de Taos – Di sản thế giới, ngôi làng đất nung nhiều tầng bằng gạch adobe do người bản địa sinh sống hơn một nghìn năm, tựa lưng vào dãy núi Taos.
• Taos Ski Valley – Khu trượt tuyết độ cao lớn nổi tiếng ở Bắc Mỹ với sườn dốc đứng, đỉnh cao khoảng 3800 m. Tuyết phấn và đường trượt khó thu hút người trượt…
• Nhà thờ truyền giáo San Francisco de Asís – Nhà thờ đất nung từ thế kỷ 18, bức tường chống đỡ dày ở phía sau được Georgia O’Keeffe và Ansel Adams vẽ và chụp đi chụp lại.
• Cầu hẻm núi Rio Grande – Cầu thép bắc qua hẻm núi bazan sâu khoảng 200 m, là cầu cao thứ bảy nước Mỹ. Có thể đi bộ trên mặt cầu ngắm sông Rio Grande.
• Earthship Biotecture – Quần thể nhà sinh thái tự cung tự cấp làm từ lốp xe cũ, chai thủy tinh và đất, có thể tự tham quan nhà mẫu.
• Quảng trường Taos – Quảng trường theo phong cách thuộc địa Tây Ban Nha ở trung tâm lịch sử Taos, xung quanh là nhà đất nện, phòng tranh, cửa hàng trang sức và…
• Bảo tàng Millicent Rogers – Nơi ở cũ của nhà sưu tập và quý bà xã hội Millicent Rogers, trưng bày đồ trang sức, dệt và gốm tinh xảo của thổ dân Tây Nam nước Mỹ.
• Nhà bảo tàng Kit Carson – Ngôi nhà đất nện của người tiên phong miền Tây Kit Carson (1843–1868), trưng bày đời sống biên cương và lịch sử gây tranh cãi.
• Bảo tàng Nghệ thuật Harwood – Bảo tàng nghệ thuật lâu đời thứ hai của bang New Mexico, lưu giữ tác phẩm trường phái Taos và hiện đại, có phòng riêng của Agnes Martin.
• Bảo tàng Nghệ thuật Taos tại Nhà Fechin – Ngôi nhà đất nện do họa sĩ gốc Nga Fechin tự tay chạm khắc, cửa và xà gỗ được chạm tinh xảo, trưng bày tranh trường phái Taos.
• Nhà bảo tàng Blumenschein – Ngôi nhà đất nện của Blumenschein, người sáng lập Hội Nghệ sĩ Taos, còn giữ nguyên đồ nội thất và tranh gốc.
• Hacienda de los Martínez – Trang viên thời thuộc địa Tây Ban Nha bằng đất nện năm 1804, 21 phòng quanh hai sân, tái hiện đời sống buôn bán biên cương.
• Di tích quốc gia Rio Grande del Norte – Sông Rio Grande xẻ thành hẻm núi bazan sâu khoảng 240 m. Đài quan sát khu Wild Rivers nhìn xuống nơi sông Red River đổ vào sông Rio Grande.
• Chèo thuyền vượt thác Taos Box – Đoạn chèo thuyền nước xiết nổi tiếng nhất trên hẻm Rio Grande, dài khoảng 27 km, hai bên là vách bazan cao hàng trăm mét.
• Suối nước nóng Manby – Ao suối nóng hoang dã bên bờ sông đáy hẻm núi, bên cạnh là tường đá của nhà tắm và trạm dịch cũ. Miễn phí nhưng không có tiện nghi.
• Đỉnh Wheeler – Đỉnh cao nhất bang New Mexico, cao 4013 m. Đi từ khu trượt tuyết Taos qua hồ Williams có thể leo khứ hồi trong ngày.
• Cung đường ngắm cảnh Enchanted Circle – Vòng lái xe khoảng 135 km quanh đỉnh Wheeler, nối các thị trấn núi như Red River, Eagle Nest và Angel Fire.
• Công viên Tưởng niệm Cựu chiến binh Việt Nam – Nhà nguyện tưởng niệm chiến tranh Việt Nam trong thung lũng Angel Fire, được một người cha có con trai tử trận xây năm 1971, là khu tưởng n…
• Trang trại D. H. Lawrence – Trang trại trên núi nơi nhà văn Anh Lawrence từng sống những năm 1920. Tro cốt của ông được đặt trong đền tưởng niệm trên sườn đồi.
• Suối khoáng Ojo Caliente – Khu nghỉ dưỡng suối nước nóng lâu đời khai trương từ năm 1868, có bốn loại suối khoáng chứa liti, sắt, soda và asen.

Ăn uống

• Orlando's New Mexican Cafe – Quán ăn New Mexico nổi tiếng ở El Prado, phía bắc Taos, nhiều năm được bình chọn là quán Mexico ngon nhất hạt Taos và t…
• The Love Apple – Quán nhỏ đặt trong nhà thờ đất nung cổ từ thế kỷ 19, dùng nguyên liệu hữu cơ địa phương để làm món New Mexico theo mùa.
• Michael's Kitchen & Bakery – Quán điểm tâm lâu đời ở Taos, khai trương năm 1974, nổi tiếng với bánh kếp ngô xanh và bữa sáng kiểu New Mexico.
• Lambert's of Taos – Nhà hàng cao cấp lâu đời trong tòa nhà lịch sử cạnh Quảng trường Taos, nổi tiếng với sườn cừu nướng sốt rượu vang đỏ.

Lịch trình

• Tuyến đất adobe nghệ thuật Bắc New Mexico 5 ngày – Vòng quanh Albuquerque, đi qua Turquoise Trail, Santa Fe, Bandelier và Taos, quay về bằng đường cao.