Bukhara

Thành cổ thời Trung cổ được bảo tồn nguyên vẹn trên Con đường Tơ lụa, với tháp Kalyan, pháo đài Ark và chợ mái vòm. Bukhara mộc mạc hơn Samarkand và thích hợp để đi bộ thong thả.

Bukhara nằm trên vùng ốc đảo ở hạ lưu sông Zeravshan, thuộc tây nam Uzbekistan, cách Samarkand khoảng 270 km về phía tây. Thành phố có lịch sử hơn 2.500 năm và là thánh địa của văn hóa Hồi giáo Trung Á. Vào thế kỷ 9–10, triều đại Samanid đóng đô tại đây. Ibn Sina (Avicenna) và Al-Bukhari đều lớn lên ở đây. Từ thế kỷ 16, Bukhara là kinh đô của Hãn quốc Bukhara và Tiểu vương quốc Bukhara, cho đến khi Hồng quân tiến vào năm 1920. Khác với những công trình hoành tráng kiểu Timur ở Samarkand, khu phố cổ Bukhara giữ nguyên cấu trúc đô thị thời Trung cổ: nhà ở màu đất vàng, hơn 140 nhà thờ Hồi giáo và thánh đường học, các chợ mái vòm có mái và quán trà bên hồ nước. Năm 1993, toàn bộ khu phố cổ được công nhận là Di sản Thế giới.

Hầu hết điểm tham quan đều nằm trong khu phố cổ và có thể đi bộ tới. Trung tâm là hồ Lyabi-Hauz. Đi về phía tây bắc qua ba chợ mái vòm sẽ tới tháp Kalyan và quần thể nhà thờ Hồi giáo (Po-i-Kalyan). Đi tiếp về phía tây là pháo đài Ark, nhà thờ Bolo-Hauz và công viên có lăng Samanid. Phía đông nam khu phố cổ là Chor Minor. Cách trung tâm 4 km về phía bắc là cung điện mùa hè của tiểu vương.

Khí hậu: tháng 4–5 và tháng 9–10 có nhiệt độ 20–30℃, là thời điểm đẹp nhất. Mùa hè thường lên tới 40℃ và rất khô, nên cần nghỉ ngơi vào giữa trưa. Mùa đông khoảng 0℃, khách rất ít.

Di chuyển: Từ Samarkand đi tàu cao tốc Afrosiyob khoảng 1,5 giờ. Ga nằm ở Kagan, cách trung tâm 15 km, đi taxi khoảng 20 phút vào thành phố. Từ Tashkent đi tàu cao tốc khoảng 4 giờ. Sân bay Bukhara có chuyến bay đi Tashkent. Đi Khiva có thể đi tàu khoảng 6 giờ, hoặc thuê xe đi xuyên sa mạc khoảng 7 giờ.

Khuyến nghị: nên dành 2 ngày.

Lưu ý: vé vào cửa đa số điểm khoảng 30.000–50.000 som. Không được leo lên tháp minaret. Nên ở homestay boutique trong khu phố cổ, vốn là những ngôi nhà cổ được cải tạo. Bukhara nổi tiếng với thảm, thêu Suzani, thêu chỉ vàng và kéo rèn thủ công. Khi mua thảm lớn, bạn nên yêu cầu hóa đơn để làm thủ tục xuất cảnh. Buổi tối khu phố cổ rất yên tĩnh, các nhà hàng tập trung quanh Lyabi-Hauz. Plov và shashlik (thịt nướng xiên) là món chính. Trong giờ cầu nguyện thứ Sáu tại thánh đường, du khách nên tránh vào tham quan.

Điểm tham quan nổi bật

• Quần thể Po-i-Kalyan – Tháp gạch Kalyan cao 47 m xây năm 1127, được Thành Cát Tư Hãn ra lệnh giữ lại, bên cạnh là Nhà thờ Kalyan chứa được 12.000 người và Madrasa…
• Thành Ark Bukhara – Thành đất nơi các tiểu vương Bukhara cư trú suốt nghìn năm, với tường nghiêng cao 20 m, điện triều và nhà thờ Hồi giáo; năm 1920 bị Hồng qu…
• Lyabi-Hauz – Hồ nước trung tâm khu phố cổ đào năm 1620, ba mặt là madrasa và quán khanaka Sufi, dưới gốc dâu là quán trà – phòng khách của người Bukhara…
• Các chợ mái vòm Bukhara – Ba chợ gạch có mái vòm xây năm 1500 ở các ngã tư phố, từng là nơi buôn bán đá quý, mũ và đổi tiền, nay là điểm tập trung cửa hàng thảm, thê…
• Lăng mộ Samanid – Lăng mộ triều Samanid đầu thế kỷ 10, công trình Hồi giáo cổ nhất còn sót lại ở Trung Á, toàn bộ làm từ gạch nung xếp thành hàng nghìn hoa v…
• Cung điện Sitorai Mokhi-Khosa – Cung điện mùa hè “Sao và Trăng” do Emir cuối cùng xây từ năm 1911 đến 1918, kết hợp kiến trúc kiểu Nga với kỹ thuật khảm Bukhara. Sảnh Trắn…
• Chor Minor – Cổng bốn tháp xây năm 1807, bốn tháp mái xanh mỗi tháp một kiểu, ẩn trong ngõ nhà dân phía đông nam phố cổ. Đây là công trình “phi điển hìn…
• Trường Hồi giáo Ulugh Beg và Abdulaziz Khan – Hai trường dòng đối diện nhau qua đường: Ulugh Beg xây năm 1417, là trường dòng cổ nhất Trung Á. Đối diện là Abdulaziz Khan thế kỷ 17 với t…
• Thánh đường Hồi giáo Magoki Attari – Thánh đường nằm thấp hơn mặt đường vài mét. Mặt tiền gạch chạm thế kỷ 12 là một trong những trang trí kiến trúc cổ nhất Bukhara, bên trong…
• Thánh đường Hồi giáo Bolo Hauz – Thánh đường của emir đối diện Pháo đài Ark, với 20 cột gỗ chạm khắc mảnh mai nâng mái hiên sơn vẽ, phản chiếu xuống hồ nước trước cửa.
• Lăng Chashma-Ayub – Nơi truyền thuyết kể rằng Tiên tri Job (Ayub) gõ gậy xuống đất làm nước phun ra; mái nhọn hình nón hiếm thấy ở Bukhara, bên trong là bảo tà…
• Nghĩa trang Chor Bakr – Nghĩa địa thế kỷ 16 ở ngoại ô phía tây Bukhara, được gọi là “thành phố của người chết”; khu mộ của gia tộc Juybari Sheikh có ngõ nhỏ, sân v…
• Quần thể lăng mộ Bahauddin Naqshband – Lăng của người sáng lập dòng Sufi Naqshbandi, được ví như “Mecca của Trung Á”; sân, thánh đường và cây ước nguyện thu hút đông đảo người hà…
• Nhà tù Zindan – Nhà tù thời emir nằm sau Pháo đài Ark, có “hố côn trùng” nơi giam sĩ quan Anh, trưng bày dụng cụ tra tấn và lịch sử tư pháp của Hãn quốc Bu…
• Trường Hồi giáo Kosh – Hai trường thần học thế kỷ 16 đối diện nhau ở phía nam Công viên Samani, do Abdullah Khan xây cho mẹ và cho chính mình; cổng và tường gạch…
• Nhà bảo tàng Faizulla Khodjaev – Dinh thự của một thương gia Bukhara thế kỷ 19, còn giữ nguyên cột gỗ chạm khắc, phù điêu thạch cao và trần sơn vẽ, cho thấy bố cục nhà ở có…
• Cổng Talipach – Một trong những cổng thành còn được bảo tồn tương đối tốt trong 11 cổng cổ của Bukhara; hai bên là tường đất nện còn sót lại, gợi lại cảnh…
• Xưởng gốm Narzullaev Gijduvan – Xưởng và bảo tàng của gia đình gốm Narzullaev ở Gijduvan, nổi tiếng với gốm vẽ màu vàng nâu và xanh lục; thường là điểm dừng trên đường từ…

Ăn uống

• JOY Chaikhana – Một trong những nhà hàng được đánh giá cao nhất Phố Cổ Bukhara. Ăn món Uzbek truyền thống và sáng tạo trong không gian…
• Ayvan – Nhà hàng trong ngôi nhà thương nhân Do Thái năm 1886. Cơm pilaf Bukhara chỉ phục vụ buổi trưa là lý do đáng để ghé thăm.
• Xon Atlas – Quán yên tĩnh trong một con hẻm nhỏ cạnh Nhà thờ Hồi giáo Kalon. Có món truyền thống khó gặp ở nơi khác và có thể nhìn…
• Old Bukhara – Nhà hàng lâu năm trong Phố Cổ, quen với các đoàn du lịch đông người. Có khung cảnh đẹp và thực đơn tiếng Anh, phù hợp c…

Lịch trình

• Tuyến kinh điển bốn thành phố Con đường tơ lụa bằng tàu cao tốc 8 ngày – Tàu cao tốc nối Tashkent, Samarkand, Bukhara và Khiva, kèm chuyến một ngày đến Shahrisabz.
• Khiva xuyên Turkmenistan đến Bukhara 5 ngày – Vào qua Shavat, ra qua Farap, nối bốn điểm kinh điển của Turkmenistan đến Bukhara.
• Vòng quanh toàn Uzbekistan sâu 16 ngày – Bốn thành cổ kinh điển, cộng thêm Fergana, Nukus và làng núi ở sa mạc Nuratau, vòng quanh toàn quốc.
• Tuyến xuyên biên giới từ thành cổ Con đường tơ lụa đến núi Fann 11 ngày – Sau Bukhara và Samarkand đi bộ qua biên giới, đi qua Bảy Hồ và núi Fann đến Dushanbe.
• Khiva đến Bukhara xuyên Turkmenistan bằng đường bộ 10 ngày – Vào qua cửa khẩu Shavat, ra qua Farap, đi qua hẻm núi ven Caspi, làng núi và Gonur.