Các tu viện sơn vẽ Bukovina

Cố đô của công quốc Moldavia, các thung lũng quanh đây rải rác những tu viện di sản thế giới có tường ngoài được vẽ kín tranh tường. Bích Úy Voroneț nổi tiếng khắp châu Âu.

Suceava nằm ở đông bắc Romania, là kinh đô cũ của công quốc Moldavia thời trung đại và là cửa ngõ để tham quan các tu viện Bukovina được vẽ tranh. Vào thế kỷ 15–16, Đại công Stephen III (Ștefan cel Mare) và Petru Rareș cho xây dựng nhiều nhà thờ có tường ngoài vẽ kín trong các thung lũng quanh đây. Những bức bích họa như “Phán xét cuối cùng” và “Vây hãm Constantinople” kể các câu chuyện Kinh Thánh cho những người nông dân không biết chữ. Tám trong số đó được ghi danh là Di sản thế giới với tên gọi “Các nhà thờ Moldavia”.

Khu tham quan chính chia thành ba tuyến: trung tâm Suceava (pháo đài kinh thành, bảo tàng làng, tu viện Tổng giám mục); quanh Gura Humorului (Voroneț, Humor, muối mỏ Cacica); và tuyến thung lũng phía tây bắc (Moldovița, đèo Ciumârna, Sucevița, gốm đen Marginea, Putna). Về phía nam, có thể đi trong một ngày đến pháo đài Neamț và tu viện Agapia. Tháng 5–10 là thời điểm đẹp nhất; mùa hè có rừng xanh tốt và tàu hơi nước rừng khổ hẹp chạy. Mùa đông, tu viện phủ tuyết rất đẹp nhưng đường núi cần thận trọng.

Di chuyển: Suceava có sân bay nối đến Bucharest và các thành phố khác, cũng có tàu hỏa. Các tu viện nằm rải rác, nên nên tự lái xe hoặc thuê xe; ở nhà dân tại Gura Humorului tiện để đi các điểm xung quanh. Nên dành 2–3 ngày. Khi tham quan tu viện cần ăn mặc lịch sự; vé vào khoảng 10 lei, chụp ảnh thường tính phí riêng, và nhiều nội điện nhà thờ cấm chụp ảnh.

Điểm tham quan nổi bật

• Tu viện Voroneț – Được Đại công Stefan xây năm 1488; bức «Ngày Phán xét cuối cùng» trên tường phía tây và “xanh Voroneț” nổi tiếng khắp châu Âu.
• Tu viện Humor – Tu viện sơn tường xây năm 1530, nổi tiếng với tranh tông đỏ nâu và bức «Vây hãm Constantinople».
• Tu viện Moldovița – Tu viện có công sự được Petru Rareș xây năm 1532, tranh tường tông vàng được bảo tồn rất tốt.
• Tu viện Sucevița – Tu viện sơn tường có quy mô lớn nhất và tranh tường hoàn chỉnh nhất; tranh «Chiếc thang lên thiên đàng» ở tường phía bắc là nổi tiếng nhất.
• Tu viện Putna – Do Đại công Stefan thành lập năm 1466 và cũng là nơi ông được an táng, là thánh địa tinh thần trong lòng người Romania.
• Nhà thờ Arbore – Nhà thờ nhỏ do quý tộc Luca Arbore xây năm 1503, tranh tường phía tây nổi tiếng với tông màu xanh lục, thuộc di sản thế giới.
• Nhà thờ Thánh Giá Pătrăuți – Do đại công Stefan xây năm 1487, là nhà thờ thời Stefan còn lại lâu đời nhất, thuộc di sản thế giới.
• Tu viện Probota – Được Petru Rareș xây năm 1530, từng là nơi an táng gia tộc ông, tường ngoài có tranh vẽ được phục hồi nhờ UNESCO tài trợ.
• Tu viện Dragomirna – Tu viện có phòng thủ cao vút xây đầu thế kỷ 17, nhà thờ thon dài và trống đá chạm khắc hoa văn dây thừng tinh xảo.
• Pháo đài Suceava – Thành cổ kinh đô cũ của công quốc Moldova, nơi đại công Stefan từng chống lại đại quân Ottoman.
• Bảo tàng Làng Bukovina – Bảo tàng nhà dân ngoài trời ngay dưới thành Suceava, trưng bày nhà gỗ truyền thống, xưởng thủ công và nhà thờ gỗ của Bukovina.
• Tu viện Thánh Gioan Tân – Nơi đặt tòa tổng giám mục Suceava, lưu giữ thánh tích của Thánh Gioan Tân, tường ngoài nhà thờ còn dấu vết tranh vẽ.
• Nhà thờ Mirăuți – Nhà thờ lâu đời nhất ở Suceava, tương truyền lễ đăng quang của các đại công Moldova thời kỳ đầu được cử hành tại đây.
• Nhà thờ Thánh Demetrius Suceava – Nhà thờ trung tâm do Petru Rareș xây năm 1535, tường ngoài trang trí gốm men màu, tháp chuông độc lập nổi bật.
• Tu viện Zamca – Tu viện có phòng thủ do người Armenia xây thế kỷ 17 trên đồi tây bắc Suceava, ít khách tham quan.
• Bảo tàng Quốc gia Bukovina – Bảo tàng lịch sử địa phương ở Suceava, “Phòng ngai vàng” tái hiện cảnh đại công Stefan tiếp đón sứ thần.
• Bảo tàng Dân tộc học Hanul Domnesc – Bảo tàng dân tộc học được cải tạo từ quán trọ của đại công thế kỷ 17, trưng bày trang phục, đồ thêu và trứng màu Bukovina.
• Tu viện Bogdana – Tu viện thế kỷ 14 ở Rădăuți, là nhà thờ đá xây kiểu cũ nhất còn lại ở Moldova.
• Gốm đen Marginea – Làng gốm đen không men đặc trưng của Bukovina, có thể xem kỹ thuật nung gốm truyền thống và mua bình gốm tại chỗ.
• Mỏ muối Cacica – Mỏ muối cổ khai thác từ cuối thế kỷ 18, dưới lòng đất có nhà nguyện chạm khắc trong muối, hồ muối và “phòng khiêu vũ”.
• Tu viện Slatina – Tu viện có phòng thủ do đại công Alexandru Lăpușneanu xây năm 1550, nằm trong thung lũng yên tĩnh và đẹp.
• Khối núi Rarău và Pietrele Doamnei – Cảnh núi đẹp nhất Bukovina, cột đá vôi “Pietrele Doamnei” sừng sững trên sườn núi, nhìn bao quát các dãy núi.
• Đường sắt rừng Moldovița – Tàu hơi nước khổ hẹp chạy xuyên rừng thung lũng, là trải nghiệm hấp dẫn cho gia đình và người thích hoài niệm ở Bukovina.
• Đèo Ciumârna – Đèo nối Moldovița và Suceviţa, đường quanh co, có thể nhìn xa dãy núi Bukovina.
• Bảo tàng Trứng vẽ Vama – Bảo tàng trứng vẽ do nghệ nhân dân gian Lucia Condrea lập ra, lưu giữ hàng nghìn quả trứng trang trí từ khắp thế giới.
• Bảo tàng Nghệ thuật Gỗ Câmpulung – Trưng bày nghề mộc, chạm khắc gỗ và đồ dân gian vùng núi Bukovina, là nơi tốt để tìm hiểu văn hóa gỗ.
• Thành Neamț – Thành trên đỉnh núi được củng cố dưới thời đại công Stefan, cầu gỗ dẫn vào cổng thành, nhìn xuống thị trấn Târgu Neamț.
• Tu viện Neamț – Một trong những tu viện lâu đời và quan trọng nhất Romania, từng là trung tâm sao chép kinh và văn hóa của Moldova.
• Tu viện Agapia – Tu viện nữ lớn trong thung lũng, tranh tường trong nhà thờ do họa sĩ Grigorescu thời trẻ vẽ.

Ăn uống

• Restaurant Eker – Một trong những nhà hàng được đánh giá cao nhất ở Suceava, sườn xông khói đựng trong chụp kính được mang ra bàn, món Âu…
• Nhà hàng Bucovina – Khách sạn MyContinental – Nhà hàng kiểu Bucovina trong khách sạn ở trung tâm, đủ món súp gà Rădăuți, nấm porcini ăn kèm bột ngô và bánh donut phô…
• Ristorante Latino – Nhà hàng Ý gần hai mươi năm ở Suceava, nổi tiếng với pizza và danh mục rượu, gần khu trung tâm phố cổ.
• Restaurant Mosaik – Nhà hàng kiểu Alpine trong khách sạn Sonnenhof, món Trung Âu tinh tế, danh mục hơn trăm loại rượu vang.
• Domeniul Haiducilor – Nhà hàng nông trại kiểu nhà gỗ ngoại ô Suceava, chủ yếu phục vụ súp đặc sản và đĩa thịt tổng hợp kiểu Bucovina.
• Eden Garden – Nhà hàng sân vườn gần tu viện Zamca, có gian nghỉ rải rác và khu vui chơi trẻ em, sườn heo nướng được yêu thích nhất.

Lịch trình

• Vòng tròn lớn Romania tự lái 13 ngày – Tự lái vòng quanh Nam Carpathia, Bukovina, Maramureș và Transylvania, xem trọn các di sản thế giới chính.
• Xuyên biên giới Moldova đến Bucovina 7 ngày – Từ Chișinău qua Iași, đến các tu viện sơn vẽ ở Bucovina, kết thúc tại Suceava.
• Maramureș và Bukovina 9 ngày – Từ Cluj đến Iași xuyên miền Bắc Romania, xem nhà thờ gỗ, tàu hơi nước nhỏ và các tu viện sơn vẽ.