Sanchi

Đại tháp Sanchi do vua Ashoka khởi xây là tháp đá Phật giáo cổ nhất Ấn Độ; bốn cổng tháp chạm nổi kể lại các câu chuyện tiền thân của Đức Phật, gần đó có hang động Udayagiri và cột đá Heliodorus.

Sanchi thuộc quận Raisen, bang Madhya Pradesh, Ấn Độ, cách thủ phủ Bhopal khoảng 46 km về phía đông bắc. Đây là một thị trấn chỉ vài nghìn dân nhưng sở hữu quần thể kiến trúc Phật giáo sơ kỳ được bảo tồn tốt nhất Ấn Độ, được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới năm 1989. Các tháp Phật nằm trên một ngọn đồi cao khoảng 90 m bên cạnh thị trấn. Đại tháp Sanchi, trung tâm của quần thể, do vua Ashoka khởi công vào thế kỷ 3 TCN, sau đó được các vương triều Shunga và Satavahana mở rộng. Bốn cổng tháp bằng đá sa thạch chạm nổi chi tiết các câu chuyện tiền thân của Đức Phật, được xem là đỉnh cao của nghệ thuật Phật giáo sơ kỳ. Trên đồi còn có tháp số 3, ngôi đền số 17 thời Gupta và tàn tích tu viện; sườn tây dưới chân đồi có tháp số 2; chân đồi là Bảo tàng Khảo cổ, nơi lưu giữ đầu sư tử của các cột đá Ashoka.

Cách khoảng 10 km về phía đông bắc là cổ thành Vidisha, nơi vua Ashoka từng làm tổng trấn. Xung quanh có hang đá Udayagiri thời Gupta, cột đá Heliodorus do sứ giả Hy Lạp dựng vào thế kỷ 2 TCN, và tàn tích đền Bijamandal. Xa hơn về phía đông bắc là quần thể đền thời trung cổ ở Jaraspur; về phía tây là quần thể tháp Satdhara.

Thời điểm đẹp nhất là từ tháng 10 đến tháng 3, khí hậu mát mẻ, khô ráo. Từ tháng 4 đến tháng 6, ban ngày thường trên 40°C; từ tháng 7 đến tháng 9 là mùa gió mùa, mưa nhiều. Về giao thông, Bhopal có sân bay và đầu mối đường sắt; có thể thuê xe đi khoảng 1–1,5 giờ, hoặc đi tàu đến ga Sanchi hay ga Vidisha. Phần lớn khách du lịch đi tour một ngày từ Bhopal; nên tham quan tháp và bảo tàng vào buổi sáng, buổi chiều đi khu Vidisha. Nếu muốn xem kỹ phù điêu hoặc đi Satdhara, Jaraspur, nên ở lại qua đêm. Giá vé tháp cho khách nước ngoài khoảng 600 rupee; mua vé trực tuyến có ưu đãi; bảo tàng nghỉ vào thứ Sáu. Lựa chọn ăn uống và lưu trú trong thị trấn hạn chế, nên mang đủ nước uống và kem chống nắng.

Điểm tham quan nổi bật

• Bảo tháp Sanchi – Quần thể tháp Phật bằng đá cổ nhất còn tồn tại ở Ấn Độ, do vua Ashoka khởi xây. Bốn cổng tháp sa thạch có phù điêu tinh xảo tuyệt đẹp, được…
• Cột Heliodorus – Cột đá do sứ giả Hy Lạp dựng để thờ Vishnu vào thế kỷ 2 TCN, dòng chữ khắc trên cột cho thấy lịch sử sớm về việc người Hy Lạp theo Ấn Độ gi…
• Hang động Udayagiri – Hang động Ấn Độ giáo thời Gupta gần Vidisha, phù điêu khổng lồ cảnh Vishnu hóa thân thành lợn rừng nâng nữ thần Đất là kiệt tác.
• Sanchi Archaeological Museum – Bảo tàng dưới chân đồi Sanchi do Cơ quan Khảo cổ Ấn Độ quản lý, bảo vật chính là đầu cột Asoka bốn sư tử, còn có mảnh cổng tháp và tượng Ph…
• Sanchi Stupa No. 2 – Tháp Phật thế kỷ 2 TCN dưới sườn tây tháp lớn, không có cổng tháp nhưng lan can đá khắc đầy phù điêu Phật giáo sơ kỳ, ít khách.
• Chetiyagiri Vihara – Chùa hiện đại do Hội Maha Bodhi Sri Lanka xây gần tháp lớn, thờ xá lợi của Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên, mỗi năm vào tháng 11 có lễ hội hàn…
• Satdhara Stupas – Di chỉ tháp Phật cách Sanchi khoảng 9 km về phía tây, bên khe sông Betwa; tháp chính có kích thước gần bằng tháp lớn Sanchi, rừng cây yên t…
• Bijamandal, Vidisha – Di chỉ đền lớn thế kỷ 11 của triều Paramara trong phố cổ Vidisha, bị cải tạo thành nhà thờ Hồi giáo vào thế kỷ 17; còn thấy bệ đá cao và cộ…
• Maladevi Temple, Gyaraspur – Đền thế kỷ 9 trên sườn đồi phía đông bắc Vidisha, một phần đục từ nguyên khối đá, chạm khắc hoa lệ, nhìn xuống đồng bằng; gần đó có đền Baj…

Ăn uống

• Nhà hàng Gateway Retreat (Cục Du lịch Madhya Pradesh) – Nhà hàng khách sạn của Cục Du lịch Madhya Pradesh dưới chân Tháp Sanchi, cũng là quán buffet nhỏ, là nơi ăn uống đáng t…

Lịch trình

• Bhopal, Sanchi và Satpura Pachmarhi 6 ngày – Vòng di sản thế giới gồm tháp Phật và hang đá tiền sử, cùng săn thú ở Satpura và thác nước trên núi.
• Từ Delhi đến Indore: hành trình di sản miền Trung Ấn Độ 13 ngày – Đi xuống phía nam từ Delhi qua Gwalior, Khajuraho và Sanchi đến vùng Malwa: một hành trình văn hóa dài.
• Vòng lớn toàn bang Madhya Pradesh: di tích và hổ 15 ngày – Từ Gwalior đến Indore xuyên qua bang Madhya Pradesh, một chuyến đi gặp di sản, hổ, vùng núi và thành phố thiêng.