Phonsavan và Cánh đồng Chum

Cao nguyên bí ẩn rải rác hơn nghìn chum đá tiền sử, có di sản thế giới Cánh đồng Chum và dấu tích Chiến tranh bí mật thời Chiến tranh Việt Nam, hành trình lịch sử phía đông bắc Lào.

Phonsavan là tỉnh lỵ của tỉnh Xiêng Khoảng ở đông bắc Lào, nằm trên cao nguyên Xiêng Khoảng, độ cao khoảng 1.100 m. Trên đồng cỏ và đồi quanh thành phố rải rác hàng nghìn chum đá khổng lồ thời tiền sử; năm 2019, Cánh đồng Chum Xiêng Khoảng được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới. Đây cũng là chiến địa chính của “Chiến tranh bí mật” trong Chiến tranh Việt Nam, hố bom và bom chưa nổ vẫn còn đến nay, nên đây là điểm đến vừa có giá trị khảo cổ vừa gắn với lịch sử chiến tranh.

Điểm nổi bật: di chỉ số 1 lớn nhất và gần thành phố nhất; di chỉ số 2 và 3 ở phía nam, thường kết hợp với làng Vỏ Đạn và xác xe tăng Liên Xô thành tour một ngày; phía đông nam là cố đô Mương Khun, có tàn tích tường tượng Phật tại chùa Pia và tháp Phutha; trong thành phố, Trung tâm thông tin bom mìn MAG và Trung tâm QLA cho người sống sót kể câu chuyện về bom đạn và rà phá bom mìn; cách đông bắc khoảng 55 km là hang Tham Piu, địa điểm tưởng niệm chiến tranh. Ngoài ra có thể tham quan trang trại tơ tằm hữu cơ và chợ người Mông.

Di chuyển: đi máy bay từ Vientiane khoảng 40 phút, hoặc đi xe khách từ Luang Prabang, Vang Vieng khoảng 7–8 giờ. Trong thành phố có thể đi bộ; các di chỉ cần thuê xe, đi tour hoặc thuê xe máy. Nên lưu lại 2 ngày.

Lưu ý: chỉ đi trên lối đã được đánh dấu rà phá bom mìn bằng đá, tuyệt đối không chạm vào vật kim loại. Tháng 10–3 khô ráo mát mẻ, mùa đông sáng tối lạnh; mùa mưa khu di chỉ lầy lội.

Điểm tham quan nổi bật

• Cánh đồng Chum – Điểm di chỉ chum đá lớn nhất, trên sườn đồi cỏ rải rác hơn 300 chum đá tiền sử. Chum lớn nhất, gọi là 'Chum Vua', cao khoảng 2,5 m.
• Điểm số 2 Cánh đồng Chum – Nằm trên hai sườn đồi nhỏ, rừng cây và chum đá xen kẽ nhau. Môi trường yên tĩnh hơn điểm số 1.
• Cánh đồng Chum, điểm 3 – Điểm có các chum đá phải đi qua đồng lúa và suối nhỏ mới đến được. Cảnh đồng ruộng cùng hơn trăm chiếc chum đá tạo nên khung cảnh giàu chất…
• Trung tâm thông tin bom mìn MAG – Triển lãm do tổ chức rà phá bom mìn quốc tế MAG mở, kể về việc Lào bị ném bom trong “Cuộc chiến bí mật” và công tác rà phá bom mìn ngày nay.
• Mường Khoun – Cố đô của vương quốc Xiêng Khoảng do người Phuan lập nên. Chùa Phiya còn lại tường gạch và tượng Phật, cùng tháp That Foun thế kỷ 16, kể về…
• Hang Tham Piu – Hang đá nơi năm 1968 hơn ba trăm người dân làng đang trú ẩn đã thiệt mạng do tên lửa tấn công, là địa điểm tưởng niệm đau thương nhất của “…
• Chợ Phonsavan – Chợ tổng hợp nơi người Hmông và người Phuan tụ họp, bày bán lâm thổ sản, thổ cẩm Hmông, rau rừng và đồ ăn vặt hằng ngày.
• Bản Napia – Người dân làng nấu chảy vỏ bom bằng nhôm còn sót lại từ thời chiến, đúc thành thìa và vòng tay, thể hiện trí tuệ sinh tồn giữa đống đổ nát…
• Trang trại tơ tằm hữu cơ Mulberries – Trang trại nuôi tằm của doanh nghiệp tơ lụa thương mại công bằng tại Lào, miễn phí tham quan vườn dâu tằm, nuôi tằm, ươm tơ và nhuộm màu tự…
• Mỏ đá chum Phu Kheng – Mỏ đá trên sườn núi nơi xưa đục các chum đá, còn thấy chum dang dở và thân chum bỏ lại, cùng đường hầm thời chiến và điểm ngắm cảnh.

Ăn uống

• Nhà hàng Bombies – Quán Lào gia đình do một gia đình điều hành, trưng bày đồ kỷ niệm Chiến tranh bí mật và tư liệu về Cánh đồng Chum; có t…
• Nhà hàng Simmaly – Quán ăn Lào bình dân trên đường chính Quốc lộ 7 ở Phonsavan, canh bún phần lớn và giá rẻ, được người địa phương và back…

Lịch trình

• Luang Prabang qua Cánh đồng Chum đến Vang Viêng 5 ngày – Vượt núi đến Phongsaly xem di chỉ Cánh đồng Chum và di tích chiến tranh, rồi đi đường bộ về phía Nam đến Vang Viêng, kế…