Gjirokastër
Thành phố “thành phố đá” thời Ottoman trên sườn đồi thung lũng sông Drino, mái đá xám xếp tầng lên nhau. Leo lên pháo đài, tham quan các ngôi nhà tháp và dinh thự như nhà Zekate, đây là trung tâm văn hóa của miền nam Albania.
Gjirokastër nằm ở miền nam Albania, trên sườn đồi phía tây thung lũng sông Drino, cách biên giới Hy Lạp khoảng 30 km. Khu phố cổ nổi tiếng với mái đá phiến xám và các nhà tháp đá kulla, nên được gọi là “thành phố đá”. Năm 2005, nơi này được công nhận là Di sản Thế giới, là một thị trấn thời Ottoman được bảo tồn tốt, cùng với Berat. Đây cũng là nơi sinh của nhà văn Ismail Kadare và nhà lãnh đạo Enver Hoxha.
Khu tham quan chính tập trung quanh đồi pháo đài. Trên đỉnh có lâu đài Gjirokastër với bảo tàng vũ khí và xác máy bay quân sự Mỹ. Dưới chân lâu đài là khu chợ cổ, nơi năm con đường lát đá giao nhau, cùng với Nhà thờ Hồi giáo Bazaar. Ở sườn tây khu Palorto có nhà Zekate, nhà Skenduli, Bảo tàng Dân tộc học và nhà Kadare. Bên cạnh chợ còn có đường hầm ngầm thời Chiến tranh Lạnh. Ngoài thị trấn, bạn có thể tự lái xe đến công viên khảo cổ Antigonea, nhà thờ Đức Mẹ An Nghỉ ở Labova và lâu đài Libohova. Buổi chiều, bạn có thể đến hồ Viroi ở phía bắc thành phố để ăn cá nướng.
Tháng 4–6 và tháng 9–10 là thời điểm dễ chịu nhất, phù hợp để leo dốc đá. Tháng 7–8 nóng nhưng có lễ hội dân gian. Mùa đông lạnh, ẩm và nhiều mưa. Đi xe buýt đường dài từ Tirana mất khoảng 4 giờ. Đi từ Saranda mất khoảng 1 giờ, vì vậy thường kết hợp với Mắt Xanh và bờ biển Saranda. Nên ở lại 1–2 ngày, và trải nghiệm tốt nhất là ở nhà khách gia đình trong khu phố cổ. Lưu ý: đường đá rất dốc và trơn, nên đi giày chống trượt. Nhiều ngôi nhà cổ do gia đình quản lý, giờ mở cửa không cố định, và tiền mặt (lek) tiện hơn.
Điểm tham quan nổi bật
- Lâu đài Gjirokastër – Pháo đài khổng lồ trên đỉnh thành phố đá, di sản thế giới, có bảo tàng quân sự, tháp chuông và chiếc máy bay Mỹ bị bắn hạ, nhìn xuống thung…
- Antigonea – Di chỉ thành cổ do vua Pyrrhus xây để tưởng nhớ vợ, trên đỉnh núi có tường thành và nhà có hành lang cột, nhìn xuống thung lũng sông Drino.
- Nhà Zekate – Biệt thự kiểu pháo đài hai tháp xây năm 1812, nằm trên sườn đồi, phòng khách tầng trên nhìn xuống toàn thành.
- Nhà Skënduli – Dinh thự tháp kiểu Ottoman tiêu biểu nhất của Gjirokastër, có lịch sử 300 năm, do con cháu gia đình trực tiếp hướng dẫn.
- Chợ cổ Gjirokastër – Chợ cổ thời Ottoman, nơi năm con phố lát đá giao nhau, các cửa hàng mái đá bán đồ thủ công; đây là trái tim của “thành phố đá”.
- Gjirokastër Cold War Tunnel – Hầm bí mật dưới núi thành với hơn 80 phòng, còn giữ phòng chỉ huy và thiết bị phát điện thời Hoxha.
- Ethnographic Museum of Gjirokastër – Ngôi nhà tháp truyền thống xây trên nền nơi Hoxha chào đời, trưng bày đời sống gia đình và đồ dân gian của Gjirokastër.
- Bazaar Mosque, Gjirokastër – Nhà thờ Hồi giáo chợ xây năm 1757, là nhà thờ Hồi giáo thời Ottoman duy nhất còn lại ở Gjirokastër.
- Ismail Kadare House – Nơi ở thời thơ ấu của nhà văn Albania Kadare, được tái dựng thành bảo tàng, là nguyên mẫu của tiểu thuyết “Biên niên ký đá”.
- Dormition Church, Labovë e Kryqit – Nhà thờ Byzantine cổ ở làng núi, tương truyền do hoàng đế Justinianus xây, là một trong những nhà thờ cổ nhất Albania.
- Viroi Lake – Hồ suối karst ở phía bắc thung lũng Drino, nhiều nhà hàng ven hồ, là nơi người dân địa phương đi dạo và dùng bữa.
- Libohovë Castle – Lâu đài vuông do Ali Pasha xây cho em gái Shanisha, nằm trong thị trấn trên núi đối diện thung lũng Drino.
Ăn uống
- Quán truyền thống Kardhashi – Quán ăn gia đình được yêu thích, sân thượng phủ dây leo nhìn ra lâu đài; bánh viên gạo và thịt cừu được khen nhiều, thư…
- Nhà hàng truyền thống Odaja – Nhà hàng nhỏ trên tầng hai của tòa nhà cổ ở khu chợ cũ, tường đá và xà gỗ rất có không khí; cà tím nhồi và tráng miệng…
- Nhà hàng Kujtimi – Nhà hàng gia đình lâu đời trong khu chợ cũ, sân thượng phủ dây leo được ưa chuộng, món đặc trưng là thịt cừu hầm sữa ch…
Lịch trình
- Vòng xe buýt phố cổ và biển Albania 9 ngày – Không cần lái xe vẫn đi được, nối Tirana, Berat, Gjirokastër và Sarandë.
- Vòng lớn tự lái miền Nam Albania 15 ngày – Tự lái một vòng quanh miền Nam, đi qua phố cổ, Riviera, suối nước nóng Benja và Korçë.