Jomsom và Hạ Mustang

Vùng cao nguyên khuất gió phía sau dãy Annapurna, có hẻm sông Kali Gandaki, thánh địa Muktinath và làng táo Marpha, từ đây có thể nhìn về Upper Mustang.

Jomsom và Lower Mustang nằm ở huyện Mustang, tỉnh Gandaki, Nepal, khuất sau hai dãy núi tuyết Annapurna và Dhaulagiri, độ cao từ 2.700 đến 3.800 m. Cảnh quan chuyển dần từ rừng thông ở thung lũng phía nam sang cao nguyên sa mạc ở phía bắc; về văn hóa, đây là nơi giao thoa giữa người Thakali và người Tạng. Vùng lõi có thể chia làm ba đoạn: một là thủ phủ Jomsom và vùng phụ cận gồm hồ Dhumba và làng Syang, thích hợp để thích nghi với độ cao; hai là đi về phía bắc qua Kagbeni đến thánh địa Muktinath, từ đây có thể nhìn về vùng cấm Upper Mustang; ba là đi về phía nam dọc hẻm Kali Gandaki đến Marpha, Tukuche, Larjung, xa nhất là suối nước nóng Tatopani và thác Rupse.

Mùa đẹp nhất là tháng 3–5 và tháng 10–11, bầu trời rất trong. Tháng 6–9 là mùa mưa, ở đây ít mưa hơn nhưng đường ở phía nam dễ sạt lở và chuyến bay thường bị hủy. Mùa đông lạnh, Muktinath có thể có tuyết.

Di chuyển: từ Pokhara có chuyến máy bay nhỏ khoảng 20 phút vào sáng sớm mỗi ngày, hoặc đi xe jeep qua Beni mất khoảng 8–10 giờ.

Để tham quan cần xin giấy phép Khu bảo tồn Annapurna (ACAP) và đăng ký TIMS. Muốn vào Upper Mustang nằm phía bắc Kagbeni cần thêm giấy phép đặc biệt và có hướng dẫn viên có chứng chỉ.

Nên dành 3–5 ngày: một đêm ở Jomsom để thích nghi, đi và về Muktinath, và một đêm ở Marpha. Thung lũng mỗi buổi chiều đều có gió mạnh, nên hoạt động vào buổi sáng; mang theo kem chống nắng, khẩu trang chống bụi và quần áo ấm, chú ý say độ cao.

Điểm tham quan nổi bật

• Đền Muktinath – Thánh địa chung của Ấn Độ giáo và Phật giáo Tây Tạng ở độ cao 3.710 m, nổi tiếng với 108 vòi nước hình đầu bò và ngọn lửa không bao giờ tắt.
• Kagbeni – Làng cổ thời Trung Cổ bằng gạch bùn nơi sông Kali Gandaki hợp lưu với sông Jhong, là cửa ngõ vào khu vực cấm Upper Mustang.
• Marpha – Làng Thakali với đường lát đá phiến, nhà tường trắng mái bằng và vườn táo, nổi tiếng với rượu brandy táo và bánh táo.
• Jomsom – Thủ phủ quận Mustang, thị trấn đá bên sông Kali Gandaki, là căn cứ cho chuyến tham quan Hạ Mustang và đổi xe địa hình.
• Sân bay Jomsom – Chuyến bay núi khoảng 20 phút từ Pokhara đến Jomsom, bay qua hẻm núi giữa Dhaulagiri và Annapurna, là một trong những tuyến bay đẹp nhất th…
• Hẻm núi Kali Gandaki – Nằm giữa hai đỉnh núi cao hơn 8000 m là Dhaulagiri và Annapurna, được xem là một trong những hẻm sâu nhất thế giới.
• Hồ Dhumba – Hồ cao nguyên xanh biếc gần Jomsom, phản chiếu đỉnh Nilgiri, bên hồ có cờ cầu nguyện và ngôi chùa nhỏ.
• Nilgiri Himal – Ngắm đỉnh Nilgiri cao 7.061 m từ thị trấn Jomsom và khu sân bay vào buổi sáng, khi đỉnh tuyết được nhuộm vàng.
• Jharkot – Làng pháo đài cổ bên dưới Muktinath, còn sót lại thành đất nện và tu viện Sakya tường đỏ, có thể nhìn bao quát cả thung lũng.
• Làng Lubra – Ngôi làng Bon giáo cổ ẩn trong thung lũng Panda, giữ được tu viện Bon hiếm hoi ở Nepal.
• Tukuche – Thị trấn buôn bán muối và lương thực xưa giữa Trung Quốc và Nepal, còn giữ dinh thự của thương gia giàu, tu viện và cảnh núi Dhaulagiri.
• Làng Thini – Ngôi làng Tây Tạng cổ đối diện Jomsom, được cho là một trong những khu định cư lâu đời nhất vùng, có thể đi kèm hồ Dhumba.
• Thác băng Dhaulagiri – Từ gần Larjung leo lên núi để ngắm gần thác băng phía đông đỉnh Dhaulagiri, là nhánh đi xe jeep kết hợp đi bộ kinh điển ở Hạ Mustang.
• Suối nước nóng Tatopani – Hồ tắm suối nước nóng tự nhiên bên sông Kali Gandaki, điểm thư giãn kinh điển của người đi bộ trên đoạn cuối phía nam vòng Annapurna.
• Thác Rupse – Thác nhiều tầng cao khoảng 300 m bên đường Beni–Jomsom, là điểm chụp ảnh bắt buộc khi xe jeep đi qua.

Ăn uống

• Yac Donalds – Quán nổi tiếng ở Kagbeni, burger thịt bò yak cùng set “vui vẻ” kèm nước ép hắc mai biển là đề tài bàn tán trên tuyến An…
• Paradise Guest House Café – Nhà trọ gia đình ở làng Marpha, “làng táo”, nổi tiếng với bánh táo crumble, bánh táo và rượu táo tự ủ, rượu brandy mơ.
• Oms Home Restaurant & Himalayan Java Coffee – Nhà trọ lâu đời cạnh sân bay Jomsom, món Thakali và rotti nướng được khen; quán cà phê đi kèm pha cà phê từ hạt xay tươ…

Lịch trình

• Vòng Annapurna vượt đèo Thorong La 13 ngày – Đi ngược sông Marsyangdi lên Manang, vượt đèo Thorong La đến Muktinath, rồi xuống theo thung lũng Kali Gandaki về Pokha…
• Hành trình jeep Thượng Mustang đến Lo Manthang 8 ngày – Thuê jeep trọn gói từ Pokhara, đi xuyên hẻm Kali Gandaki, khám phá cổ thành Lo Manthang và các hang động, rồi trở về qu…