Dilijan

Thành phố rừng trên núi được gọi là “Thụy Sĩ nhỏ của Armenia”, giữa rừng ẩn chứa các tu viện trung cổ Haghartsin và Goshavank, đi bộ quanh hồ Parz mát mẻ dễ chịu.

Dilijan nằm ở đông bắc Armenia, thuộc tỉnh Tavush, trên một thung lũng sông Aghstev ở độ cao khoảng 1.500 m. Quanh thành phố là rừng sồi, rừng dẻ và rừng cây tiêu huyền. Thời Liên Xô, nơi đây đã là điểm nghỉ dưỡng nổi tiếng, nên được gọi là “Thụy Sĩ nhỏ của Armenia”. Thị trấn không lớn, trung tâm là phố cổ Sharambeyan đã được phục dựng, với những ngôi nhà đá có ban công gỗ từ thế kỷ 19, trong đó là các xưởng thủ công và quán cà phê nhỏ. Ngoại ô là Vườn quốc gia Dilijan, nơi rải rác các tu viện trung cổ và hồ núi trong rừng.

Cách chơi kinh điển là đi trọn một ngày: buổi sáng đến tu viện Haghartsin cách thành phố khoảng 13 km về phía bắc, rồi đi tiếp về phía đông đến hồ Parz để chèo thuyền hoặc đi cáp treo trượt. Từ hồ, đi theo con đường rừng dài khoảng 8 km (một đoạn của Trans-Caucasus Trail) đến tu viện Goshavank, trên đường có thể rẽ xem hồ Gosh nhỏ xinh. Phía tây thành phố có hai tu viện nhỏ trong rừng là Jukhtak và Matosavank, phù hợp cho một buổi đi bộ nửa ngày. Xa hơn về phía đông bắc khoảng 35 km, gần Ijevan có Makaravank, nổi tiếng với các phù điêu đá rất tinh xảo.

Giao thông: từ bến xe buýt phía bắc Yerevan hoặc gần sân bay, đi minibus khoảng 1,5–2 giờ (qua hồ Sevan; tu viện Sevanavank nằm trên hành trình đi Yerevan). Các điểm tham quan trong thành phố phân tán, nên đi taxi hoặc thuê xe riêng; tài xế địa phương thường báo giá theo nửa ngày. Thời điểm đẹp nhất là tháng 6–10: mùa hè mát mẻ, lý tưởng để tránh nóng, còn tháng 10 rừng nhuộm màu thu rực rỡ. Mùa đông có nhiều tuyết và một số đường mòn khó đi. Nên ở lại 1–2 đêm, đi bộ nhớ mang giày chống nước, và ăn mặc lịch sự khi vào tu viện.

Điểm tham quan nổi bật

• Dilijan – Thị trấn rừng được mệnh danh là “Thụy Sĩ nhỏ của Armenia”, có con phố cổ Sharambeyan được trùng tu, hồ núi và khí hậu mát mẻ thích hợp nghỉ…
• Hồ Parz – Hồ nhỏ trong rừng Vườn quốc gia Dilijan, tên “Parz” nghĩa là trong vắt, có thể chèo thuyền, đi bộ và chơi dây zipline.
• Tu viện Goshavank – Tu viện do học giả Mkhitar Gosh sáng lập vào thế kỷ 12–13, nổi tiếng với “đá chữ thập ren” (khachkar) chạm khắc tinh xảo bậc nhất Armenia.
• Tu viện Haghartsin – Quần thể tu viện 10–13 thế kỷ ẩn trong thung lũng rừng của Vườn quốc gia Dilijan, chạm khắc đá tinh xảo, không gian yên tĩnh.
• Dilijan National Park – Khu rừng lá rộng trên núi bao quanh Dilijan; tu viện, hồ núi và nhiều tuyến đi bộ đều nằm trong vườn.
• Jukhtakvank – Tên nghĩa là “tu viện đôi”: hai nhà thờ nhỏ xây từ thế kỷ 12–13 đứng cạnh nhau ở rìa rừng phía tây thị trấn, yên tĩnh và cổ kính.
• Matosavank – Tu viện thế kỷ 13 nằm sâu trong rừng rậm, nửa chìm trong rêu và rễ cây, chỉ đi bộ mới tới được, mang cảm giác bí ẩn như khám phá.
• Lake Gosh – Hồ nhỏ giữa rừng phía trên Goshavank, ít người lui tới, là điểm dừng tiện đường trên tuyến đi bộ Hồ Parz – Goshavank.
• Makaravank – Tu viện thế kỷ 10–13 trên sườn núi Paravas, phù điêu trên bàn thờ nhà thờ chính là một trong những tác phẩm chạm khắc đẹp nhất Armenia.
• Dilijan Local Lore Museum and Art Gallery – Bảo tàng nhỏ ở trung tâm thành phố, trưng bày hiện vật dân gian và khảo cổ vùng Tavush, gác trên có tranh sơn dầu châu Âu và Armenia.

Ăn uống

• Quán Kchuch (Quán Nồi Đất) – Nhà hàng gia đình nổi tiếng nhất Dilijan, mọi món đều nướng bằng lò gạch đốt củi; món chủ lực là thịt hầm nồi đất và pi…
• Nhà hàng Ker-u-Sus – Nhà hàng Armenia–Gruzia được đánh giá cao ở Dilijan, món hầm đặc trưng cùng tên đủ cho hai người, tráng miệng bánh gata…

Lịch trình

• Chậm rãi bằng xe buýt công cộng phía bắc trong 7 ngày – Dùng xe buýt nhỏ và tàu hỏa nối Sevan, Dilijan, hẻm núi Debed và Gyumri.
• Vòng tròn toàn Armenia trong 12 ngày – Từ Tatev phía nam đến Debed và Gyumri phía bắc, một vòng đi qua các vùng chính của đất nước.
• Xuyên Caucasus từ Baku đến Yerevan 13 ngày – Bay đến Baku, đi đường bộ qua Sheki vào Gruzia, rồi sang Armenia và bay về từ Yerevan.
• Gruzia và Armenia nối tiếp trong 12 ngày – Từ Tbilisi đi lên Kazbegi, qua biên giới vào hẻm núi Debed rồi xuống Tatev.