Isfahan
“Isfahan là một nửa thế giới”, với quảng trường Imam và các nhà thờ Hồi giáo thuộc Di sản Thế giới, cầu Ba mươi ba nhịp và khu người Armenia.
Isfahan nằm bên sông Zayandeh ở miền trung Iran, là thủ phủ của tỉnh Isfahan và là thành phố lớn thứ ba Iran. Cuối thế kỷ 16, Shah Abbas I của triều đại Safavid dời đô về đây và cho xây dựng hàng loạt quảng trường, nhà thờ Hồi giáo, cung điện và đại lộ rợp bóng cây, để lại câu nói “Isfahan là một nửa thế giới”. Các điểm tham quan chính tập trung ở ba khu vực. Khu thứ nhất là khu phố cổ quanh Quảng trường Imam, gồm Nhà thờ Hồi giáo Imam, Nhà thờ Hồi giáo Sheikh Lotfollah, Cung điện Ali Qapu và Chợ Lớn, đi về phía bắc có thể đến Nhà thờ Hồi giáo Jameh, Di sản Thế giới. Khu thứ hai là đại lộ Chahar Bagh và bờ sông Zayandeh, có Cung Bốn mươi cột, Cung Tám tầng trời và các cây cầu thời Safavid như cầu Ba mươi ba nhịp và cầu Khaju. Khu thứ ba là khu Armenia Julfa mới ở bờ nam sông, có Nhà thờ Vank và phố cà phê. Phía tây thành phố có Tháp Lắc lư và đền thờ Zoroastrian, cách về phía đông khoảng 100 km là sa mạc Varzaneh. Thời điểm đẹp nhất để đến là tháng 3–5 và tháng 9–11, mùa hè nóng gay gắt. Sông Zayandeh những năm gần đây phần lớn thời gian bị cạn, việc cầu có nước hay không phụ thuộc vào tình hình xả nước ở thượng nguồn. Nên lưu lại 3–4 ngày. Từ Tehran đi tàu hỏa hoặc xe buýt đường dài khoảng 5–6 giờ, cũng có thể đi máy bay. Giá vé tham quan các khu di tích đối với người nước ngoài thường cao hơn người bản địa. Phụ nữ phải đội khăn trùm đầu ở nơi công cộng. Trước khi đi, hãy kiểm tra cảnh báo an toàn của Bộ Ngoại giao cũng như chính sách visa và đổi tiền.
Điểm tham quan nổi bật
- Quảng trường Naghsh-i Jahan – Quảng trường do triều Safavid xây dựng, dài khoảng 560 m, bốn phía là hai nhà thờ Hồi giáo, cung điện và chợ lớn, là trung tâm của câu nói…
- Nhà thờ Hồi giáo Shah – Nhà thờ Hồi giáo hoàng gia triều Safavid ở đầu phía nam quảng trường, gạch men bảy sắc phủ kín vòm và cổng; đứng dưới vòm chính vỗ tay sẽ n…
- Nhà thờ Hồi giáo Sheikh Lotfollah – Nhà thờ Hồi giáo nhỏ dành cho hoàng gia ở phía đông quảng trường, không có sân và không có tháp gọi kinh; vòm màu kem bên trong có họa tiết…
- Vườn Chehel Sotun – Cung điện tiếp đón thời Safavid, 20 cột gỗ phản chiếu xuống hồ dài tạo thành “bốn mươi cột”; trong điện có tranh tường mô tả chiến trận và…
- Si-o-se Pol – Cầu cổ thời Safavid bắc qua sông Zayandeh, dài khoảng 300 m với 33 nhịp vòm, khi lên đèn về đêm là nơi lãng mạn nhất Isfahan.
- Cầu Khaju – Cầu hai tầng kiêm đập nước thời Abbas II, giữa cầu có đình bát giác, hành lang trang trí gạch men tinh xảo; đêm đến thường có người hát dướ…
- Nhà thờ chính tòa Vank – Nhà thờ chính tòa của khu Armenia Tân Julfa, mặt ngoài là mái vòm gạch kiểu Ba Tư, bên trong kín tường tranh Kinh Thánh với sắc vàng và xan…
- Thánh đường Jameh của Isfahan – Di sản thế giới, một trong những nhà thờ Hồi giáo lớn cổ nhất Iran, có tám trăm năm phong cách kiến trúc từ Seljuk đến Safavid chồng lên nh…
- Cung điện Ali Qapu – Cung điện Safavid sáu tầng ở phía tây quảng trường. Lên ban công gỗ rộng có thể ngắm toàn cảnh quảng trường. Trần phòng nhạc trên cùng có t…
- Chợ lớn Isfahan – Chợ cổ mái vòm chạy từ cổng phía bắc quảng trường Imam đến Thánh đường Jameh, nơi có thể mua thảm Ba Tư, đồ đồng, tranh miniature và gia vị.
- Cung điện Hasht Behesht – Cung điện nhỏ thời Safavid trong Vườn Chim Sơn Ca. Mặt bằng hình bát giác tượng trưng cho “tám tầng thiên đường”, mái vòm trang trí muqarna…
- Trường Chaharbagh – Trường đạo Hồi xây cuối thời Safavid, có sân gạch men và mái vòm xanh ngọc không thua kém Thánh đường Imam nhưng ít khách hơn, yên tĩnh hơn.
- Đại lộ Chaharbagh – Đại lộ có hàng cây do triều Safavid quy hoạch, nối khu phố cổ với cầu Si-o-se-pol. Đoạn giữa đã biến thành phố đi bộ, hai bên có trường Mad…
- Cầu Joui – Cầu Safavid nhỏ nằm giữa cầu Si-o-se-pol và cầu Khaju, từng chỉ dành cho hoàng gia. Giữa mặt cầu có kênh dẫn nước, khách du lịch ít nên thí…
- Cầu Shahrestan – Cầu cổ nhất Isfahan, phần móng có thể bắt đầu từ thời Sassanid, thân cầu hiện nay được trùng tu thời Seljuk. Vòm đá mộc mạc, xa đám đông kh…
- New Julfa – Khu phố do cộng đồng người Armenia hình thành từ thế kỷ 17, có hơn mười nhà thờ, ngõ nhỏ và quán cà phê. Đây là khu phố văn nghệ nhất Isfah…
- Nhà thờ Bethlehem – Nhà thờ Armenia gần Nhà thờ Vank, do một thương gia giàu có tài trợ. Tranh tường bên trong dày đặc và tinh xảo không thua nhà thờ lớn, nhưn…
- Thánh đường Ali – Nhà thờ Hồi giáo thời đầu Safavid nằm sâu trong Đại chợ. Tháp minaret Seljuk cao khoảng 48 m bên cạnh là một điểm mốc trên đường chân trời…
- Thánh đường Hakim – Ẩn trong ngõ nhỏ của khu chợ, nhà thờ Hồi giáo thế kỷ 17 do ngự y triều đình tài trợ có cổng gạch men tinh xảo. Khách ít và tham quan miễn…
- Nhà tắm Ali Gholi Agha – Nhà tắm công cộng truyền thống Ba Tư thế kỷ 18, sau khi trùng tu đã thành bảo tàng. Bảo tàng dùng tượng sáp tái hiện cảnh chà lưng, cắt tóc…
- Bảo tàng Âm nhạc Isfahan – Bảo tàng nhạc cụ truyền thống Iran do tư nhân lập, lưu giữ hàng trăm nhạc cụ từ khắp các vùng. Kết thúc tham quan thường có nhạc công biểu…
- Tháp rung Monar Jonban – Lăng mộ thời Ilkhanat thế kỷ 14 có hai tháp minaret nhỏ trên mái cổng. Chỉ cần lắc một tháp, tháp kia cũng rung theo.
- Đền lửa Isfahan – Di chỉ đền thờ lửa thời Sassanid trên đỉnh đồi nhỏ phía tây thành phố. Phế tích gạch bùn đã tồn tại hàng nghìn năm, từ đỉnh núi có thể nhìn…
- Công viên núi Soffeh – Công viên núi trong đô thị ở phía nam thành phố, có thể đi bộ hoặc đi cáp treo lên núi. Trên núi có tàn tích thành Shahdiz thời Sassanid, n…
- Sa mạc Varzaneh – Cồn cát vàng cách Isfahan khoảng 100 km về phía đông, có thể cưỡi lạc đà, trượt cát, ngắm hoàng hôn và sao trên sa mạc. Gần đó có hồ muối v…
Ăn uống
- Shahrzad Restaurant – Quán nổi tiếng ở Isfahan mở từ thập niên 1960, ăn món địa phương trong sảnh kính màu và gương soi.
- Azam Beryani (Masjed Seyed) – Tiệm beryani lâu đời hơn một trăm năm, được cả người địa phương lẫn du khách nhắc đến như quán đặc sản Isfahan.
- Haj Mahmoud Shefaat Beryani – Tiệm beryani truyền bốn đời trong khu chợ sâu của Khu cổ, chỉ chuyên một món; giờ trưa thường phải xếp hàng.
- Nhà hàng Jarchi Bashi – Dùng bữa trong khu tắm cổ hàng trăm năm đã được trùng tu, nổi tiếng với cơm ngọt, cơm Morassa và thịt cừu nướng truyền…
- Nhà hàng truyền thống Naghsh-e Jahan – Nhà hàng truyền thống nằm sát Thánh đường Sheikh Lotfollah, đi dạo quảng trường Imam xong là có thể thưởng thức món địa…