Multan

Một trong những thành phố lâu đời nhất Nam Á, được gọi là “Thành phố của các thánh”, nổi tiếng với nhiều lăng mộ thánh Sufi lát gạch men xanh và các nghề thủ công gốm xanh, thêu.

Multan nằm ở miền nam tỉnh Punjab, Pakistan, bên bờ đông sông Sutlej, là một trong những thành phố có lịch sử cư trú liên tục lâu đời nhất Nam Á, dân số khoảng 2 triệu người. Từ thời Trung cổ, nơi đây là trung tâm truyền giáo của phái Sufi, với nhiều lăng mộ thánh nhân, vì vậy được gọi là “Thành phố của các thánh” (Madina-tul-Auliya). Điểm tham quan chính là Cổ thành trên gò cao ở trung tâm khu phố cổ (vườn Qasim): Lăng Rukn-e-Alam và Lăng Bahauddin Zakariya đối diện nhau qua đường, cạnh đó là phế tích đền Prahladpuri. Phía nam gò là các khu chợ phố cổ như chợ Hussain Agahi và Lăng Shah Yusuf Gardezi, phía đông có Lăng Shams Tabrizi. Gạch men xanh trắng, gốm xanh, thêu, đèn da lạc đà và kẹo Sohan Halwa là những đặc sản của Multan. Khí hậu nóng và khô, mùa hè thường trên 45°C, thời gian đẹp nhất để tham quan là tháng 11 đến tháng 2 năm sau. Mùa đông buổi sáng có thể có sương mù. Di chuyển: Sân bay quốc tế Multan có chuyến bay nội địa và các tuyến đến vùng Vịnh. Đường cao tốc M-4 nối Lahore và Faisalabad, tàu hỏa đi được đến Lahore và Karachi. Trong thành phố, xe kéo (rickshaw) và xe đặt qua ứng dụng là phương tiện chính. Nên dành 1–2 ngày. Lưu ý: khi vào lăng mộ thánh cần cởi giày và ăn mặc kín đáo, phụ nữ nên trùm khăn đầu. Trong tháng Ramadan và lễ Urs, người rất đông. Trước khi đi cần tra cứu thông tin an toàn của địa phương, và nếu đi tự túc nên thuê hướng dẫn viên địa phương.

Điểm tham quan nổi bật

• Lăng Shah Rukn-e-Alam – Lăng mộ đỏ hình bát giác theo phong cách Tughlaq thế kỷ 14, mái vòm gạch men xanh trắng là biểu tượng đường chân trời của Multan.
• Lăng Bahauddin Zakariya – Lăng thánh thế kỷ 13 của người sáng lập dòng Suhrawardi ở Nam Á, mái vòm trắng và trang trí men xanh, hương khói rất thịnh.
• Lăng Shah Shams Tabrez – Lăng màu xanh lá và trắng ở phía đông khu phố cổ, thờ thánh sư phái Ismaili Shams Sabzwari, với rất nhiều truyền thuyết.
• Pháo đài Multan – Di tích gò pháo đài cổ ở trung tâm thành phố cổ, nay là Vườn Qasim và đài quan sát Damdama, nối liền hai đền thờ thánh lớn.
• Đền Prahladpuri – Phế tích đền thờ Hindu trên gò pháo đài, tương truyền là nơi diễn ra truyền thuyết về Prahlad và hóa thân sư tử của thần Vishnu, bị phá hủy…
• Đền Shah Yousaf Gardezi – Lăng mộ thánh nhân thế kỷ 11 bên trong Cổng Bohar của khu phố cổ, mái bằng, mặt ngoài phủ gạch men xanh, rất hiếm gặp.
• Chợ Hussain Agahi – Khu chợ chính của phố cổ nằm dưới chân pháo đài, mua đủ đồ gốm xanh, thêu, đèn da lạc đà và bánh kẹo Multan trên một con phố.
• Thánh đường Ali Muhammad Khan – Thánh đường xây năm 1757 ở chợ Chowk trong phố cổ, mái vòm và hoa văn trên tường còn được bảo tồn khá tốt.
• Tháp đồng hồ Multan – Tháp đồng hồ gạch đỏ và tòa thị chính xây thời thuộc địa Anh ở phía tây phố cổ, là trung tâm giao thông và điểm mốc của thành phố.
• Thánh đường Shahi Eid Gah – Thánh đường lễ hội lớn xây năm 1735, phòng cầu nguyện hình chữ nhật có bảy mái vòm xếp hàng, bên trong tường phủ đầy tranh vẽ và gạch men.
• Lăng Shah Ali Akbar – Lăng bát giác xây năm 1585 ở ngoại ô tây bắc thành phố, hình dáng mô phỏng đền thánh Rukn-e-Alam, ít khách du lịch, gạch men đẹp.
• Thánh đường Sawi – Công trình kiểu lăng mộ có gạch men xanh lam từ thế kỷ 15 trong nghĩa trang phía bắc thành phố, được xem là một trong những công trình gạch…
• Đền Musa Pak Shaheed – Lăng thánh nhân Qadiri thế kỷ 16 bên ngoài Cổng Pak trong phố cổ, mái vòm xanh lục, thứ Năm đêm có rất nhiều tín đồ đến.

Ăn uống

• Hafiz Sohan Halwa (cửa hàng chính) – Cửa hàng lâu đời tiêu biểu cho sohan halwa Multan, bắt đầu từ năm 1945; cửa hàng chính nằm trong khu chợ Hussain Agahi…
• Bundu Khan (chi nhánh đường Abdali) – Quán thịt nướng lâu đời trên đường Abdali thuộc khu doanh trại, gà tikka, gà tikka kem và gà handi là món thường gọi, c…
• Dilmeer Pera House – Tiệm đồ ngọt lâu đời trong khu doanh trại, mở từ trước Phân chia; món chủ lực là bánh pera làm từ khoya, mùa đông nổi t…

Lịch trình

• Nam Punjab: đền thờ Sufi và pháo đài sa mạc, 4 ngày – Đền thờ Multan, cổ thành Uch, cung điện Bahawalpur và pháo đài sa mạc Derawar trong chuyến ngắn mùa đông