Bishnupur

Thành phố đền gạch đất nung của Vương triều Malla, các đền gạch có tường khắc đầy câu chuyện sử thi, nổi tiếng với lụa Baluchari và ngựa đất nung.

Bishnupur thuộc quận Bankura, bang Tây Bengal, Ấn Độ, cách Kolkata khoảng 150 km. Đây từng là kinh đô của Vương triều Malla trong thế kỷ 17–18. Các vua Malla theo phái Vishnu. Do không có đá, họ xây dựng hàng chục ngôi đền bằng gạch và đá laterite đỏ, phủ phù điêu đất nung trên tường với nội dung Ramayana, Mahabharata và truyền thuyết về Krishna. Đây được coi là đỉnh cao của kiến trúc đất nung Bengal, và đã nằm trong danh sách dự bị di sản thế giới của UNESCO.

Khí hậu nóng: tháng 4–6 nắng nóng có thể trên 40°C, tháng 6–9 là mùa mưa. Thời điểm tốt nhất là từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau. Cuối tháng 12 có Lễ hội Bishnupur, trưng bày thủ công và âm nhạc cổ điển; đây cũng là nơi khởi nguồn trường phái âm nhạc Bishnupur. Các đền chính tập trung ở phía nam thành phố: Rasmancha, Jor Bangla, Shyamrai, Lalji và Radhashyam cách nhau vài trăm mét, do Cục Khảo cổ Ấn Độ quản lý, một vé dùng chung cho tất cả. Phía bắc có các đền Madan Mohan và Malleswar vẫn đông người thắp hương; phía nam còn có đại bác Dalmadal và nhóm đền Jor. Du khách thường thuê một chiếc xe ba bánh điện (toto) đi vòng quanh các điểm, mất khoảng nửa ngày.

Thủ công là điểm nhấn khác. Sari lụa Baluchari dệt hình sử thi nổi tiếng, trong thành phố có thể tham quan xưởng dệt. Khoảng 20 km cách đó là làng Panchmura, nơi sản xuất ngựa đất nung Bankura cổ dài. Gần đó có thể đến Kamarpukur, núi Susunia và hồ chứa Mukutmanipur. Về di chuyển, từ ga Howrah ở Kolkata đi tàu khoảng 3,5–4 giờ đến ga Bishnupur. Nên ở 1–2 ngày. Trong đền phải cởi giày, mùa hè mặt đất rất nóng, nên tham quan vào sáng sớm hoặc chiều tối.

Điểm tham quan nổi bật

• Rasmancha – Đài gạch hình kim tự tháp do vua Bir Hambir thuộc triều Malla xây vào khoảng năm 1600, có 108 vòm cuốn bao quanh qua các tầng, là công trìn…
• Đền Jor Bangla – Đền đôi mái kiểu lều tranh xây năm 1655, bốn mặt tường khắc đầy phù điêu đất nung kể về Ramayana và Mahabharata, là biểu tượng của Bishnupu…
• Đền Shyam Rai – Đền gạch năm mái xây năm 1643, bốn mặt phủ kín phù điêu đất nung, nổi tiếng nhất là phù điêu vòng tròn cảnh Krishna nhảy điệu Rasa cùng các…
• Đền Madan Mohan – Đền gạch một tháp xây năm 1694, phù điêu đất nung còn nguyên vẹn, và đến nay vẫn là đền thờ Krishna đang hoạt động.
• Đại bác Dalmadal – Đại bác rèn bằng sắt dài gần 4 m từ thế kỷ 18, theo truyền thuyết từng đẩy lui kỵ binh Maratha, trải ba trăm năm vẫn gần như không gỉ.
• Đền Lalji – Đền một tháp bằng đá laterite đỏ xây năm 1658, đặt trong sân rộng có tường bao, trang trí bằng vữa giản dị mà tinh tế.
• Đền Radha Shyam – Đền đá laterite xây năm 1758, mái vòm chịu ảnh hưởng kiến trúc Hồi giáo, trong sân còn dấu tích bếp đền và sân khấu.
• Đền Mrinmoyee – Đền nữ thần hộ mệnh của vương triều Malla, theo truyền thuyết được lập từ năm 997, là điểm khởi đầu của lễ hội Durga ở Bishnupur.
• Quần thể đền Jor Mandir – Nhóm đền đá laterite nhỏ ở phía nam thành phố, gần đó còn có đền Radha Govinda, Radha Madhab và Kalachand, thích hợp để thong thả đi chậm.
• Đền Madan Gopal – Đền năm tháp bằng đá laterite đỏ do hoàng hậu xây năm 1665, có quy mô đứng hàng đầu Bishnupur nhưng rất ít khách.
• Đền Malleswar – Đền thờ thần Shiva xây năm 1622, là công trình hiếm hoi kết hợp đá sa thạch và gạch ở Bishnupur, đến nay hương khói vẫn không dứt.
• Làng gốm đất nung Panchmura – Quê hương ngựa đất nung Bankura, mỗi nhà trong làng đều nặn và nung ngựa cổ dài, tượng thần ngay trong sân.
• Kamarpukur – Quê hương thánh nhân Ramakrishna thế kỷ 19, Hội Ramakrishna xây chùa tại đây và giữ lại túp lều tranh nơi ông lớn lên.
• Đồi Susunia – Ngọn đồi biệt lập trên đồng bằng Bankura, có bia khắc đá thời Gupta thế kỷ 4 và dòng suối tự nhiên.
• Mukutmanipur – Hồ chứa lớn có đập đất trên sông Gandheswari, cảnh hồ với đồi núi bao quanh và hoàng hôn là điểm nghỉ dưỡng được ưa thích nhất Bankura.
• Jayrambati – Quê hương Thánh mẫu Sarada Devi, đền Mẹ và túp lều nơi bà sống nhiều năm là điểm hành hương của tín đồ Ramakrishna.

Ăn uống

• Nhà hàng Aami Bangali – Quán món Bengal được khen nhiều nhất thị trấn, tôm hấp lá khoai môn, tôm nướng dừa và gà cà ri là món đặc trưng.
• Nhà hàng Monalisa Hotel – Quán Bengal lâu đời gần bến xe, thali Bengal bình dân và cà ri thịt cừu, bữa trưa là lúc đông nhất.

Lịch trình

• Đền đất nung Bengal và cố đô Nawab 10 ngày – Từ Kolkata qua Bishnupur, Santiniketan, Murshidabad đến Gaur.