Nam Dương
Nơi Gia Cát Lượng cày cấy là Ngọa Long Cương; Bảo tàng Hán họa lưu giữ đá khắc thời Hán, phủ nha và huyện nha Nội Hương được bảo tồn nguyên vẹn, cùng trứng khủng long Tây Hiệp, rừng Bảo Thiên Mạn và nguồn nước hồ chứa Đan Giang Khẩu.
Nam Dương xưa gọi là Uyển, nằm ở tây nam tỉnh Hà Nam, trong bồn địa Nam Dương ở điểm giao nhau của ba tỉnh Hà Nam, Hồ Bắc và Thiểm Tây; phía bắc giáp núi Phục Ngưu, phía đông khống chế núi Đồng Bách, phía tây nam tiếp giáp hồ chứa Đan Giang Khẩu; đây là thành phố lịch sử–văn hóa cấp quốc gia. Đây là nơi Gia Cát Lượng cày cấy, quê hương của Y Thánh Trương Trọng Cảnh và Khoa Thánh Trương Hành; các di tích “Nam Đô” thời Hán và đá khắc họa tượng Hán nổi tiếng cả nước, đồng thời cũng là đầu kênh của công trình chuyển nước Nam–Bắc tuyến giữa.
Khu vực du lịch chính:
① Trung tâm thành phố: đền Vũ Hầu ở Ngọa Long Cương, Bảo tàng Hán họa Nam Dương, đền Y Thánh, phủ nha Nam Dương, Văn miếu phủ và Bảo tàng thành phố Nam Dương mới xây, có thể đi trong một ngày; phía bắc thành có mộ Trương Hành, núi Độc Sơn (nơi khai thác ngọc Độc Sơn), công viên triển lãm hoa nguyệt quý bên sông Bạch nở rộ từ tháng 4–5 hằng năm.
② Tuyến phía tây: huyện nha Nội Hương là cơ quan hành chính cấp huyện thời phong kiến được bảo tồn nguyên vẹn nhất toàn quốc; đi lên núi về phía bắc là khu bảo tồn thiên nhiên cấp quốc gia Bảo Thiên Mạn, xa hơn về phía tây là Công viên di tích khủng long Tây Hiệp; chùa Thạch Phật ở Trấn Bình là trung tâm buôn bán ngọc khắc lớn nhất toàn quốc.
③ Tây nam Tích Xuyên: khu hồ chứa Đan Giang Khẩu (hồ Đan Giang) gồm Đan Giang Đại Quan Uyển, thung lũng Tọa Thiền, chùa Hương Nghiêm và đầu kênh Đào Xoa, cần sắp xếp riêng một ngày.
④ Tuyến phía đông: cổ trấn Xa Điếm ở Xã Kỳ và hội quán Sơn–Thiểm, tháp chùa Tứ Châu bên sông Đường, núi Thất Phong ở Phương Thành; xa hơn về phía đông, huyện Đồng Bách là nguồn sông Hoài. Thư viện Hoa Châu ở Đặng Châu là nơi Phạm Trọng Yêm viết “Nhạc Dương lâu ký”.
Khí hậu thuộc kiểu gió mùa chuyển tiếp từ cận nhiệt đới phía bắc sang ôn đới ấm; tháng 4–5 và tháng 9–11 là thích hợp nhất, mùa hè nóng và nhiều mưa, mùa đông khá lạnh. Ga Nam Dương Đông có đường sắt cao tốc Trịnh–Du nối Trịnh Châu, Tương Dương và Trùng Khánh; sân bay Khương Doanh có các đường bay nội địa. Các điểm tham quan phân tán, ngoài nội thành nên tự lái hoặc thuê xe bao. Nên dành 3–4 ngày: nội thành 1 ngày, Nội Hương–Bảo Thiên Mạn–Tây Hiệp 1–2 ngày, Tích Xuyên hoặc Xã Kỳ 1 ngày. Đặc sản có mì hầm Nam Dương, mì hầm Phương Thành, mặt heo om Trấn Bình và rượu Xã Kỳ.
Điểm tham quan nổi bật
- Vũ Hầu Từ Ngọa Long Cương – Nơi tương truyền Gia Cát Lượng từng cày cấy ẩn cư; quần thể đền thờ xây từ thời Nguyên, cổ thụ che trời, là di tích trọng điểm được Nhà nướ…
- Bảo tàng tranh đá thời Hán Nam Dương – Bảo tàng chuyên đề thu thập tranh khắc đá thời Hán nhiều nhất cả nước, hơn 2.000 phiến đá khắc thể hiện ca múa, thiên văn và thần thoại.
- Huyện nha Nội Hương – Nha môn cấp huyện thời phong kiến được bảo tồn hoàn chỉnh nhất trong nước, “Một tòa nha Nội Hương, nửa bộ sử quan trường”, có màn biểu diễn…
- Bảo Thiên Mạn – Khu bảo tồn thiên nhiên cấp quốc gia và khu dự trữ sinh quyển thế giới trên sườn nam núi Phục Ngưu, nổi tiếng với rừng nguyên sinh, thác nư…
- Hội quán Sơn Thiểm Xã Kỳ – Hội quán do thương nhân Sơn Tây và Thiểm Tây xây dựng thời Thanh, lầu Huyền Giám và đại bái điện có chạm khắc gỗ, đá tinh xảo, được mệnh da…
- Y Thánh Từ – Mộ phần và đền thờ của Trương Trọng Cảnh, danh y thời Đông Hán, thánh địa văn hóa Đông y. Trong sân có mộ Trương Trọng Cảnh, tranh cảnh hàn…
- Nha môn phủ Nam Dương – Nha môn phủ duy nhất còn nguyên vẹn trên toàn quốc. Quần thể kiến trúc thời Nguyên, Minh, Thanh bố trí theo trục giữa, giúp hiểu về chế độ…
- Văn miếu Nam Dương – Văn miếu cấp phủ ở phố cổ Nam Dương, có điện Đại Thành và hồ Phán cổ kính. Khu phố cổ xung quanh tiện đi dạo.
- Bảo tàng Nam Dương – Bảo tàng mới của Nam Dương, trưng bày có hệ thống lịch sử vùng đất Uyển từ tiền sử đến Minh, Thanh, có nhiều hiện vật quý như đồ đồng thời…
- Mộ Trương Hành – Khu mộ và nhà tưởng niệm nhà khoa học Đông Hán Trương Hành, trưng bày mô hình phục chế địa động nghi và hôn thiên nghi, phù hợp cho gia đìn…
- Công viên rừng Độc Sơn – Ngọn núi đơn độc phía bắc thành phố, là nơi sản xuất ngọc Độc Sơn, một trong bốn loại danh ngọc của Trung Quốc. Từ đỉnh núi có thể ngắm thà…
- Vườn hồng Nam Dương – Công viên chủ đề hoa hồng của “thành phố hoa hồng thế giới” Nam Dương. Hàng nghìn giống hoa nở rộ vào mùa xuân, là điểm ngắm hoa bên sông B…
- Công viên di tích khủng long Tây Hạp – Quần thể hóa thạch trứng khủng long hiếm có trên thế giới ngay tại vị trí phát hiện. Có thể xem các ổ trứng lộ ra trong địa tầng, cùng bảo…
- Chợ ngọc Thạch Phật Tự – Trung tâm gia công và phân phối ngọc lớn nhất toàn quốc. Phố ngọc và chợ đêm đông đúc, có thể xem nghệ nhân chạm khắc ngọc tại chỗ.
- Cổ trấn Xa Điếm – Thương trấn quan trọng trên “Con đường trà vạn dặm” thời Thanh. Phố sứ, tiêu cục và các cửa hàng lâu đời còn nguyên các dãy phố thương mại…
- Hoa Châu thư viện – Thư viện do Phạm Trọng Yêm lập khi ông trị châu Đặng Châu, bài “Nhạc Dương Lâu ký” được viết tại đây. Kiến trúc và vườn cảnh cổ kính.
- Tháp chùa Tứ Châu – Tháp gạch chín tầng thời Bắc Tống ở thành huyện Đường Hà, cao thanh tú soi bóng sông Đường, là ngọn tháp Tống hiếm thấy ở miền nam Hà Nam.
- Ngũ Đóa Sơn – Danh sơn đạo giáo ở nhánh phụ của dãy Phục Ngưu thuộc huyện Nam Triệu. Năm đỉnh núi xếp như hoa sen, trên đỉnh có đền Chân Vũ và biển mây l…
- Thất Phong Sơn – Núi bảy đỉnh sừng sững ở chân đông dãy Phục Ngưu thuộc huyện Phương Thành, có hẻm núi, thác nước và đạo quán. Đây là điểm leo núi ở phía đô…
- Đan Giang Đại Quan Uyển – Khu thắng cảnh hồ nước bên bờ bắc hồ chứa Đan Giang Khẩu, ngắm mặt hồ mênh mông từ trên lầu cao, là nguồn nước của dự án chuyển nước Nam–Bắ…
- Chùa Hương Nghiêm – Đạo tràng của Quốc sư Tuệ Trung thời Đường. Điện đường thời Minh, Thanh xếp tầng theo núi, là di tích văn vật trọng điểm cấp quốc gia, nhìn…
- Thung lũng Tọa Thiền – Khu thắng cảnh hẻm núi, suối và thác ở huyện Tịnh Xuyên. Tương truyền là nơi cao tăng chùa Hương Nghiêm ngồi thiền, với suối, thác và đường…
- Đầu kênh Đào Xóa – Điểm khởi đầu của dự án chuyển nước Nam–Bắc tuyến giữa. Nước sạch từ đây bắt đầu chảy về phía bắc, có thể tham quan cống đầu kênh và nhà tr…
- Khu thắng cảnh Hoài Nguyên – Nguồn của sông Hoài dài ngàn dặm. Đỉnh chính Thái Bạch của núi Đồng Bách có chùa Vân Đài, có thể tìm giếng Hoài và động Thủy Liêm.
- Lão Giới Lĩnh – Khu thắng cảnh núi cao trên sống chính sườn nam dãy Phục Ngưu. Có rừng nguyên sinh và biển mây nằm trên đường phân ranh khí hậu Nam–Bắc Tru…
Ăn uống
- Yuguoyuan Guotie (chi nhánh đường Renmin) – Quán guotie lâu đời mà người Nanyang ăn từ nhỏ đến lớn, gói tại chỗ, chiên ngay, đáy giòn có hoa băng; ngày lễ thường p…
- Yantianxi Jiaozi (chi nhánh Phủ Nha) – Quán sủi cảo trăm năm ở Nanyang, kế thừa 'sủi cảo sáu ngón' cuối thời Thanh, nằm đối diện phủ nha trên phố Minzhu.
- Chengjifu Hulatang (cửa hàng chính) – Hiệu hulatang lâu đời của Nanyang, mở cửa sớm; một bát hulatang bò kèm bánh bao chiên nước là bữa sáng kiểu Nanyang.
- Sunji Xinye Banmian – Quán mì bản Xinye lâu đời trên phố Lianhe, phần ăn lớn, nhiều thịt, giá rẻ, là ký ức ăn uống của nhiều người Nanyang.
- Kunji Weidao (chi nhánh đường Fanli) – Thương hiệu món Trung địa phương được nhiều người yêu thích ở Nanyang, bếp mở, nhiều món; tôm cua sốt kim sa và mì hấp…