Sarajevo

“Jerusalem của châu Âu”, nơi nhà thờ Hồi giáo, nhà thờ Công giáo và giáo đường Do Thái nằm cạnh nhau; cầu Latin, nơi nổ ra Thế chiến I, và đường hầm vượt vòng vây chứng kiến lịch sử.

Sarajevo là thủ đô của Bosnia và Herzegovina, nằm trong thung lũng sông Miljacka được dãy núi Dinara ôm lấy, cao khoảng 520 m so với mực nước biển. Dưới thời Ottoman và Áo-Hung, thành phố hình thành diện mạo Đông – Tây hòa quyện: phía đông là phố cổ Baščaršija với nhà gỗ, nhà thờ Hồi giáo và các tiệm đồng; phía tây là nhà kiểu Vienna. Nhà thờ Hồi giáo, nhà thờ Công giáo, nhà thờ Chính thống và giáo đường Do Thái cách nhau chỉ vài trăm mét, nên thành phố được gọi là “Jerusalem của châu Âu”. Đây cũng là bức tranh thu nhỏ của lịch sử thế kỷ 20: năm 1914, vụ ám sát bên cầu Latin châm ngòi Thế chiến I; năm 1984, thành phố đăng cai Thế vận hội mùa đông; và từ 1992 đến 1995, thành phố trải qua vòng vây dài nhất trong lịch sử hiện đại.

Điểm tham quan có thể chia thành: phố cổ và phố đi bộ Ferhadija (1 ngày); các điểm về vòng vây như đường hầm Hy vọng, Bảo tàng Tuổi thơ chiến tranh và phòng tranh 11/07/95; đi cáp treo Trebević lên núi để xem đường trượt bobsleigh bỏ hoang của Thế vận hội mùa đông 1984 và toàn cảnh thành phố. Các chuyến đi trong ngày quanh vùng gồm Vườn nguồn sông Bosna, thác Skakavac, núi Bjelašnica, làng núi Lukomir trên cao và hầm trú ẩn của Tito ở Konjic; mùa đông có thể lên Jahorina trượt tuyết.

Mùa hè ấm và khô, tháng 5–9 là thời điểm tốt nhất để tham quan; mùa đông lạnh và nhiều tuyết, phố cổ phủ tuyết và mùa trượt tuyết mang nét riêng, nhưng do địa hình lòng chảo nên dễ có sương mù ô nhiễm.

Sân bay quốc tế Sarajevo (SJJ) cách trung tâm khoảng 12 km và có xe buýt sân bay; tàu điện số 1 và số 3 chạy xuyên qua phố cổ và khu mới. Đi Mostar bằng tàu hỏa mất khoảng 2 giờ, phong cảnh rất đẹp. Nên lưu lại 2–3 ngày.

Lưu ý: tiền tệ là mark chuyển đổi được (BAM), tiệm nhỏ thường thu tiền mặt; khi tham quan nhà thờ Hồi giáo cần ăn mặc phù hợp, nữ giới nên mang khăn trùm đầu; ở vùng núi ngoại ô vẫn còn ít mìn từ thời chiến, khi đi bộ phải đi trên các đường có biển báo.

Điểm tham quan nổi bật

• Baščaršija – Khu chợ cổ thời Ottoman từ thế kỷ 15, có phố thợ đồng, đài nước gỗ Sebilj ở quảng trường Chim Bồ Câu và các quán thịt nướng thơm lừng.
• Cầu Latinh – Nơi Đại công Franz Ferdinand bị ám sát năm 1914, châm ngòi Thế chiến I; bảo tàng nhỏ ở đầu cầu tái hiện vụ ám sát.
• Thánh đường Hồi giáo Gazi Husrev-beg – Một trong những thánh đường Ottoman quan trọng nhất vùng Balkan, hoàn thành năm 1531; sân có suối tẩy tịnh và tháp đồng hồ là địa danh của…
• Đường hầm Hy vọng – Đường hầm cứu sinh đào dưới đường băng sân bay trong thời kỳ bị vây hãm, nay là bảo tàng tư nhân, có thể đi vào đoạn hầm gốc dài 25 m còn đ…
• Phố Ferhadija – Phố đi bộ chính đi từ khu phố cổ Ottoman đến khu mới Áo-Hung, một vạch kẻ trên mặt đường đánh dấu ranh giới giữa Đông và Tây.
• Nhà thờ chính tòa Thánh Tâm Chúa Giêsu – Nhà thờ Tân Gothic năm 1889, hai tháp là biểu tượng của Sarajevo, trước cửa có “hoa hồng Sarajevo” do đạn pháo để lại.
• Nhà thờ chính tòa Sinh nhật Đức Mẹ – Nhà thờ chính tòa Chính thống Serbia xây năm 1872, phong cách Baroque và Byzantine, bên trong có bình phong thánh tượng tinh xảo.
• Nhà thờ Chính thống giáo Cổ Sarajevo – Nhà thờ Chính thống cổ thế kỷ 16 ẩn sau tường rào, mặt tiền thấp nửa chìm dưới đất đối lập với bảo tàng thánh tượng phong phú bên trong.
• Morića Han – Quán trọ thương đội thời Ottoman còn sót lại ở Balkan, trong sân có hành lang gỗ, có thể uống cà phê Bosnia và hút shisha.
• Nhà thờ Hồi giáo Hoàng đế – Thánh đường Hồi giáo đầu tiên của Sarajevo, dâng lên Suleiman Đại đế; bên kia sông có khu mộ trong sân yên tĩnh đáng xem.
• Bảo tàng Do Thái Bosna và Hercegovina – Đặt trong hội đường Sephardi xây năm 1581, bảo tàng kể về 500 năm lịch sử người Do Thái rời Tây Ban Nha và sinh sống tại Sarajevo.
• Tòa thị chính Sarajevo – Tòa thị chính theo phong cách Tân Moorish lộng lẫy, bị pháo kích năm 1992 và mở cửa lại năm 2014; sảnh giữa với mái vòm kính màu rất ấn tượ…
• Pháo đài Vàng – Pháo đài thế kỷ 18 trên sườn đồi đông bắc khu phố cổ, nhìn xuống mái đỏ và các tháp minaret của cả thành phố, là điểm ngắm hoàng hôn kinh đ…
• Pháo đài Trắng – Di tích pháo đài trung đại trên điểm cao phía đông khu phố cổ, cao hơn và yên tĩnh hơn Pháo đài Vàng, nhìn bao quát phố cổ và thung lũng.
• Cáp treo Trebević – Được xây năm 1959, bị phá hủy trong chiến tranh và tái thiết năm 2018; khoảng 10 phút từ phố cổ lên núi Trebević cao 1.160 m.
• Đường đua xe trượt băng Olympic Sarajevo – Đường đua bê tông của Thế vận hội mùa đông 1984, sau chiến tranh bị bỏ hoang và phủ đầy graffiti, là điểm chụp ảnh có độ tương phản mạnh nh…
• Bảo tàng Tuổi thơ Chiến tranh – Kể về tuổi thơ trong chiến tranh qua đồ chơi, nhật ký và vật dụng do người trong cuộc hiến tặng, từng đoạt giải bảo tàng châu Âu của năm.
• Phòng trưng bày 11/07/95 – Bảo tàng tưởng niệm vụ thảm sát Srebrenica với ảnh, phim tài liệu và danh sách nạn nhân. Nơi này nặng nề nhưng cần thiết để hiểu lịch sử.
• Bảo tàng Quốc gia Bosnia và Herzegovina – Một trong những bảo tàng lâu đời nhất vùng Balkan, thành lập năm 1888. Bảo vật nổi tiếng nhất là bản thảo "Sarajevo Haggadah" thế kỷ 14.
• Bảo tàng Lịch sử Bosna và Hercegovina – Triển lãm "Sarajevo bị bao vây" đặt trong công trình kiến trúc hiện đại Nam Tư, tái hiện cuộc sống thường ngày trong thời kỳ vây hãm bằng n…
• Nhà Svrzo – Ngôi nhà gỗ của gia đình Hồi giáo quyền quý thế kỷ 18, giữ nguyên các khu sân và phòng được chia riêng cho nam và nữ.
• Tháp Avaz Twist – Tòa nhà cao nhất Sarajevo. Đài quan sát ở tầng 35 cho tầm nhìn 360 độ bao quát thành phố và dãy núi, vé rất rẻ.
• Vrelo Bosne – Đầu nguồn sông Bosna dưới chân núi Igman, với những mạch nước trong, cầu gỗ nhỏ, thiên nga và đại lộ rợp bóng cây. Điểm nghỉ ngơi lý tưởng…
• Thác Skakavac – Thác nước cao gần 100 mét trong khu bảo tồn thiên nhiên phía bắc ngoại ô Sarajevo, phù hợp cho chuyến đi bộ rừng nửa ngày.
• Jahorina – Khu trượt tuyết nơi diễn ra nội dung trượt tuyết nữ tại Thế vận hội Mùa đông 1984, là điểm trượt tuyết giá tốt nhất vùng Balkan, cách trung…
• Bjelašnica – Khu trượt tuyết nội dung nam tại Thế vận hội Mùa đông 1984. Mùa đông trượt tuyết ban đêm, mùa hè là điểm xuất phát đi bộ đến các làng trên…
• Lukomir – Ngôi làng truyền thống cao nhất và hẻo lánh nhất Bosnia còn người sinh sống. Nhà đá mái gỗ treo bên bờ hẻm núi Rakitnica, như thời gian đã…
• Hầm trú ẩn của Tito – Hầm hạt nhân thời Chiến tranh Lạnh của Nam Tư, nay là địa điểm của Biennale nghệ thuật đương đại dưới lòng đất. Cần đặt chỗ hướng dẫn trước.

Ăn uống

• Ćevabdžinica Željo – Quán thịt nướng ćevapi mở từ năm 1968 ở Baščaršija, thường được xem là chuẩn mực của ćevapi Sarajevo.
• Nhà hàng Inat Kuća – Ngôi nhà lịch sử đối diện tòa thị chính bên bờ sông, vừa ngắm cảnh sông trong khu phố cổ vừa thưởng thức món Bosnia tru…
• Buregdžinica Bosna – Quán bánh nhân nổi tiếng ở phố Bravadžiluk trong khu phố cổ, nướng burek và các loại pita tại chỗ, giá rẻ mà đậm vị.
• Ašćinica Hadžibajrić – Một trong những quán đồ ăn nấu sẵn lâu đời nhất Sarajevo, người địa phương ưa chuộng món hầm truyền thống chọn ngay tại…
• Nhà hàng Dveri – Quán ăn gia đình trong ngõ phố cổ Baščaršija, không gian nhà gỗ thôn quê, thường xuyên đứng đầu bảng xếp hạng địa phươn…
• Nhà hàng Kibe Mahala – Nhà hàng trên sườn đồi mở cửa từ năm 1988, nổi tiếng với thịt cừu quay trên than và view toàn thành phố.

Lịch trình

• Sarajevo và Mostar bằng tàu hỏa 4 ngày – Đi tàu xuyên hẻm núi sông Neretva nối hai thành cổ Bosnia và Herzegovina, hành trình đầu tiên không cần thuê xe
• Vòng tự lái toàn Bosnia và Herzegovina 8 ngày – Từ Sarajevo đi về tây đến Jajce, lên bắc đến Banja Luka rồi xuống nam đến Mostar
• Làng cao nguyên Bosnia và đi bộ Sutjeska 7 ngày – Từ làng cao nguyên Lukomir đến Công viên quốc gia Sutjeska, rồi xuôi sông Neretva bằng bè đến Mostar
• Từ Zagreb xuyên Bosnia đến Dubrovnik 13 ngày – Vượt nội địa Croatia rồi xuyên toàn Bosnia đến bờ Adriatic, hành trình tự lái một chiều sâu
• Tuyến ba nước Dubrovnik – Sarajevo 8 ngày – Đi liền qua Croatia, Montenegro và Bosnia và Herzegovina, ngắm phố cổ mái đỏ, cổ thành vịnh Kotor và cây cầu cổ thời Ot…
• Vòng Serbia đến Adriatic qua bốn nước, 12 ngày – Từ Belgrade qua Sarajevo và Mostar ra biển, rồi vượt Durmitor quay về Serbia.