Mary và Merv cổ

Một trong những ốc đảo lâu đời nhất trên Con đường Tơ lụa, với lăng Sanjar, Pháo đài Thiếu nữ thuộc di sản thế giới Merv cổ và di chỉ Margiana thời Đồ đồng.

Mary nằm ở đông nam Turkmenistan, trên ốc đảo sông Murghab giữa sa mạc Karakum, là thủ phủ tỉnh Mary và thành phố lớn thứ ba cả nước. Cách về phía đông khoảng 30 km, gần Bayram-Ali, là Merv cổ, được ghi danh vào Di sản thế giới năm 1999 với tên “Công viên lịch sử văn hóa quốc gia Merv”. Merv là một trong những ốc đảo thành thị lâu đời và tồn tại lâu nhất trên Con đường Tơ lụa; từ thành Erk Kala hình tròn từ thế kỷ 6 TCN, Gyaur Kala thời Hy Lạp hóa, Sultan Kala – kinh đô Seljuk, đến Abdullah Khan Kala thời Timur, các thành cổ nằm sát nhau và chồng lên nhau. Vào thế kỷ 12, Merv từng là một trong những thành phố lớn nhất thế giới; năm 1221 bị quân Mông Cổ phá hủy. Di tích cốt lõi gồm lăng Sultan Sanjar, Great Kyz Kala và Little Kyz Kala, hai lăng của hai vị thánh môn đệ (Sahaba) và hầm băng cổ; khoảng 70 km về phía bắc trong sa mạc còn có di chỉ Gonur của nền văn minh Margiana thời Đồ đồng. Thời gian đẹp nhất là tháng 3–5 và tháng 10–11; mùa hè nhiệt độ thường trên 40℃. Du khách cần thư mời để xin thị thực, thường phải đi qua công ty du lịch địa phương thuê xe và có hướng dẫn viên đi cùng; di chỉ phân tán, đường sá nhìn chung xấu. Nên dành trọn một ngày cho Merv và thêm một ngày cho Gonur. Từ Ashgabat đến Mary có thể đi chuyến bay nội địa khoảng 1 giờ, hoặc đi tàu hỏa, đường bộ. Nội thành Mary chủ yếu có bảo tàng địa phương và các nhà thờ Hồi giáo mới xây; cửa hàng có thể mua thảm Turkmenistan và dưa lưới, đặc sản mùa hè.

Điểm tham quan nổi bật

• Lăng Sultan Sanjar – Lăng mộ của vị đại Sultan cuối cùng của Đế chế Seljuk, công trình mái vòm lớn nhất Trung Á thế kỷ 12, biểu tượng của Merv.
• Kyz Kala Lớn và Nhỏ – “Pháo đài Cô gái” bằng gạch bùn dễ nhận biết nhất ở Merv, các sườn tròn lớn trên tường ngoài là kiểu kiến trúc độc đáo của Trung Á.
• Gonur Depe – Kinh đô của văn minh Margiana thời Đồng Thau, có cung điện, đền thờ và mộ xe ngựa, được gọi là “Babylon của Trung Á”.
• Erk Kala – Thành cổ lâu đời nhất của Merv, thành đất hình tròn từ thế kỷ 6 TCN thời Achaemenid, tường cao khoảng 30 m.
• Gyaur Kala – Thành vuông thời Seleucid đến Sassanid, bên trong có tàn tích chùa Phật, nhà thờ Kitô giáo và đền thờ Hồi giáo, phản ánh sự đa dạng tín ngư…
• Sultan Kala – Kinh đô cũ của đế quốc Seljuk, dân số thời 11–12 có thể lên đến hàng trăm nghìn người, là một trong những thành phố lớn nhất thế giới lúc b…
• Shahriyar Ark – Pháo đài cung điện Seljuk trong Sultan Kala, còn lại tường cung điện và tàn tích tháp bồ câu gần đó.
• Lăng mộ Askhab – Lăng mộ thời Timur an táng hai môn đệ của Nhà tiên tri Muhammad, cổng hai iwan kép là điểm hành hương quan trọng.
• Quần thể Yusuf Hamadani – Lăng mộ và nhà thờ Hồi giáo của Khoja Yusuf Hamadani, nhà huấn luyện Sufi thế kỷ 12, là một trong những điểm hành hương thiêng liêng nhất T…
• Nhà băng cổ Merv – Hầm băng hình nón bằng gạch bùn thời trung cổ, dùng để trữ băng mùa đông cho ốc đảo sa mạc dùng vào mùa hè, kiểu dáng độc đáo.
• Abdullah Khan Kala – Thành phố mới Merv do triều đại Timurid xây dựng vào thế kỷ 15, đường nét thành lũy và hào nước bao quanh vẫn còn rõ.
• Bảo tàng vùng Mary – Bảo tàng địa phương quy mô lớn, lưu giữ cổ vật khai quật từ Merv và Gonur, thảm Turkmen cùng trang phục dân tộc.
• Nhà thờ Hồi giáo Gurbanguly Hajji – Thánh đường biểu tượng của thành phố Mary, hoàn thành năm 2009, mái vòm vàng và đá cẩm thạch trắng, đủ sức chứa hàng nghìn người cầu nguyện.

Ăn uống

• Gyzylgum Cafe – Nhà hàng trong công viên nhỏ bên sông Murgab, có thực đơn tiếng Anh và sân thượng, là điểm quen của cả đoàn du lịch Mer…
• Aladdin Restaurant (chi nhánh Oguzhan) – Nhà hàng được yêu thích ở Merv với thiết kế độc đáo, có quầy cà phê và bánh ngọt, bữa sáng cà phê và trứng chiên phô ma…

Lịch trình

• Ashgabat, Cổng Địa Ngục và Merv 4 ngày – Đi về từ thủ đô, một chuyến xem thành phố trắng, di sản Merv và hố khí Darvaza.
• Merv và khảo cổ Margiana 3 ngày – Từ thủ đô bay đến Mary, chuyên xem cổ thành Merv và di chỉ Gonur thời Đồng.
• Khiva xuyên Turkmenistan đến Bukhara 5 ngày – Vào qua Shavat, ra qua Farap, nối bốn điểm kinh điển của Turkmenistan đến Bukhara.
• Vòng bay Bắc–Nam–Đông–Tây Turkmenistan 10 ngày – Đi máy bay nội địa để tiết kiệm đường xa, bao quát các điểm chính ở bốn phía của đất nước.
• Khiva đến Bukhara xuyên Turkmenistan bằng đường bộ 10 ngày – Vào qua cửa khẩu Shavat, ra qua Farap, đi qua hẻm núi ven Caspi, làng núi và Gonur.