Orchha

Kinh đô cũ của vương quốc Bundela bên sông Betwa. Cung điện, đền thờ và lăng đài hoàng tộc nằm rải rác giữa rừng cây, đi từ ga Jhansi đến đây khá tiện, đây là một trong những thị trấn cổ đẹp nhất miền Trung Ấn Độ.

Orchha nằm ở miền bắc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ, bên bờ sông Betwa. Trong thế kỷ 16–17, đây là kinh đô của vương quốc Bundela. Ngày nay Orchha chỉ là một thị trấn vài nghìn dân, nhưng vẫn giữ được nhiều cung điện, đền thờ và lăng đài của hoàng tộc, và đã được đưa vào danh sách dự bị Di sản Thế giới của UNESCO. Các điểm chính rất tập trung: quần thể pháo đài Orchha trên đảo nhỏ giữa sông (cung Jahangir Mahal, cung Raj Mahal, cung Rai Praveen Mahal); đền Ram Raja và đền Chaturbhuj ở trung tâm thị trấn; cụm lăng đài bên bờ sông ở phía nam; và đền Lakshminarayan trên đồi phía tây. Đi bộ là có thể nối liền các điểm này. Ngoài thị trấn có khu bảo tồn động vật hoang dã và tuyến đi bè trên sông Betwa.

Thời điểm đẹp nhất là từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau. Tháng 4–6 nhiệt độ thường trên 40°C. Tháng 7–9 là mùa gió mùa, sông Betwa đầy nước và cây cối xanh tốt. Đi lại: thường đến ga Jhansi (từ Delhi đi tàu Gatimaan hoặc Shatabdi khoảng 4–5 giờ), sau đó đi tuk-tuk hoặc taxi khoảng 20–30 phút để đến Orchha. Orchha cũng có một ga đường sắt nhỏ. Nên lưu lại 1–2 ngày, có thể ghé pháo đài Jhansi và cung Datia. Nhiều di tích dùng chung một vé combo. Trong đền Ram Raja cấm chụp ảnh. Vào nơi thờ tự phải cởi giày và ăn mặc kín đáo.

Điểm tham quan nổi bật

• Jahangir Mahal – Cung điện hoành tráng nhất trong quần thể kiến trúc Orchha, có tám gian nhà nhỏ mái vòm và các hành lang xếp tầng; từ mái nhà có thể bao qu…
• Đền Ram Raja – Ngôi đền duy nhất ở Ấn Độ thờ Rama như một vị vua; mỗi ngày có vệ binh cầm súng hành lễ chào tượng thần, là trung tâm tín ngưỡng của Orchha.
• Đền Chaturbhuj – Ngôi đền khổng lồ xây trên nền cao, các tháp nhọn vươn lên như thành lũy; có thể leo lên sân thượng nhìn xuống thị trấn cổ và các cung điện…
• Các chhatri hoàng gia Orchha – Hơn chục tháp tưởng niệm của hoàng tộc Bundela bên sông Betwa; lúc hoàng hôn phản chiếu xuống dòng sông, đây là khung cảnh chụp ảnh kinh đi…
• Raja Mahal – Cung điện sớm nhất của hoàng tộc Orchha, bên ngoài giản dị, bên trong còn giữ nhiều tranh tường về Ramayana và Vishnu; buổi tối có show ánh…
• Đền Laxmi Narayan – Ngôi đền kiểu thành lũy có tháp góc trên đồi phía tây thị trấn, bên trong còn giữ những bức tranh thế kỷ 17–19 đẹp nhất của Orchha.
• Rai Praveen Mahal – Cung nhỏ hai tầng bằng gạch dành cho nữ thi sĩ kiêm vũ công Rai Praveen, có vườn kiểu Mughal và tranh tường.
• Phool Bagh – Vườn mùa hè của hoàng tộc, có cung tránh nóng dưới đất và hai tháp thông gió Sawan-Bhadon, là “điều hòa” tự nhiên thời xưa.
• Khu bảo tồn động vật hoang dã Orchha – Khu rừng đảo được sông Betwa và sông Jamni bao quanh, có thể đi bộ, đạp xe, ngắm chim, xem khỉ langur, linh dương xanh và cảnh sông.
• Pháo đài Jhansi – Pháo đài trên đỉnh núi nơi Nữ hoàng Lakshmi Bai của Jhansi kiên cường kháng cự trong khởi nghĩa năm 1857; từ tường thành có thể nhìn xuống…
• Rani Mahal Jhansi – Cung điện của Nữ hoàng Lakshmi Bai ở Jhansi, sảnh vẽ tranh còn nguyên vẹn; nay là bảo tàng khảo cổ trưng bày điêu khắc đá thế kỷ 9–12.
• Cung điện Datia – Cung bảy tầng do Bir Singh Deo xây, chưa từng có ai vào ở; các mái vòm xếp tầng và tranh tường được ca ngợi là một trong những cung điện đẹ…
• Pitambara Peeth – Thánh địa hành hương nổi tiếng của Ấn Độ giáo ở Datia, thờ nữ thần Bagalamukhi; tín đồ mặc áo vàng đến cầu nguyện.
• Barua Sagar – Hồ lớn ở phía đông bắc Orchha; trên đồi bên hồ có pháo đài Bundela nhìn ra mặt hồ, gần đó có đền Jarai thế kỷ 9.
• Pháo đài Garh Kundar – Kinh đô cũ của vương triều Bundela trước khi dời về Orchha, xây trên đỉnh núi; nhìn từ xa giống một pháo đài năm tầng ẩn trong núi.

Ăn uống

• Indiana Rooftop Restaurant – Nhà hàng sân thượng xếp hạng nhất Orchha trên TripAdvisor, nhìn ra cung điện, thali đặc trưng được khen nhiều.
• Orchha Hut Restaurant – Quán gia đình sau đền Ram Raja, nấu theo gọi món, có sân thượng nhìn ra đền và món cừu hầm nồi đất địa phương.
• Ram Raja Restaurant – Quán gia đình mở từ 1994, nằm dưới gốc cây lớn đầu cầu trên đường cung điện, do nhiều thế hệ cùng điều hành.

Lịch trình

• Từ Delhi đến Varanasi dọc đồng bằng sông Hằng 10 ngày – Hành trình văn hóa dài từ Delhi qua Agra, Orchha và Khajuraho đến Varanasi.
• Gwalior, Orchha và Khajuraho, tuyến di tích 5 ngày – Dọc tuyến từ Delhi xuống phía nam: pháo đài trên đỉnh núi, kinh đô Bundela cổ và các đền Chandela.
• Từ Delhi đến Indore: hành trình di sản miền Trung Ấn Độ 13 ngày – Đi xuống phía nam từ Delhi qua Gwalior, Khajuraho và Sanchi đến vùng Malwa: một hành trình văn hóa dài.
• Vòng lớn toàn bang Madhya Pradesh: di tích và hổ 15 ngày – Từ Gwalior đến Indore xuyên qua bang Madhya Pradesh, một chuyến đi gặp di sản, hổ, vùng núi và thành phố thiêng.