Khorog và thung lũng Wakhan

Sông Panj ngăn cách với Afghanistan ngay bên kia; từ thung lũng Wakhan, các pháo đài cổ, tháp Phật và suối nước nóng hướng nhìn ra những đỉnh tuyết Hindu Kush.

Khorog và thung lũng Wakhan nằm ở phía đông nam Tajikistan, thuộc Khu tự trị Gorno-Badakhshan (GBAO). Hành trình bắt đầu từ thủ phủ Khorog, đi về phía nam dọc sông Panj, con sông biên giới giữa Tajikistan và Afghanistan, đến Ishkashim, rồi tiến sâu về phía đông vào thung lũng Wakhan đến Langar, tổng cộng khoảng 230 km đường bộ. Bên kia sông là hành lang Wakhan thuộc Afghanistan, và những đỉnh tuyết cao 6.000–7.000 m của dãy Hindu Kush hiện ra suốt ngày.

Dọc đường có hai suối nước nóng Garmchashma và Bibi Fatima, các pháo đài cổ Kakhka, Yamchun, Abrahim và Ratm, tháp Vrang và hình khắc đá Langar; đây từng là tuyến đường của Con đường Tơ lụa và của sự truyền bá Phật giáo sang phương Đông. Người dân địa phương chủ yếu là người Pamir theo phái Ismaili, làng nào cũng có nhà nghỉ dân dã.

Thời điểm tốt nhất là tháng 6–9; mùa đông tuyết lớn khiến đường bị chặn. Vào GBAO cần xin giấy phép GBAO bổ sung khi làm thị thực điện tử, dọc đường có nhiều trạm kiểm soát. Thông thường có thể thuê xe từ Dushanbe, mất 2 ngày để đến Khorog; vòng quanh thung lũng Wakhan cần 3–4 ngày, có thể đi từ Langar qua Kargush để nối lại đường cao tốc Pamir và đến Murghab.

Lưu ý: Năm 2022, Khorog từng xảy ra bất ổn, trước khi đi cần xem thông báo an ninh mới nhất; không chụp ảnh các công trình biên phòng, và cần mang đủ tiền mặt từ Khorog.

Điểm tham quan nổi bật

• Pháo đài Yamchun – Di tích pháo đài cổ trên sống núi thung lũng Wakhan, nhìn xuống sông Panj và dãy Hindu Kush tuyết phủ bên bờ Afghanistan, là điểm ngắm cảnh…
• Suối nước nóng Bibi Fatima – Suối nước nóng trong hang đá vôi bên dưới pháo đài Yamchun, được người địa phương coi là suối thiêng cầu sinh nở, là điểm ngâm suối được yê…
• Thung lũng Panj – Thung lũng sông Panj từ Yamg đến Vrang, phía bên kia là hành lang Wakhan của Afghanistan, dãy Hindu Kush với các đỉnh tuyết cao 6.000 đến 7…
• Khorog – Thủ phủ GBAO, nằm trong thung lũng nơi sông Gunt đổ vào sông Panj, là trung tâm tiếp tế và nghỉ ngơi quan trọng ở đoạn giữa đường Pamir.
• Ishkashim – Cửa ngõ phía tây thung lũng Wakhan, nơi sông Panj rẽ mạnh về phía đông, bờ bên kia là thị trấn cùng tên ở Afghanistan và dãy Hindu Kush phủ…
• Vườn bách thảo Pamir – Vườn thực vật thời Liên Xô trên sườn đồi phía đông Khorog, độ cao khoảng 2.300 m, nhìn xuống nơi sông Gunt gặp sông Shakhdara và toàn thành…
• Công viên thành phố Khorog – Công viên rừng dương trắng bên sông Gunt, là nơi người Khorog đi dạo và uống trà, xung quanh có nhà hàng, nhà nghỉ và bảo tàng địa phương.
• Bảo tàng khu vực Khorog – Bảo tàng khu vực quy mô nhỏ ở trung tâm thành phố, giới thiệu các dân tộc Pamir, tín ngưỡng Ismaili, nhạc cụ truyền thống và lịch sử thời L…
• Suối nước nóng Garm Chashma – Suối nước nóng tự nhiên trong một thung lũng nhánh cách Khorog khoảng 40 km về phía nam, nước nóng chảy qua các bậc đá vôi trắng, là suối k…
• Pháo đài Kaakha – Pháo đài đất đá cổ bên làng Namadegut, tương truyền xây từ thời trước và sau Công nguyên; từ tường thành nhìn xuống sông Panj và các làng A…
• Hẻm núi Darshai – Thung lũng nhánh hẹp ở giữa thung lũng Wakhan, có thể đi bộ dọc kênh tưới và lối đi bằng gỗ treo trên vách đá, gần cửa thung lũng có tranh…
• Nhà bảo tàng Mubarak Kadam – Ngôi nhà của nhà thơ kiêm nhà thiên văn học Sufi ở làng Yamg, giữ nhà Pamir truyền thống, nhạc cụ và 'lịch mặt trời' bằng đá dùng để quan s…
• Bảo tháp Vrang – Di chỉ tháp Phật nhiều tầng trên sườn núi phía trên làng Vrang, quanh vách đá có nhiều hang động tu hành của tăng sĩ, minh chứng Wakhan từn…
• Làng Langar và tranh khắc đá – Ngôi làng lớn cuối cùng ở đầu đông thung lũng Wakhan, sau làng là sườn núi có hàng nghìn bức tranh khắc đá cổ, là điểm quay đầu của vòng Wa…
• Làng Zong và pháo đài Abrashim Qala – Làng Zong ở phía tây Langar, pháo đài Abrashim Qala trên ngọn đồi canh giữ thung lũng, từ đó nhìn ra dãy Hindu Kush phủ tuyết.
• Pháo đài Ratm – Pháo đài cổ và tháp canh trên thềm cao bên bờ sông Pamir phía bắc Langar, ba mặt là vách đứng, bên dưới là bãi sông rộng nơi các dòng nước…

Ăn uống

• Nhà hàng Delhi Darbar – Nhà hàng Ấn Độ nổi tiếng nhất Khorog, là lựa chọn đổi khẩu vị được du khách trên đường Pamir truyền miệng giới thiệu.
• Quán cà phê Luni – Quán cà phê đông khách ở trung tâm, cà phê, bánh ngọt và samsa nướng, thích hợp để ăn trưa hoặc ăn xế.
• World of Cuisines – Nhà hàng ẩm thực đa quốc gia trên phố Lenin, có pizza, burrito Mexico và kem Ý làm tươi.