Shiraz
Thành phố của thi nhân và hoa hồng, với Nhà thờ Hồi giáo Hồng có cửa sổ kính màu, lăng mộ Hafez và vườn Ba Tư, cùng Persepolis thuộc Di sản Thế giới ở ngoại ô.
Shiraz nằm trong thung lũng núi Zagros ở tây nam Iran, ở độ cao khoảng 1.500 m, là thủ phủ tỉnh Fars và là thành phố lớn thứ năm Iran. Vào thế kỷ 18, Shiraz từng là kinh đô của triều đại Zand. Thành phố được gọi là “Thành phố của thi nhân, hoa hồng và chim sơn ca”. Hai nhà thơ Hafez và Saadi an nghỉ tại đây, vườn Ba Tư và dinh thự thời Qajar nằm rải rác khắp thành phố. Có thể chia các điểm tham quan trong thành phố thành ba khu vực. Khu thứ nhất là khu phố cổ thời Zand với trung tâm là Thành lũy Karim Khan, từ đây có thể đi bộ đến Chợ Vakil, Nhà thờ Hồi giáo Vakil và nhà tắm, Bảo tàng Pars và Trường Khan. Khu thứ hai là khu phố cổ phía nam, nổi tiếng với Nhà thờ Hồi giáo Hồng ngắm ánh sáng màu vào buổi sáng, Nhà Qavam và Nhà Zinat-ol-Molk, cùng lăng mộ Shah Cheragh lấp lánh gương. Khu thứ ba là khu thơ ca và vườn ở phía bắc, có lăng mộ Hafez, lăng mộ Saadi, vườn Eram và Cổng Kinh Quran. Cách khoảng 60 km về phía bắc là Di sản Thế giới Persepolis, cùng với mộ đá Naqsh-e Rustam và phù điêu Naqsh-e Rajab. Khoảng 130 km là Pasargadae, nơi có lăng mộ Cyrus Đại đế, thường đi xe thuê riêng trong ngày. Thời điểm đẹp nhất để đến là tháng 3–5 (mùa xuân hoa hồng và hoa cam nở, cuối tháng 3 có lễ Nowruz đông người và giá cao) và tháng 10–11. Mùa hè ban ngày thường lên tới 40°C. Di chuyển: Sân bay quốc tế Shiraz có chuyến bay đến Tehran, Isfahan và các thành phố khác. Xe buýt đường dài đi Isfahan và Yazd mất khoảng 6–7 giờ. Nên lưu lại 3 ngày: 2 ngày trong thành phố và 1 ngày cho Persepolis và Pasargadae. Lưu ý: Phụ nữ phải đội khăn trùm đầu ở nơi công cộng. Thẻ ngân hàng nước ngoài không sử dụng được ở Iran, nên mang theo đủ tiền mặt USD hoặc EUR. Nhiều điểm tham quan thu giá riêng đối với khách nước ngoài. Thứ Sáu là ngày nghỉ, hầu hết cửa hàng trong chợ đóng cửa. Trước khi đi, hãy xem các cảnh báo du lịch an toàn chính thức mới nhất.
Điểm tham quan nổi bật
- Thánh đường Nasir-ol-Molk – Nhà thờ Hồi giáo thời Qajar, sáng sớm ánh nắng xuyên qua cửa kính màu rọi xuống thảm Ba Tư trong phòng cầu nguyện mùa đông.
- Lăng mộ Hafez – Nơi an nghỉ của nhà thơ trữ tình thế kỷ 14 Hafez, dưới đình tám cột, bia đá cẩm thạch khắc đầy thơ ca.
- Vườn Eram – Một trong các “vườn Ba Tư” được ghi vào Di sản Thế giới, cung điện thời Qajar phản chiếu xuống kênh nước dài, trong vườn trồng đầy cây bách…
- Lăng Shah Cheragh – Thánh địa quan trọng của Hồi giáo Shia, nội điện khảm hàng triệu mảnh gương vỡ, dưới ánh đèn lấp lánh như kim cương.
- Persepolis – Thành lễ nghi của Đế chế Achaemenid, có Cổng Muôn Nước, phù điêu cung Apadana và di tích Cung Trăm Cột, là Di sản Thế giới.
- Naqsh-e Rustam – Bốn lăng mộ vua Achaemenid hình chữ thập khắc trên vách đá, phía dưới là phù điêu chiến thắng quy mô lớn thời Sassanid.
- Lăng mộ của Cyrus Đại đế – Kinh đô đầu tiên của Achaemenid, nơi có lăng mộ vua Cyrus Đại đế và di tích cung điện, là Di sản Thế giới.
- Lăng mộ Saadi – Lăng mộ thi sĩ Saadi, tác giả “Vườn hoa hồng”, mái vòm gạch men xanh lam và xanh lục đặt giữa khu vườn, trong vườn còn có ao cá cổ dưới lòn…
- Thành Karim Khan – Thành lũy gạch hình vuông thời Vương triều Zand, bốn tháp tròn ở bốn góc, trong đó một tháp nghiêng rõ rệt, nằm ngay trung tâm Shiraz.
- Chợ Vakil – Chợ có mái vòm thời Zand, nơi hội tụ gia vị, thảm, đồ thủ công và các quán trọ thương đoàn kiểu Qajar.
- Saray-e Moshir – Quán trọ thương đoàn thời Qajar bên cạnh Chợ Vakil, hai tầng vòm bao quanh sân có hồ nước, nay là khu chợ thủ công.
- Thánh đường Vakil – Thánh đường chính của Vương triều Zand, nổi tiếng với 48 cột đá chạm xoắn ốc trong sảnh cầu nguyện và gạch men hoa hồng.
- Nhà tắm Vakil – Nhà tắm công cộng thế kỷ 18 thời Zand, sảnh vòm và tượng sáp tái hiện sinh hoạt tắm truyền thống.
- Nhà Qavam – Dinh thự của thương gia giàu có thời Qajar, sảnh gương, mặt tiền vẽ màu và sân cây cam đắng, là hình mẫu tiêu biểu của dinh thự vườn Ba Tư.
- Nhà Zinat ol-Molk – Dinh thự thời Qajar đối diện Nhà Qavam, tầng hầm có bảo tàng tượng sáp kể về các nhân vật lịch sử Ba Tư.
- Vườn Afif-Abad – Cung điện và vườn hoàng gia thời Qajar, trong cung có bảo tàng vũ khí, hồ nước dài trước cổng phản chiếu rất đẹp.
- Cổng Kinh Qur'an – Cổng phía bắc của thành Shiraz, trên cổng từng đặt Kinh Qur'an để cầu phúc cho lữ khách, sườn đồi bên cạnh có thể ngắm toàn thành phố.
- Vườn Jahan Nama – Khu vườn cổ cạnh Lăng Hafez, với các kênh nước chữ thập và đình bát giác ở giữa, là bố cục kinh điển của vườn Ba Tư (Di sản Thế giới).
- Vườn Delgosha – Khu vườn lịch sử gần Lăng Saadi, rừng cam quýt rộng và kênh nước dài bao quanh các đình có gương thời Qajar.
- Lăng Ali ibn Hamzeh – Lăng thánh yên tĩnh hơn Shah Cheragh nhiều, mái vòm đính gương nhiều màu và cổng gạch men xanh lam đẹp không kém.
- Thánh đường Atigh Jame – Thánh đường cổ nhất Shiraz, khởi công từ thế kỷ 9, giữa sân có căn nhà vuông “Khoda-Khaneh” độc đáo.
- Trường Madrasa Khan – Trường kinh học thời Safavid thế kỷ 17, cổng có vòm nhũ đá và gạch men tinh xảo, bên trong có sân hồ nước yên tĩnh.
- Bảo tàng Pars – Đình bát giác nơi Karim Khan được an táng, lưu giữ Kinh Qur'an chép tay, tranh tiểu họa và đồ vật thời Zand.
- Naqsh-e Rajab – Nhóm phù điêu thời Sassanid nằm giữa Persepolis và mộ đá Naqsh-e Rostam, khoảng cách gần, bảo tồn rõ nét và tinh tế.
- Hồ Maharloo – Hồ muối theo mùa ở phía đông nam Shiraz, tảo ưa mặn nhuộm nước hồ thành màu hồng hoặc cam vào mùa khô.
Ăn uống
- Haft Khan – Khu ẩm thực nhiều tầng gần Cổng Kinh Qur'an, các tầng đặt tên theo nhân vật trong Shahnameh, tự nhận có hơn 500 món
- Nhà hàng Soofi (chi nhánh đại lộ Sattar Khan) – Nhà hàng địa phương hoạt động hàng chục năm ở Shiraz, cơm bắp cải được khuyên nhiều, sườn cừu hầm nồi đất và cơm gambar…
- Nhà hàng Sharzeh – Nhà hàng truyền thống hai tầng lâu đời bên cạnh Thánh đường Vakil, nổi tiếng với thịt nướng và nhạc sống, tiện ăn sau k…
- Nhà hàng truyền thống Kateh Mas – Nhà hàng truyền thống ở khu phố cổ, gần ngã tư đường Namazi. Muốn vào phải đi qua một cầu thang gạch hẹp. Không gian có…
- Kem Baba Bastani – Quán kem bản địa lâu đời ở Shiraz, kinh doanh từ năm 1979, nổi tiếng với faloodeh truyền thống và kem nghệ tây, giá dễ…