Tam Môn Hiệp

“Thành phố Thiên Nga”, hàng nghìn con thiên nga lớn trú đông ở vùng đất ngập nước sông Hoàng Hà; địa khanh viện Thiểm Châu (“tứ hợp viện dưới đất”) và nơi Lão Tử viết sách tại Hàm Cốc quan.

Tam Môn Hiệp nằm ở phía tây tỉnh Hà Nam, bên bờ nam sông Hoàng Hà, nơi giáp ranh ba tỉnh Hà Nam, Sơn Tây và Thiểm Tây. Tên gọi bắt nguồn từ truyền thuyết Đại Vũ trị thủy đã đục ra ba cửa hẻm núi: cửa Người, cửa Thần và cửa Quỷ. Thành phố quản lý quận Hồ Tân, quận Thiểm Châu cùng các thành phố, huyện Linh Bảo, Miễn Trì và Lư Thị.

Đây là nơi đặt tên cho văn hóa Ngưỡng Thiều, vùng đất cũ của nước Quắc và tuyến đường cổ Hào Hàm. Gần đây thành phố nổi tiếng với danh xưng “Thành phố Thiên Nga”. Thời điểm đẹp nhất là từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, khi thiên nga lớn trú đông ở Hồ Thiên Nga, đây là mùa đặc sắc nhất trong năm. Hai mùa xuân và thu thích hợp để đi Hàm Cốc quan, địa khanh viện và đường cổ. Tháng 6–7, du khách có thể xem đập lớn xả nước trong đợt điều tiết nước và bùn cát của sông Hoàng Hà; mùa hè cũng có thể đến Đại Hiệp cốc Dự Tây ở Lư Thị để chèo thuyền tránh nóng.

Các điểm tham quan: trong nội thành, Hồ Thiên Nga, Công viên Thiểm Châu, Bảo tàng nước Quắc và Bảo tàng Miếu Để Câu có thể đi bộ hoặc đi taxi ngắn để nối tuyến. Quận Thiểm Châu có địa khanh viện, đập lớn và đoạn Thạch Hào của đường cổ Hào Hàm. Về phía tây ở Linh Bảo có Hàm Cốc quan, về phía đông ở Miễn Trì có làng Ngưỡng Thiều.

Giao thông: ga Tam Môn Hiệp Nam trên tuyến cao tốc Trịnh Tây cách Trịnh Châu và Tây An khoảng 1–1,5 giờ đi tàu; ga Tam Môn Hiệp thường (tàu tốc độ thường) nằm trong nội thành. Các điểm ngoại ô như Hàm Cốc quan, làng Ngưỡng Thiều và đập lớn nên thuê xe tự lái hoặc xe bao.

Gợi ý lịch trình 2–3 ngày: 1 ngày Hồ Thiên Nga và bảo tàng trong nội thành, 1 ngày địa khanh viện và đập lớn, 1 ngày Hàm Cốc quan hoặc làng Ngưỡng Thiều. Mùa đông gió bên sông mạnh, khi ngắm chim hãy mang ống kính tele và giữ khoảng cách.

Điểm tham quan nổi bật

• Công viên đất ngập nước Hồ Thiên Nga – Biểu tượng của “thành phố thiên nga”. Mỗi năm hơn vạn con thiên nga lớn từ Siberia bay đến, bơi lội và kiếm ăn trên vùng đất ngập nước Hoàn…
• Địa khanh viện Thiểm Châu – Tứ hợp viện ngầm, “vào làng không thấy nhà, nghe tiếng không thấy người”. Du khách có thể xuống sân xem hang động, cắt giấy và trải nghiệm…
• Hàm Cốc quan – Quan ải cổ đạo thời Tần, “một người giữ ải, vạn người khó qua”. Tương truyền Lão Tử đã viết Đạo Đức Kinh tại đây, là điểm hành hương văn hó…
• Công viên Hoàng Hà Tam Môn Hiệp – Công viên ven sông nội đô, sát bờ nam Hoàng Hà. Dọc đường đi bộ ven sông có thể ngắm hai bờ tỉnh Sơn Tây và Hà Nam; mùa đông cũng là nơi ng…
• Bảo tàng nước Quắc – Bảo tàng di chỉ xây ngay trên mộ địa nước Quắc ở Thượng Thôn Lĩnh. Xe ngựa thời Tây Chu được chôn tại chỗ và thanh kiếm chuôi ngọc là điểm…
• Công viên Thiểm Châu và tháp chùa Bảo Luân – Công viên nằm trên di chỉ thành cổ Thiểm Châu, có tháp chùa Bảo Luân thời Kim nổi tiếng với tiếng vang như tiếng ếch khi vỗ tay. Ngoài ra c…
• Bảo tàng di chỉ Miếu Để Câu – Nơi đặt tên loại hình Miếu Để Câu của văn hóa Ngưỡng Thiều. Gốm vẽ hoa cánh cho thấy diện mạo vùng Trung Nguyên khoảng 6.000 năm trước, “Tr…
• Đập Tam Môn Hiệp – Đầu mối thủy lợi quy mô lớn đầu tiên của Trung Quốc mới được xây trên dòng chính Hoàng Hà. Dưới chân đập, tảng đá “Trung Lưu Chỉ Trụ” đứng…
• Cổ đạo Hào Hàm đoạn Thạch Hào – Một phần của Di sản thế giới “Con đường Tơ lụa”. Trên mặt đường đá vôi còn in những vết bánh xe sâu, chứng kiến cảnh xe ngựa qua lại giữa h…
• Di chỉ làng Ngưỡng Thiều – Nơi Andersson khai quật năm 1921, khởi nguồn khảo cổ học hiện đại Trung Quốc. Bảo tàng văn hóa Ngưỡng Thiều ở Miện Trì tập trung trưng bày…
• Đại hẻm núi Dự Tây – Khu thắng cảnh khe suối nằm trong huyện Lư Thị, với chuỗi thác và đầm nước liên tiếp. Mùa hè, chơi thuyền trong hẻm núi và đi trên lối đi b…
• Chùa Không Tướng – Tương truyền Sơ tổ Thiền tông Bodhidharma (Đạt Ma) được chôn ở đây sau khi viên tịch. Trong chùa có tháp Đạt Ma, được xem là một trong các…
• Núi Á Vũ – Danh sơn Đạo giáo trong dãy Tiểu Tần Lĩnh, tương truyền Chân Võ đại đế từng tu hành tại đây. Núi có đỉnh hiểm trở, đạo quán cổ trên đỉnh và…
• Công viên rừng quốc gia Cam Sơn – Vùng rừng Hào Sơn cách trung tâm Tam Môn Hiệp khoảng 30 km, mùa hè mát mẻ, mùa thu cả sườn núi lá đỏ. Đây là công viên rừng hàng đầu cho cu…

Lịch trình

• Thiên nga sông Hoàng Hà và địa khanh viện Tam Môn Hiệp 3 ngày – Mùa đông đến tây Hà Nam xem thiên nga ở vùng đất ngập nước Hoàng Hà, nghỉ tại khu địa khanh viện, thăm ải Hàm Cốc và di…