Erzurum

Thành cổ Đông Anatolia ở độ cao gần 1.900 m, có nhiều công trình Seljuk như tháp minaret đôi và các madrasa. Núi Palandöken là khu trượt tuyết hàng đầu Thổ Nhĩ Kỳ.

Erzurum là thành phố lớn nhất vùng Đông Anatolia của Thổ Nhĩ Kỳ và là thủ phủ tỉnh cùng tên, có khoảng 770 nghìn dân. Thành phố nằm trong lòng chảo cao nguyên ở độ cao khoảng 1.900 m, phía nam giáp núi Palandöken. Từ xưa, nơi đây là đầu mối của con đường tơ lụa đi Iran và vùng Caucasus. Thời Byzantine gọi là Theodosiopolis. Sau thế kỷ 11, Erzurum thuộc các triều đại Seljuk và Saltukid, để lại tập trung các công trình Seljuk nhiều nhất miền đông Thổ Nhĩ Kỳ. Madrasa hai tháp minaret, madrasa Yakutiye, ba lăng mộ và đại thánh đường đều nằm trong phạm vi đi bộ 10 phút quanh trung tâm cổ. Năm 1919, Atatürk triệu tập Đại hội Erzurum tại đây. Trong thành phố có Bảo tàng Đại hội và nhà cũ của Atatürk. Khí hậu lục địa khắc nghiệt, mùa đông dài, nhiệt độ trung bình tháng 1 khoảng -10°C. Từ tháng 12 đến tháng 4, hai khu trượt tuyết Palandöken và Konaklı có tuyết rất tốt. Mùa hè từ tháng 6 đến tháng 9 mát mẻ và khô ráo, là thời điểm thích hợp để tham quan và đi thác Tortum, hồ Tortum cùng các tu viện Georgia cổ như Oşki và Haho ở phía bắc, cách khoảng 100 km. Phía đông bắc còn có địa hình tháp đá đỏ kiểu “ống khói tiên” ở Narman, có thể sắp xếp cùng lúc. Về giao thông, sân bay Erzurum cách trung tâm khoảng 10 km, có nhiều chuyến bay thẳng mỗi ngày đi Istanbul và Ankara. Tàu Doğu Ekspresi cũng dừng tại đây. Khu cổ chỉ cần đi bộ, các điểm ngoại ô cần thuê xe riêng hoặc tự lái. Nên ở lại 2–3 ngày, trượt tuyết tính thêm. Món nhất định phải thử là cağ kebabı. Đá Oltu (Oltu taşı) là đồ thủ công đặc sắc của vùng.

Điểm tham quan nổi bật

• Trường Hồi giáo Çifte Minareli – Biểu tượng của thành phố Erzurum, trường Hồi giáo thời Seljuk thế kỷ 13 với hai tháp minaret xây gạch và cổng đá chạm khắc tinh xảo.
• Trường Hồi giáo Yakutiye – Trường Hồi giáo xây năm 1310 thời Hãn quốc Ilkhan, nay là Bảo tàng Nghệ thuật Hồi giáo và Dân tộc học Thổ Nhĩ Kỳ, cổng được chạm khắc tinh…
• Üç Kümbetler – Ba lăng mộ mái nón thời Seljuk phía sau Trường Hồi giáo Hai Tháp Minaret, trong đó lớn nhất là lăng Emir Saltuk thuộc triều đại Saltuk.
• Khu trượt tuyết Palandöken – Khu trượt tuyết hàng đầu Thổ Nhĩ Kỳ chỉ cách trung tâm thành phố khoảng 6 km, đỉnh núi cao hơn 3.100 m, đường trượt dài và mùa tuyết kéo dà…
• Thác Tortum – Một trong những thác nước có độ cao lớn nhất Thổ Nhĩ Kỳ, nước từ hồ Tortum đổ xuống từ vách đá cao khoảng 48 m.
• Thành Erzurum – Pháo đài Byzantine trên điểm cao của khu phố cổ, bên trong có tháp chuông kiêm tháp gọi kinh thời Seljuk, nhìn được toàn thành phố và dãy n…
• Đại thánh đường Hồi giáo Erzurum – Đại thánh đường xây năm 1179 dưới thời vương triều Saltukid, sảnh cầu nguyện thấp được chống đỡ bằng bảy hàng cột đá, cổ kính và trang nghi…
• Nhà thờ Hồi giáo Lala Mustafa Pasha – Thánh đường Ottoman thời cổ điển xây năm 1563, được cho là xuất phát từ xưởng của kiến trúc sư Sinan, là thánh đường Ottoman đẹp nhất thành…
• Lữ quán Rüstem Pasha – Lữ quán thương đội hai tầng thời Ottoman thế kỷ 16, nay là khu chợ tập trung các xưởng chế tác đá Oltu và tiệm trang sức.
• Nhà thờ Hồi giáo Caferiye – Thánh đường Ottoman nhỏ xây năm 1645, nằm trên phố cổ chính, có tháp gọi kinh bằng đá cổ và khu mộ.
• Bảo tàng Erzurum – Bảo tàng khảo cổ cấp tỉnh trưng bày di vật Urartu, La Mã và Byzantine, cùng hiện vật đá Oltu và dân tộc học.
• Bảo tàng Đại hội Erzurum – Nơi diễn ra Đại hội Erzurum năm 1919, vốn là tòa nhà trường học của người Armenia, kể lại khởi nguồn của cuộc chiến giành độc lập Thổ Nhĩ K…
• Nhà Atatürk Erzurum – Ngôi nhà truyền thống bằng gỗ và đá nơi Atatürk ở trong thời gian ở Erzurum năm 1919, giữ nguyên đồ đạc thời ấy.
• Pháo đài Aziziye – Pháo đài Ottoman trên sườn đồi phía đông thành phố, nơi quân dân Erzurum bảo vệ thành năm 1877 trong chiến tranh Nga–Thổ, nay là công viên…
• Lăng mộ Abdurrahman Gazi – Khu lăng mộ thánh nhân trên sườn đồi phía nam thành phố, nơi người dân địa phương đến lễ bái, có thể nhìn bao quát toàn bộ lòng chảo Erzuru…
• Erzurum Evleri – Khu ẩm thực phố cổ cải tạo từ các ngôi nhà truyền thống, thưởng thức món ăn địa phương và trà đỏ giữa thảm, đồ đồng và lò sưởi.
• Khu trượt tuyết Konaklı – Khu trượt tuyết ở sườn nam núi Palandöken, được xây cho Đại hội Thể thao Mùa đông Sinh viên Thế giới 2011, đường trượt rộng và ít người, ph…
• Tháp nhảy cầu trượt tuyết Kiremitlitepe – Cụm tháp nhảy cầu trượt tuyết khổng lồ xây cho Đại hội Thể thao 2011 ở ngoại ô Erzurum, là điểm nhấn hiện đại nổi bật.
• Hồ Tortum – Hồ núi hình thành do sạt lở đất chắn kín thung lũng sông, nước xanh biếc, đường vòng quanh hồ đẹp như tranh.
• Tu viện Oshki – Đại giáo đường do vương quốc Gruzia xây vào thế kỷ 10, điêu khắc đá tinh xảo, là kiệt tác kiến trúc Gruzia trung đại.
• Tu viện Khakhuli – Tu viện Gruzia thế kỷ 10, nhà thờ hiện vẫn được dùng làm thánh đường Hồi giáo, các chạm khắc đá và tranh tường được bảo tồn tương đối nguyê…
• Ống khói tiên Narman – Địa hình đất đỏ cách khoảng 70 km về phía đông bắc, hình thù như ngọn lửa và lâu đài, được gọi là “Cappadocia đỏ” của đông Anatolia.
• Cầu Çobandede – Cầu đá nhiều vòm bắc qua sông Aras, dài khoảng 130 m, thuộc nhóm cầu đá cổ nhất Anatolia.
• Thành Pasinler – Pháo đài trên đỉnh núi của thị trấn Pasinler cách Erzurum khoảng 40 km về phía đông, dưới chân là thị trấn suối nước nóng nổi tiếng, thích…

Ăn uống

• Gelgör Cağ Kebabı – Một trong những quán cağ kebab nổi tiếng nhất Erzurum, chuyên làm món này từ năm 1982, món kadayıf nhồi cũng rất nổi ti…
• Erzurum Evleri – Nhà hàng trong khu nhà cổ gồm 11 căn nhà đá và một quán trọ, đầy đồ cổ, là một trong những nơi ăn sáng được yêu thích n…
• Kadayıfçı Muammer Usta – Quán lâu đời chuyên làm kadayıf nhồi từ năm 1984, nay cũng phục vụ kebab và tráng miệng, nhiều người nổi tiếng từng ghé.
• Hacıbaba Döner – Quán döner lâu đời thành lập năm 1964, dùng thịt cừu nuôi trên cao nguyên, ướp húng quế Isparta.
• Güzelyurt Restaurant – Nhà hàng trăm tuổi thành lập năm 1928, bồi bàn đeo nơ, nấu bằng bếp than, khai vị nổi tiếng.

Lịch trình

• Thị trấn biên giới cao nguyên Đông Anatolia 8 ngày – Từ Erzurum đến Kars, qua Ani và chân núi Ağrı rồi đến hồ Van, xem kinh đô bỏ hoang, cung điện và nhà thờ giữa hồ.
• Tàu Đông phương tốc hành mùa đông Kars 5 ngày – Từ Ankara đi tàu Orient Express phiên bản du lịch xuyên qua cánh đồng tuyết đến Kars, rồi xem Ani và hồ đóng băng.