Jaisalmer

“Thành phố vàng” giữa sa mạc Thar, pháo đài đá sa thạch vàng vẫn có người ở, các dinh thự haveli chạm khắc tinh xảo, cưỡi lạc đà qua đêm ở cồn cát Sam.

Jaisalmer nằm ở phía tây bang Rajasthan, Ấn Độ, sâu trong sa mạc Thar, cách biên giới Pakistan khoảng 100 km; xưa kia là trung tâm thương mại nằm trên tuyến đoàn lạc đà của Con đường Tơ lụa. Hầu hết công trình trong thành phố làm từ đá sa thạch vàng địa phương, dưới ánh nắng toàn thân vàng óng nên được gọi là “thành phố vàng”. Khí hậu khô hạn; tháng 10 – tháng 3 là thời gian đẹp nhất, ban ngày trên 20 độ, ban đêm có thể xuống dưới 10 độ; lễ hội sa mạc vào tháng 2 hằng năm có đua lạc đà, thi hoa hậu và ca múa dân gian; tháng 4–6 thường trên 40℃, không nên đến. Tham quan chia làm ba khu: khu phố cổ lấy Pháo đài Jaisalmer, thuộc Di sản Thế giới, làm trung tâm, Cung điện Hoàng gia, đền Jain và các dinh thự haveli chạm khắc tinh xảo như Patwon ki Haveli và Salim Singh ki Haveli có thể đi bộ tham quan; ngoại ô có hồ Gadisar, Bada Bagh, Lodurva và làng bỏ hoang Kuldhara; khoảng 40 km về phía tây là cồn cát Sam và Khuri, cưỡi lạc đà ngắm hoàng hôn và qua đêm ở trại là trải nghiệm đặc trưng. Xa hơn có đền Tanot Mata và chiến trường Longewala, cách khoảng 110–120 km, có thể thuê xe đi trong ngày. Di chuyển: sân bay Jaisalmer có ít chuyến bay, đa số đi tàu hỏa hoặc xe buýt từ Jodhpur khoảng 5–6 giờ, Delhi và Jaipur có tàu đêm. Nên lưu lại 2–3 ngày, trong đó có một đêm ở trại sa mạc. Lưu ý: công trình trong pháo đài rất dễ hỏng, ở ngoài thành thân thiện với môi trường hơn; chênh lệch nhiệt độ ngày đêm ở sa mạc lớn; có nhiều dịch vụ cưỡi lạc đà và trại sa mạc, nên chọn nơi được đánh giá tốt.

Điểm tham quan nổi bật

• Pháo đài Jaisalmer – Pháo đài “thành vàng” bằng đá sa thạch vàng, xây từ năm 1156 trên đồi Trikuta, đến nay vẫn có hàng nghìn cư dân sinh sống trong tường thành.
• Patwon Ki Haveli – Năm dinh thự liền kề của thương nhân giàu có thế kỷ 19, mặt tiền đá sa thạch vàng chạm đầy cửa sổ chấn song và ban công, là haveli tráng lệ…
• Đồi cát Sam – Khu cồn cát nổi tiếng nhất sa mạc Thar, cưỡi lạc đà ngắm hoàng hôn, xe jeep băng cát và cắm trại qua đêm trong lều nghe nhạc dân gian.
• Bảo tàng Cung điện Pháo đài Jaisalmer – Cung điện bảy tầng bên trong pháo đài, trưng bày vũ khí hoàng gia, đồ bạc và tranh tiểu họa; sân thượng có thể nhìn bao quát cả thành phố v…
• Các đền Kỳ Na giáo pháo đài Jaisalmer – Bảy ngôi đền Kỳ Na giáo nối liền xây từ thế kỷ 12-16, đá sa thạch vàng chạm khắc dày đặc và tinh xảo, là kiến trúc đẹp nhất trong pháo đài.
• Salim Singh ki Haveli – Dinh thự thủ tướng khoảng năm 1815, tầng trên nhô ra với vòm hình đuôi công trông như một con thuyền, kiểu dáng độc đáo.
• Nathmal ki Haveli – Dinh thự thủ tướng cuối thế kỷ 19, do hai anh em thợ thủ công chia hai bên xây, trước cổng có voi đá canh gác.
• Hồ Gadisar – Hồ nhân tạo xây từ thế kỷ 14 làm nơi chứa nước, bên bờ có đình đá, đền thờ và cổng Tilon ki Pol, tất cả phản chiếu xuống mặt nước.
• Cung điện Mandir và tháp Tazia – Cung điện hoàng gia thời kỳ sau, tháp Tazia năm tầng do thợ thủ công Hồi giáo xây, có hình dạng giống tháp giấy Tazia dùng trong lễ Muharra…
• Bada Bagh – Quần thể đài tưởng niệm hoàng gia trên đồi cát, mái vòm sa thạch vàng cùng cối gió ở xa tạo nên khung cảnh độc đáo; là điểm ngắm hoàng hôn…
• Vyas Chhatri – Nhóm đài tưởng niệm Bà La Môn trên sườn đồi phía bắc thành phố cổ, là điểm ngắm cảnh pháo đài và hoàng hôn ở gần.
• Hồ Amar Sagar – Hồ Amar Sagar ven đường đi Lodurva, có cung điện nghỉ dưỡng thế kỷ 17 và đền Kỳ Na giáo chạm khắc tinh xảo xây năm 1871.
• Đền Kỳ Na giáo Lodurva – Di chỉ kinh đô cổ trước khi xây dựng Jaisalmer; đền Parshvanath tái thiết có cổng đá chạm tinh xảo và cây ước nguyện bằng kim loại.
• Làng bỏ hoang Kuldhara – Ngôi làng bị bỏ hoang, theo truyền thuyết các Brahmin Paliwal đã rời làng trong một đêm và để lại lời nguyền; tàn tích nhà đất còn khá nguy…
• Khaba – Pháo đài nhỏ trên đồi bên làng bị bỏ hoang của người Paliwal; leo lên đỉnh có thể nhìn bao quát làng nhà đá không mái và sa mạc.
• Khuri – Một điểm cồn cát ngoài Sam, ít khách hơn, còn giữ làng nhà bùn và đêm sa mạc yên tĩnh hơn.
• Vườn quốc gia Sa mạc – Khu bảo tồn sâu trong sa mạc Thar, là nơi cư trú của đại ô tác Ấn Độ cực kỳ nguy cấp, linh dương chinkara và các loài chim săn mồi, thích h…
• Công viên hóa thạch gỗ Akal – Khu bảo tồn các thân cây hóa thạch thuộc kỷ Jura, khoảng 180 triệu năm tuổi, minh chứng sa mạc Thar từng là rừng và bờ biển.
• Bảo tàng Chiến tranh Jaisalmer – Bảo tàng chiến tranh do Lục quân Ấn Độ xây dựng, trưng bày xe tăng thu được trong chiến tranh Ấn Độ–Pakistan năm 1965 và 1971, cùng lịch sử…
• Đền Tanot Mata – Đền nữ thần gần biên giới Ấn Độ–Pakistan. Trong chiến tranh năm 1965, hàng nghìn quả đạn pháo rơi xuống khu đền nhưng không trúng, và đền d…
• Đài tưởng niệm chiến tranh Longewala – Di tích trận Longewala trong chiến tranh Ấn Độ–Pakistan năm 1971, giữ nguyên các xe tăng Pakistan thu được và chốt canh. Bộ phim Border lấy…
• Bảo tàng Di sản Thar – Bảo tàng tư nhân quy mô nhỏ do một nhà dân tộc học địa phương lập, lưu giữ đồ dùng đời sống sa mạc, hóa thạch và nhạc cụ dân gian.

Ăn uống

• Nhà hàng The Trio – Nhà hàng sân thượng lâu đời cạnh quảng trường Gandhi, nổi tiếng với cà ri đỏ thịt cừu, nhìn thấy pháo đài và thỉnh thoả…
• Nhà hàng Natraj – Nhà hàng chay trên sân thượng sát Salim Singh ki Haveli, thali được khen ngợi, giá phải chăng.
• Tiệm bánh ngọt Dhanraj Ranmal Bhatia – Tiệm đồ ngọt gia truyền hơn trăm năm dưới chân pháo đài, ở chợ Bhatia, nổi tiếng với kẹo viên Ghotua và hành tây kachor…
• Nhà hàng Jaisal Italy – Sân thượng gần cổng Akhey Pol, cửa vào đầu tiên của pháo đài Jaisalmer, chuyên món Ý và có thể ngắm pháo đài lên đèn và…
• Chandan Shree – Quán chay bình dân được người dân địa phương yêu thích, thali Rajasthan ăn không giới hạn và món tráng miệng được ưa ch…

Lịch trình

• Vòng lớn Rajasthan: sa mạc và pháo đài 16 ngày – Từ Delhi đi vòng quanh Shekhawati, các thành phố sa mạc, Udaipur, Pushkar và Jaipur.