Khiva

Thành cổ còn nguyên vẹn giữa sa mạc Khwarezm, với tường thành Itchan Kala và những tháp minaret ốp gạch men xanh lam, xanh lục; về đêm như bước vào “Nghìn lẻ một đêm”.

Khiva nằm ở tỉnh Khorezm, phía tây Uzbekistan, giữa ốc đảo hạ lưu sông Amu Darya và hai sa mạc lớn Kyzylkum và Karakum. Đây là thành phố thương mại trên Con đường Tơ lụa, đi về phía biển Caspi và sông Volga, từng là kinh đô của Hãn quốc Khiva từ thế kỷ 16 đến đầu thế kỷ 20. Thành phố chia thành hai phần trong và ngoài. Nội thành Itchan Kala (Itchan Kala) được bao quanh bởi tường thành đất vàng dài khoảng 2,2 km, bên trong có hơn 50 di tích và hàng trăm nhà truyền thống. Năm 1990, nơi đây trở thành di sản thế giới đầu tiên của Uzbekistan; mức độ nguyên vẹn của thành cổ đứng đầu Trung Á, gần như một “bảo tàng ngoài trời”. Ngoại thành Dishan Kala có các công trình thời kỳ muộn như Cung Nurullabay và khu phố đời sống thường ngày của người dân địa phương. Cách chơi rất đơn giản: nội thành dài khoảng 650 m theo hướng bắc nam, rộng khoảng 400 m đông tây, đi bộ là đủ. Tại cổng Tây (Ota Darvoza) có bán vé tổng hợp, bao gồm hầu hết bảo tàng và di tích, giá khoảng 200.000–250.000 som, có hiệu lực 2 ngày. Lên Tháp Islam Khoja, Tháp canh Kunya Ark và một số nơi khác phải mua vé riêng, theo thông báo tại quầy vé. Di chuyển: sân bay Urgench cách Khiva khoảng 35 km, có đường bay đi Tashkent, Moskva. Ga Khiva có tàu nối với Tashkent, Samarkand và Bukhara (từ Bukhara đi tàu khoảng 6–7 giờ, tự lái băng qua sa mạc khoảng 6 giờ). Khí hậu: tháng 4–5 và tháng 9–10 dễ chịu nhất; tháng 7–8 ban ngày thường trên 40℃; mùa đông lạnh và ít mưa. Gợi ý: 1–2 ngày, tốt nhất nên ngủ một đêm ở nhà trọ truyền thống trong nội thành để trải nghiệm thành cổ vắng người lúc sáng sớm và ban đêm. Lưu ý: Uzbekistan miễn thị thực cho công dân Trung Quốc nhập cảnh (thời gian lưu trú và chi tiết khác theo thông tin chính thức trước chuyến đi). Đơn vị tiền tệ là som (UZS); một số cửa hàng trong thành cổ nhận đô la Mỹ. Khi vào thánh đường và lăng mộ cần ăn mặc kín đáo, phụ nữ nên mang khăn trùm đầu. Mùa hè nhớ chống nắng và bổ sung nước.

Điểm tham quan nổi bật

Itchan Kala – Nội thành Khiva, tường thành màu đất vàng bao quanh hơn 50 nhà thờ Hồi giáo, tháp minaret, trường thần học và cung điện, là thành cổ Hồi gi…
Tháp Kalta Minor – Tháp minaret thô kệch phủ gạch men xanh lam và xanh lục, dự định xây cao nhất Trung Á nhưng bị bỏ dở do khan qua đời, trở thành biểu tượng…
Tháp Islam Khoja – Công trình cao nhất Khiva, tháp minaret sọc cao khoảng 57 m có thể leo lên, từ đỉnh tháp nhìn bao quát toàn bộ nội thành và ốc đảo sa mạc n…
Thành Kunya-Ark – Cung điện và pháo đài của Hãn Khiva, có phòng tiếp kiến lộng lẫy, thánh đường mùa hè và xưởng đúc tiền; đài quan sát trên tường thành là nơ…
Thánh đường Hồi giáo Juma – Thánh đường độc đáo không có mái vòm hay hành lang, đại sảnh được đỡ bởi hơn 200 cột gỗ chạm khắc, trong đó một số cột có niên đại từ thế k…
Cung điện Tash Hauli – Cung điện “Sân đá” của Khan Khiva thế kỷ 19, hành lang cao quanh sân hậu cung ốp kín gạch majolica xanh trắng, là tác phẩm trang trí đẹp nh…
Lăng Pahlavan Mahmud – Lăng thánh bảo hộ Khiva, nhà thơ kiêm đô vật thế kỷ 14; mái vòm màu ngọc lam và phòng mộ phủ kín gạch là một trong những kiến trúc thiêng l…
Madrasa Muhammad Amin Khan – Madrasa lớn nhất Khiva, với 125 phòng ký túc xá hai tầng bao quanh sân, nay được cải tạo thành khách sạn di tích có thể lưu trú.
Cung điện Nurullabay – Cung điện của vị khan cuối cùng ở thành ngoài, xây đầu thế kỷ 20, pha trộn truyền thống Khwarezm với phong cách châu Âu kiểu Nga, bên trong…
Madrasa Allakuli Khan – Một trong những madrasa lớn nhất cạnh cổng đông thành nội Khiva, cổng chính cao vút đầy gạch men xanh trắng, nay là nơi trưng bày thủ công…
Madrasa Kutlug Murad Inaq – Một trong những madrasa hai tầng cổ nhất Khiva, giữa sân có giếng nước cổ, mặt ngoài giản dị đoan trang.
Madrasa Muhammad Rahim Khan – Madrasa thế kỷ 19 đối diện pháo đài Kunya-Ark, bên trong trưng bày lịch sử những năm cuối của Hãn quốc Khiva.
Cổng Palvan Darvaza – Cổng đông của Ichan Kala; hành lang vòm dài từng là chợ nô lệ, bên cạnh là khách sạn đoàn lạc đà và chợ mái vòm “Tim” vẫn còn hoạt động.
Lăng Sayid Alauddin – Một trong những công trình cổ nhất còn lại ở Khiva, lăng mộ trưởng lão Sufi thế kỷ 14, bia mộ có phù điêu men màu tinh xảo.
Madrasa Shergazi Khan – Madrasa xây năm 1718 bởi thợ nô lệ Ba Tư, từng là trường học Hồi giáo nổi tiếng của Trung Á, nhà thơ Turkmen Makhtumkuli từng theo học tại…
Thánh đường Hồi giáo Ak – Thánh đường trắng nhỏ xinh bên trong cổng đông, hành lang cột gỗ và cửa gỗ chạm khắc là đại diện cho nghề mộc Khiva thế kỷ 17–19.
Nhà tắm Anusha Khan – Nhà tắm công cộng cổ nhất Khiva, xây năm 1657, phần lớn kết cấu nằm dưới lòng đất, còn thấy được hệ thống sưởi ngầm và mái vòm cổ.
Toprak Kala – Tàn tích cung điện thành đất nện của vương quốc Khwarezm cổ, đài cung điện cao sừng sững bên rìa sa mạc, là điểm chính của tuyến “50 pháo đ…
Ayaz Kala – Pháo đài Khwarezm cổ nằm trên đỉnh cồn cát, nhìn ra sa mạc Kyzylkum và hồ muối; chân đồi có lều yurt cắm trại để qua đêm.
Kyzyl Kala – Pháo đài đất nện đỏ vuông vức bên đường, sau khi trùng tu đường nét rõ ràng, là điểm đầu tiên của tuyến pháo đài sa mạc.

Ăn uống

Terrassa Cafe-Restaurant – Nhà hàng sân thượng được ưa chuộng nhất Khiva, ngắm hoàng hôn toàn cảnh thành nội Ichan-Kala và thử nhiều món đặc trưng…
Arxi Terrasa – Nhà hàng sân thượng nhiều tầng trong thành nội, giá dễ chịu hơn các quán nổi tiếng, cảnh hoàng hôn đẹp và buổi tối thườ…
Sultan – Quán nhỏ được đánh giá cao trên phố Islom Khoja trong thành nội, nhiều cẩm nang khen món sủi cảo trứng là đúng hương vị…
Khiva Moon – Nhà hàng sân vườn ngoài cổng Tây, nổi bật với cá sông và không gian sân vườn, có phục vụ bia và rượu vang.

Lịch trình

Tuyến kinh điển bốn thành phố Con đường tơ lụa bằng tàu cao tốc 8 ngày – Tàu cao tốc nối Tashkent, Samarkand, Bukhara và Khiva, kèm chuyến một ngày đến Shahrisabz.
Tàu đắm Biển Aral và pháo đài Khorezm 5 ngày – Đi xe việt dã đến lều trại bên bờ Biển Aral qua đêm, rồi qua các pháo đài sa mạc xuống Khiva.
Khiva xuyên Turkmenistan đến Bukhara 5 ngày – Vào qua Shavat, ra qua Farap, nối bốn điểm kinh điển của Turkmenistan đến Bukhara.
Vòng quanh toàn Uzbekistan sâu 16 ngày – Bốn thành cổ kinh điển, cộng thêm Fergana, Nukus và làng núi ở sa mạc Nuratau, vòng quanh toàn quốc.
Khiva đến Bukhara xuyên Turkmenistan bằng đường bộ 10 ngày – Vào qua cửa khẩu Shavat, ra qua Farap, đi qua hẻm núi ven Caspi, làng núi và Gonur.