Lalibela
11 nhà thờ thời Trung cổ được đục xuống từ nguyên khối đá, được mệnh danh là “Jerusalem của châu Phi”.
Lalibela nằm ở vùng North Wollo, bang Amhara, miền bắc Ethiopia, trên dãy núi Lasta ở độ cao khoảng 2.600 m. Vào thế kỷ 12–13, các vua triều đại Zagwe ở Lalibela đã đục xuống từ nguyên khối tuff đỏ 11 nhà thờ, với mong muốn xây dựng “Jerusalem mới”. Năm 1978, nơi đây trở thành một trong những Di sản Thế giới đầu tiên, và đến nay vẫn là địa điểm hành hương quan trọng nhất của Giáo hội Chính thống giáo Ethiopia.
Các nhà thờ chia thành cụm phía bắc (Đấng Cứu Thế, Thánh Maria, Golgotha Mikael, v.v.), cụm đông nam (Gabriel-Rufael, Emmanuel, Abba Libanos, Merkurios) và nhà thờ Saint George đứng riêng lẻ. Một vé chung (khoảng 50 USD với người nước ngoài, có hiệu lực vài ngày) cho phép ra vào nhiều lần; nên thuê hướng dẫn viên có chứng chỉ. Xung quanh có thể thuê xe đi nhà thờ hang động Yemrehanna Krestos, tu viện Nakuto La'ab, hoặc đi bộ lên tu viện Asheton Maryam và núi Abuna Yosef.
Thời điểm tốt nhất là mùa khô từ tháng 10 đến tháng 3; Lễ Giáng sinh Ethiopia ngày 7 tháng 1 và lễ Hiển Linh (Timkat) khoảng ngày 19 tháng 1 là lúc tín đồ mặc áo trắng cầu nguyện suốt đêm, đông nhất, nên đặt chỗ ở trước vài tháng; tháng 6–9 là mùa mưa, đường núi lầy lội.
Di chuyển: Từ Addis Ababa bay khoảng 1 giờ bằng Ethiopian Airlines đến sân bay Lalibela, cách trung tâm thị trấn khoảng 25 km. Nên ở lại 2–3 ngày.
Lưu ý: Ở độ cao chênh lệch nhiệt độ sáng tối lớn; vào nhà thờ phải cởi giày, nên mang tất và đèn pin nhỏ; một số nhà thờ không cho phụ nữ vào. Tình hình an ninh bang Amhara thời gian gần đây có nhiều biến động, chuyến bay và đường đi có thể bị gián đoạn tạm thời; trước khi đi cần kiểm tra cảnh báo an toàn mới nhất của Bộ Ngoại giao Trung Quốc và Đại sứ quán Trung Quốc tại Ethiopia.
Điểm tham quan nổi bật
- Nhà thờ Thánh George – Mười một nhà thờ được đục xuống từ một khối đá núi lửa nguyên khối vào thế kỷ 12–13, được gọi là “Jerusalem của châu Phi”, vẫn là điểm hành…
- Nhà thờ Bete Giyorgis – Nhà thờ hình chữ thập độc lập được đục xuống từ nền đá, nhìn từ trên cao như một cây thánh giá khổng lồ, là hình ảnh tiêu biểu nhất của Lal…
- Nhà thờ Bete Medhane Alem – Nhà thờ đục nguyên khối lớn nhất thế giới, bao quanh bởi 72 cột đá, bên trong cất giữ cây thánh giá vàng Lalibela nổi tiếng.
- Nhà thờ Yemrehanna Krestos – Nhà thờ xây dựng trong một hang động lớn thời Vương triều Zagwe, tường xen kẽ gỗ và đá theo kiểu Aksum được bảo tồn nguyên vẹn, có niên đại…
- Bete Maryam – Nhà thờ được trang trí tinh xảo nhất trong nhóm phía bắc, còn giữ các bức tranh tường trần và phù điêu nhiều màu sắc, được xem là một trong…
- Bete Golgotha-Mikael – Hai nhà thờ thông nhau trong nhóm phía bắc, tương truyền là nơi an táng các vua Lalibela, tường nhà thờ Golgotha có phù điêu các thánh gần…
- Bete Amanuel – Nhà thờ độc lập có hình dáng ngay ngắn nhất trong nhóm phía đông nam, hoa văn dầm gỗ kiểu Aksum rõ nét, được cho là từng là nhà nguyện hoàn…
- Bete Abba Libanos – Nhà thờ kiểu hang động bán độc lập, mái nối liền với vách đá phía trên, tương truyền được xây trong một đêm nhờ bàn tay thiên thần theo lời…
- Bete Gabriel-Rufael – Cặp nhà thờ ở lối vào nhóm phía đông nam, phải đi qua cầu đá hẹp bắc qua hào sâu, bên cạnh là đường hầm tối đen tượng trưng cho con đường d…
- Bete Merkorios – Nhà thờ hang động thuộc nhóm phía đông nam, từng là nhà tù hoặc xưởng được cải tạo, còn giữ tranh màu thế kỷ 15 và bức tranh Ba Đạo sĩ.
- Tu viện Asheton Maryam – Tu viện hang đá cổ nằm trên đỉnh núi Asheton ở phía đông Lalibela, leo bộ lên núi có thể ngắm toàn cảnh cao nguyên Lalibela.
- Tu viện Na'akuto La'ab – Tu viện nhỏ xây trong hang đá nông, nước nhỏ giọt từ đỉnh hang được hứng bằng chậu đá và được tín đồ coi là nước thánh, lưu giữ kinh cổ và…
- Nhà hàng Ben Abeba – Nhà hàng hình xoắn ốc do người Scotland và người địa phương cùng mở, nằm trên sườn núi, là điểm lý tưởng để ngắm hoàng hôn ở Lalibela.
- Núi Abuna Yosef – Đỉnh núi cao khoảng 4.260 mét ở phía bắc Ethiopia, có khỉ đầu chó gelada và sói Ethiopia, là tuyến đi bộ đường dài cổ điển trên cao nguyên…
Ăn uống
- Nhà hàng Ben Abeba – Nhà hàng ngắm cảnh xây trên sườn núi với kiến trúc xoắn ốc, nhìn toàn cảnh thung lũng 360 độ, kết hợp hương vị Ethiopia…
- Torpedo Tej Bet – Quán rượu mật ong truyền thống nổi tiếng nhất địa phương, buổi tối có nhạc azmari và điệu nhảy Amhara, người dân và du…
- Nhà hàng Unique – Quán gia đình bình dân, mặt tiền giản dị, nổi tiếng với sự nhiệt tình và đĩa chay mùa chay đậm vị, còn mở lớp nấu ăn Et…