Vân Long

Làng muối người Bạch nghìn năm Nặc Đặng dựa vào núi mà xây; giăm bông Nặc Đặng nổi tiếng nhờ «A Bite of China», “Thái Cực đồ thiên nhiên” trên sông Bỉ và quần thể cầu cổ Vân Long.

Huyện Vân Long nằm trên thung lũng sông Lan Thương và sông Bỉ ở phía Tây châu Đại Lý, tỉnh Vân Nam. Đây là huyện miền núi có đông người Bạch sinh sống, từ xưa đã nổi tiếng với giếng muối; con đường muối ngựa (Đạo Diêm Mã) từ đây tỏa đi khắp các vùng phía Tây Vân Nam.

Cổ thôn Nặc Đặng ở phía Tây Bắc huyện lỵ đã có lịch sử nghìn năm; các khu nhà sân vườn thời Minh–Thanh xếp tầng theo sườn núi, giếng muối cổ, Ngọc Hoàng Các và Văn Miếu vẫn được bảo tồn tốt. Giăm bông Nặc Đặng nổi tiếng nhờ bộ phim tài liệu ẩm thực «A Bite of China» (Shejian shang de Zhongguo).

Dòng sông Bỉ uốn lượn về phía Bắc huyện lỵ tạo thành “Thái Cực đồ thiên nhiên”, là cảnh quan biểu tượng, có thể ngắm từ đài quan sát trên núi phía Tây. Trên núi Hổ Đầu ở huyện lỵ có đạo quán để leo cao; phía Tây có Thiên Trì, hồ núi cao và khu bảo tồn khỉ vàng Vân Nam. Cổ trấn Bảo Phong ở phía Nam từng là trị sở của châu; dọc sông Bỉ về phía Bắc có các cầu Thông Kinh, An Lan, Thải Phượng, cầu mây Thuận Đãng, gọi là “cụm cầu Vân Long”, nơi tập trung cầu cổ hiếm thấy trong cả nước.

Thời điểm đẹp nhất là mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, trời quang; mùa đông là lúc làm giăm bông; tháng 6–9 là mùa mưa, đường núi có thể sạt lở. Giao thông: từ Đại Lý có xe khách đi huyện lỵ Vân Long mất khoảng 3–4 giờ; đoạn cao tốc Đại Lý – Vân Long thông xe đã rút ngắn thời gian đi lại. Từ huyện lỵ đi Nặc Đặng bắt taxi khoảng 15 phút. Gợi ý: ở làng cổ Nặc Đặng, 2 ngày: một ngày làng cổ, Thái Cực đồ và Hổ Đầu; một ngày cổ trấn Bảo Phong hoặc cụm cầu phía Bắc.

Điểm tham quan nổi bật

• Cổ thôn Nặc Đặng – Ngôi làng muối người Bạch lâu đời hơn một nghìn năm, dựa lưng vào núi. Các sân nhà kiểu Minh–Thanh chồng lên nhau, dấu vết đường mòn và đoà…
• Thái cực đồ tự nhiên Vân Long – Sông Mi chảy vòng thành một khúc cua chữ S về phía bắc thị trấn. Nhìn từ đài quan sát, cảnh tượng giống như một bức tranh Thái Cực tự nhiên.
• Giếng muối Nặc Đặng – Giếng muối ngàn năm của làng Nặc Đặng, nơi làng cổ được hình thành nhờ muối; có thể tham quan nhà giếng và quy trình nấu muối truyền thống…
• Ngọc Hoàng Các và Văn miếu Nặc Đặng – Quần thể đạo quán và văn miếu với các công trình gỗ tinh xảo trên đỉnh núi làng cổ, có thể nhìn bao quát toàn bộ làng Nặc Đặng.
• Núi Hổ Đầu – Quần thể đền miếu Đạo giáo dựa lưng vào núi bên cạnh huyện lỵ, đối diện Thái Cực đồ tự nhiên qua sông, có thể nhìn bao quát thị trấn Vân Lo…
• Cổ trấn Bảo Phong – Từng là trị sở của châu Vân Long, cổ trấn muối bảo tồn Văn miếu, Võ miếu và nhà dân cổ, bên bờ sông Bì Giang.
• Hồ Thiên Trì – Hồ núi cao khoảng 2.500 m, được rừng thông Vân Nam bao quanh, nằm trong khu bảo tồn có loài voọc mũi hếch Vân Nam.
• Cầu Thông Kinh – Cầu gỗ có mái che kiểu dầm công-xôn xây thời Thanh, bắc ngang sông Bì Giang, tiêu biểu cho quần thể cầu cổ Vân Long.
• Cầu Thải Phượng – Cầu mái che gỗ kiểu dầm công-xôn thời Minh ở thôn Thuận Đãng, thị trấn Bạch Thạch, gần đó có cầu mây Thuận Đãng và làng cổ Thuận Đãng.
• Cầu An Lan – Một trong các cầu mái che cổ trên sông Bì Giang ở xã Trường Tân, cách cầu Vĩnh Trấn và cầu Thông Kinh không xa, có thể tham quan liền mạch.

Lịch trình

• Đường trà mã cổ Vi Sơn – Nặc Đặng – Sa Khê 6 ngày – Từ Đại Lý qua cổ thành Nam Chiếu, làng muối người Bạch đến chợ cổ Sa Khê, rồi tới Lệ Giang trên tuyến đi chậm ít người…