Diyarbakır
Thành cổ bazan đen bên sông Tigris, tường thành Di sản Thế giới và vườn Hevsel, văn hóa Kurd cùng bữa sáng truyền thống trong phố cổ.
Diyarbakır nằm ở đông nam Thổ Nhĩ Kỳ, trên cao nguyên bazan bên bờ tây sông Tigris. Đây là một trong những thành phố lớn nhất vùng Đông Nam Anatolia và là trung tâm quan trọng của văn hóa Kurd; tiếng Kurd gọi thành phố là "Amed". Khu phố cổ (Sur) được bao quanh bởi bức tường bazan đen dài khoảng 5,5 km. Cùng với vườn Hevsel trong thung lũng sông, bức tường được ghi vào Di sản Thế giới năm 2015. Trong thành có đại thánh đường thời Seljuk, các quán trọ thương đội thời Ottoman, nhà thờ người Armenia và Assyria, phản ánh lịch sử đa dân tộc, đa tôn giáo chung sống.
Điểm tham quan chính: khu phố cổ cần 1–2 ngày. Đi dọc tường thành từ Cổng Mardin đến Tháp Dê để ngắm hoàng hôn, tham quan Đại thánh đường và Tháp minaret bốn chân, ăn sáng tại Quán trọ Hasan Pasha, nghe hát dengbêj ở Nhà Dengbêj, rồi ra ngoài thành đến Cầu Mười Lỗ và Gazi Köşkü. Ngoại ô có thể đi về trong ngày đến pháo đài La Mã Zerzevan, hoặc đi về phía bắc đến hẻm núi Eğil và di chỉ thời đồ đá mới Çayönü. Mardin và Hasankeyf thường cần ở riêng một đêm để tham quan.
Thời điểm đẹp nhất là tháng 4–5 và tháng 10–11; mùa hè thường trên 40°C, mùa đông thỉnh thoảng có tuyết. Sân bay Diyarbakır có chuyến bay đi Istanbul, Ankara và các nơi khác; từ sân bay vào khu phố cổ đi taxi khoảng 15 phút. Tham quan chủ yếu đi bộ trong thành. Một số khu phố ở Sur được xây dựng lại sau xung đột năm 2015–2016, trước khi đi cần cập nhật thông tin an toàn mới nhất. Không chụp ảnh cơ sở quân sự và cảnh sát, khi vào đại thánh đường cần ăn mặc kín đáo.
Điểm tham quan nổi bật
- Pháo đài Diyarbakır – Tường thành bazan đen dài khoảng 5,5 km, với 82 tháp canh bao quanh khu phố cổ, cùng vườn Hevsel được UNESCO ghi danh Di sản Thế giới năm 2…
- Cầu Dicle – Cầu đá vòm mười nhịp được xây năm 1065 dưới thời vương triều Marwanid, bắc ngang sông Tigris, dài khoảng 178 m, là một trong những di tích…
- Đại thánh đường Hồi giáo Diyarbakır – Được Sultan Seljuk Malik Shah cho xây năm 1091, là một trong những thánh đường Hồi giáo cổ nhất Anatolia. Hai mặt tiền hai bên sân kết hợp…
- Tháp Dê – Tháp lớn nhất ở góc đông nam tường thành, sân thượng trên đỉnh tháp nhìn xuống vườn Hevsel và thung lũng sông Tigris, là lựa chọn hàng đầu…
- Các vườn Hevsel – Vùng đất nông nghiệp ốc đảo xanh rộng lớn nằm giữa tường thành và sông Tigris, hàng nghìn năm cung cấp rau quả cho thành phố; cùng với tườn…
- Lữ quán Hasan Paşa – Quán trọ thương đoàn Ottoman thế kỷ 16 xây bằng đá sọc đen trắng, sân trong nay đầy quán ăn sáng truyền thống, là nơi nhất định phải đến để…
- Nhà thờ Armenia Surp Giragos – Được coi là nhà thờ Armenia lớn nhất Trung Đông, qua nhiều lần hư hại và trùng tu, bảy bàn thờ và hành lang cao vút chứng kiến lịch sử cộng…
- Tháp giáo đường bốn chân – Tháp minaret thế kỷ 15 đứng trên bốn cột đá, theo truyền thuyết đi xuyên qua các cột bảy vòng sẽ được ước nguyện, là một trong những biểu t…
- Nhà thờ Chính thống Syriac Đức Mẹ Maria – Nhà thờ Chính thống Syriac vẫn còn hoạt động trong thành phố, lịch sử có thể truy đến thời Kitô giáo sơ khai; sân yên tĩnh, bên trong có ki…
- Nhà thờ Canđê Mar Petyun – Nhà thờ Canđê thế kỷ 17 ẩn trong ngõ nhỏ gần tháp minaret bốn chân; sân và vòm làm bằng đá bazan đen là kiến trúc phố cổ điển hình.
- Nhà thờ Hồi giáo Behram Paşa – Đại thánh đường Ottoman xây năm 1572 theo lệnh thống đốc Behram Pasha; tường đá sọc đen trắng và mái vòm rộng thể hiện sự kết hợp giữa phon…
- İçkale và Bảo tàng Khảo cổ Diyarbakır – Pháo đài Nội thành ở góc đông bắc khu phố cổ, quần thể kiến trúc đã trùng tu có bảo tàng khảo cổ, trưng bày hiện vật từ thời đồ đá mới Çayö…
- Nhà thờ Hồi giáo Hazreti Süleyman – Thánh đường thế kỷ 12 xây cạnh Nội thành, trong khuôn viên nghĩa trang có mộ của 27 môn đồ được coi là thánh, là nơi cầu nguyện quan trọng…
- Bảo tàng Cahit Sıtkı Tarancı – Nơi sinh của nhà thơ Thổ Nhĩ Kỳ Tarancı, dinh thự bazan xây năm 1820, giúp hiểu cách bố trí nhà ở có sân truyền thống của Diyarbakır.
- Nhà Dengbêj – Ngôi nhà cổ bằng bazan nơi các nghệ nhân kể chuyện truyền thống Kurd “Dengbêj” tụ họp; hàng ngày họ hát luân phiên sử thi, tình yêu và bi c…
- Lữ quán Deliller – Quán trọ thương đoàn Ottoman năm 1527 cạnh Cổng Mardin, từng là điểm tập trung của những người hành hương đi Mecca; nay là khách sạn boutiq…
- Dinh thự Cemil Paşa – Dinh thự bazan lớn của gia tộc danh giá Diyarbakır vào thế kỷ 19; sau khi trùng tu trở thành bảo tàng thành phố, trưng bày lịch sử cổ và đờ…
- Nhà thờ Hồi giáo Fatih Paşa – Thánh đường do thống đốc Ottoman đầu tiên của Diyarbakır xây vào thập niên 1520, là thánh đường Ottoman đầu tiên trong thành; vì mái vòm ph…
- Biệt thự Gazi – Biệt thự mùa hè thời Ak Koyunlu bên vườn Hevsel ở phía nam khu phố cổ, nơi Atatürk ghé thăm năm 1937; nay trong vườn có quán ăn sáng ngoài…
- Thành Zerzevan – Pháo đài quân sự thuộc biên cương phía đông Đế quốc La Mã; di tích dưới lòng đất bảo tồn tốt đền thờ thần Mithras là điểm nhấn lớn nhất, đã…
- Eğil – Cổ thành trên hẻm núi sông Tigris, vách đá có hang mộ thời Assyria; lăng mộ trên sườn núi được coi là nơi hành hương quan trọng của tiên tr…
- Çayönü và hang Hilar – Khu định cư thời đồ đá mới cách đây khoảng một vạn năm, là một trong những làng nông nghiệp sớm nhất của loài người; gần đó trên vách đá Hi…
Ăn uống
- Kaburgacı Selim Amca – Quán nổi tiếng từ năm 1982 với sườn cừu nhồi gạo và hạnh nhân, là một trong những địa chỉ món địa phương được gợi ý nhi…
- Mustafa'nın Kahvaltı Dünyası – Quán bữa sáng trên tầng hành lang quán trọ Hasan Paşa thế kỷ 16, bày kín bàn đồ ăn sáng là trải nghiệm điển hình của ph…
- Dağkapı Ciğerçisi – Quán gan nướng đông khách bên quảng trường Dağkapı ở cổng bắc phố cổ, mở rất khuya, tiện để trải nghiệm văn hóa gan nướ…
- Trung tâm Lahmacun Diyarbakır – Quán lahmacun nhỏ ẩn trong khu chợ cũ phía sau Đại Thánh đường Ulu, vỏ bánh mỏng giòn, giá phải chăng và có cả bản chay.
- Quán Kebap Hacı Halid – Quán lâu đời mở từ năm 1940, nay đã là thế hệ thứ ba, mỗi ngày đổi món, một năm luân phiên hàng chục món hầm và nướng D…
Lịch trình
- Di tích Đông Nam Mesopotamia 9 ngày – Ẩm thực Gaziantep, tượng thần Nemrut, đền đá Göbekli Tepe và thị trấn đá Mardin.