Trường thành Hadrianus và Hexham

Trường thành Hadrianus, di sản thế giới đánh dấu ranh giới tây bắc của Đế chế La Mã, với pháo đài Housesteads, di chỉ Vindolanda và đoạn tường trên sườn núi Steel Rigg kéo dài qua vùng hoang nguyên; Hexham là thị trấn trung chuyển.

Trường thành Hadrianus là ranh giới tây bắc do Đế chế La Mã xây dựng từ năm 122 sau Công nguyên, chạy ngang miền bắc nước Anh khoảng 118 km. Cùng với bức tường ranh giới ở Đức, nó được công nhận là di sản thế giới “Biên giới Đế chế La Mã”. Đoạn giữa được bảo tồn tốt nhất và có cảnh đẹp nhất, nằm trong Công viên quốc gia Northumberland, bức tường uốn lượn dọc theo vách đá Whin Sill. Thị trấn Hexham cách Newcastle khoảng 35 km, có tu viện, nhà tù cũ và quảng trường chợ, là điểm dừng chân chính cho chuyến đi đoạn giữa; xa hơn về phía tây, Haltwhistle và Once Brewed cũng có nhiều nhà nghỉ.

Khu vực tham quan chính từ đông sang tây gồm: thị trấn La Mã Corbridge, pháo đài Chesters, đền thờ Mithras, pháo đài Housesteads, di chỉ Vindolanda, Steel Rigg và Sycamore Gap, Cawfields, Walltown Crags và Bảo tàng Quân đội La Mã; xa nhất về phía tây là Birdoswald và tu viện Lanercost ở Cumbria. Phía bắc, hồ Kielder và đài thiên văn thuộc khu bảo tồn bầu trời đêm lớn nhất châu Âu.

Thời điểm đẹp nhất là tháng 4–10, các di chỉ mở cửa hằng ngày. Mùa hè (khoảng tháng 4–9), xe buýt AD122 chạy nối Hexham với các di chỉ chính; mùa đông phần lớn các điểm rút ngắn giờ mở, thời tiết ẩm lạnh và nhiều gió. Di chuyển: tuyến đường sắt Newcastle–Carlisle đi qua Hexham và Haltwhistle; đi xe riêng dọc đường B6318 (“Military Road”) là tiện nhất. Nên dành 2–3 ngày: một ngày cho pháo đài và bảo tàng, một ngày đi bộ từ Steel Rigg đến Housesteads, thêm ngắm sao ở Kielder hoặc dạo thị trấn Hexham.

Lưu ý: đường mòn trên sườn núi dốc và trơn, cần giày chống trượt và mang áo mưa; không leo lên tường thành. Phần lớn các pháo đài do English Heritage hoặc Vindolanda Trust quản lý và thu phí, có thể cân nhắc mua thẻ thành viên hoặc vé kết hợp.

Điểm tham quan nổi bật

• Pháo đài La Mã Housesteads – Pháo đài La Mã được bảo tồn tốt nhất dọc Bức tường Hadrian, nằm trên sườn đồi hoang. Doanh trại, kho lương và nhà vệ sinh công cộng La Mã c…
• Vindolanda – Pháo đài La Mã và khu định cư dân sự phía nam Bức tường, nổi tiếng với các bảng gỗ Vindolanda được khai quật, khảo cổ vẫn đang tiếp tục.
• Steel Rigg – Đoạn Bức tường đẹp nhất: tường thành men theo sườn núi vách đá lên xuống, nhìn xuống hồ Crag, là điểm lý tưởng để chụp ảnh Bức tường và đi…
• Pháo đài La Mã Chesters – Pháo đài kỵ binh La Mã bên sông North Tyne, có nhà tắm doanh trại La Mã được bảo tồn tốt nhất nước Anh, cùng Bảo tàng Clayton thời Victoria.
• Tu viện Hexham – Nhà thờ tu viện được thành lập năm 674, còn giữ hầm mộ Anglo-Saxon dưới đất và bia mộ kỵ binh La Mã, là trung tâm của thị trấn.
• Sycamore Gap – Trong thung lũng Bức tường Hadrian từng có một cây sycamore đơn độc. Năm 2023 cây bị chặt phá trong đêm, nay vẫn là điểm hành hương trên tu…
• Bảo tàng Quân đội La Mã – Bảo tàng nằm cạnh pháo đài La Mã Magna, dùng phim 3D và trang bị phục dựng kể về đời sống binh sĩ La Mã nơi biên cương đế quốc.
• Pháo đài La Mã Birdoswald – Pháo đài La Mã nhìn xuống hẻm núi sông Irthing, gần một trong những đoạn Bức tường Hadrian liên tục dài nhất còn nhìn thấy.
• Thị trấn La Mã Corbridge – Di chỉ thị trấn La Mã ở cực bắc đế quốc, từng là căn cứ tiếp tế của Bức tường Hadrian. Bảo tàng trưng bày tượng đá sư tử vồ hươu Corbridge…
• Vách đá Walltown – Một trong những đoạn Bức tường Hadrian cao nhất còn lại. Tường uốn lượn theo sống đá basalt răng cưa, bên cạnh là công viên làng cải tạo từ…
• Mỏ đá Cawfields – Hồ nhỏ hình thành từ mỏ đá bỏ hoang, sát cạnh tiền đồn số 42 và đoạn tường còn nguyên, là điểm xem Bức tường dễ dàng.
• The Sill – Trung tâm du khách của Công viên quốc gia Northumberland, mái cỏ có thể leo lên ngắm cảnh, có triển lãm, quán cà phê và nhà nghỉ thanh niên.
• Đền Mithras Carrawburgh – Di chỉ đền thờ Mithras thế kỷ 3 bên ngoài pháo đài Brocolitia, ba bản sao bàn thờ vẫn đứng nguyên vị trí ở cuối đền.
• Nhà tù cổ Hexham – Nhà tù chuyên dụng cổ nhất nước Anh, xây từ những năm 1330, nay là bảo tàng nhỏ kể về những kẻ cướp biên giới.
• Hồ và công viên rừng Kielder – Rừng nhân tạo lớn nhất nước Anh và hồ nhân tạo có sức chứa lớn nhất Anh. Đường mòn quanh hồ, đạp xe, ngắm chim ưng cá và bầu trời đêm thu h…
• Đài thiên văn Kielder – Đài thiên văn công cộng nơi có bầu trời đêm tối nhất nước Anh. Buổi quan sát sao thường cháy vé, có cơ hội thấy dải Ngân Hà và cực quang.
• Tu viện Lanercost – Tu viện Augustinô thành lập năm 1169, một phần được xây bằng đá lấy từ Bức tường Hadrian. Edward I từng lưu lại đây nhiều tháng.
• Lâu đài Thirlwall – Phế tích pháo đài biên giới thế kỷ 14, xây bằng đá tháo từ Bức tường Hadrian, đứng trên đồi bên sông nhỏ, miễn phí tham quan.
• Lâu đài Aydon – Trang viện có tường phòng thủ từ cuối thế kỷ 13, được bảo tồn trọn vẹn, cho thấy quý tộc đã biến nhà ở thành pháo đài trong chiến tranh biê…
• Allen Banks và hẻm núi Staward – Khu rừng cổ lớn nhất Northumberland do National Trust quản lý, các lối đi dọc thung lũng xuyên qua hẻm núi, có thể gặp sóc đỏ và di tích ph…

Ăn uống

• The Rat Inn – Quán rượu ẩm thực lâu đời ở làng Anick gần Hexham, nhìn ra thung lũng sông Tyne, nổi tiếng với bữa thịt nướng Chủ nhật…
• Twice Brewed Inn – Quán rượu tự ủ bia dưới chân Bức tường Hadrian và Sycamore Gap, điểm dừng chân quen thuộc của người đi bộ trên tuyến đư…
• Danielle's Bistro – Quán bistro gia đình ở Hexham mở từ năm 1996, khẩu phần đầy đặn các món Anh và Địa Trung Hải; vịt hầm sốt cam và bít tế…
• Battlesteads Hotel Restaurant – Nhà hàng khách sạn thân thiện với môi trường ở làng Wark, cải tạo từ một trang trại năm 1747, dùng rau từ vườn nhà và n…

Lịch trình

• Vòng quanh Đại Anh: Anh và Scotland trong 14 ngày – Vòng lớn kinh điển quanh Anh từ London qua Bath, Lake District, Edinburgh đến York.
• Durham, Bức tường Hadrian và bờ biển Northumberland 7 ngày – Từ Durham đi lên phía Bắc, xem Bức tường La Mã, các lâu đài ven biển, đảo chim biển và Lindisfarne.