Bhubaneswar

Thủ phủ bang Odisha, được mệnh danh là “Thành phố đền thờ”, nơi có dày đặc các ngôi đền cổ kiểu Kalinga như đền Lingaraj, hang đá Jain và núi Dhauli của vua A Dục, cùng “tam giác kim cương” Phật giáo bao quanh.

Bhubaneswar là thủ phủ của bang Odisha ở miền đông Ấn Độ, nằm ở rìa nam đồng bằng châu thổ sông Mahanadi, được mệnh danh là “Thành phố đền thờ của Ấn Độ”. Khu phố cổ từng có tới hơn 700 ngôi đền vào thời kỳ cực thịnh, và đến nay vẫn còn hàng trăm ngôi đền đá sa thạch kiểu Kalinga từ thế kỷ 7 đến 13, nằm rải rác giữa các hồ nước và khu dân cư. Lịch sử thành phố có thể truy ngược về vương quốc Kalinga thời trước Công nguyên. Hang đá Jain ở phía tây và di tích Dhauli ở phía nam, nơi diễn ra “Trận Kalinga” của vua A Dục, đều là minh chứng cho quá khứ ấy. Khu đô thị mới được quy hoạch từ sau năm 1948 bởi các kiến trúc sư người Đức.

Điểm nổi bật khi tham quan: cụm đền cổ ở khu phố cũ (Lingaraj, Mukteswar, Parasurameswar, Rajarani, Vaital và hồ Bindu Sagar) có thể đi bộ hoặc đi xích lô trong một ngày. Hang đá Udayagiri và Khandagiri, Bảo tàng bang Odisha, Bảo tàng bộ tộc và Bảo tàng thủ công Kalabhumi có thể sắp xếp trong nửa ngày đến một ngày. Ngoại ô có núi Dhauli, đền Chausath Yogini ở Hirapur và Vườn thú Nandankanan. Khoảng 70 km về phía đông bắc, tuyến “tam giác kim cương Phật giáo” gồm Ratnagiri, Lalitgiri và Udayagiri rất phù hợp để thuê xe đi trong một ngày. Đền Jagannath, đền thần Mặt Trời Konark và hồ Chilika ở phía nam được giới thiệu trong mục điểm đến Puri, có thể kết hợp thành tuyến “tam giác vàng”.

Khí hậu: từ tháng 10 đến tháng 3 mát mẻ, khô ráo, là thời điểm lý tưởng nhất. Tháng 4 đến tháng 6 nóng gắt và ẩm. Tháng 7 đến tháng 9 là mùa gió mùa mưa nhiều, đôi khi có xoáy thuận nhiệt đới. Lưu ý, nhiều ngôi đền chính như Lingaraj không cho phép người không theo Ấn Độ giáo vào trong, bạn có thể ngắm từ đài quan sát bên ngoài. Khi vào đền phải cởi giày và ăn mặc kín đáo.

Giao thông: Sân bay quốc tế Biju Patnaik chỉ cách khu phố cổ khoảng 3 km, có chuyến bay thẳng đi Delhi, Mumbai, Kolkata và các thành phố khác. Đường sắt đi Kolkata mất khoảng 7 giờ. Trong thành phố có thể đi Ola/Uber và xích lô. Nên lưu lại 2 đến 3 ngày.

Điểm tham quan nổi bật

• Đền Lingaraj – Ngôi đền Shiva lớn và linh thiêng nhất Bhubaneswar, tháp chính phong cách Kalinga cao khoảng 55 m từ thế kỷ 11, là điểm nhấn của đường chân…
• Đền Mukteshvara – Ngôi đền nhỏ xây vào thế kỷ 10 với cổng vòm (torana) tinh xảo, được ca ngợi là “viên ngọc của kiến trúc Kalinga”.
• Đền Rajarani – Đền sa thạch đỏ vàng xây vào thế kỷ 11, bên trong không thờ tượng thần. Đền nổi tiếng với các tượng nữ nhân và thần hộ phương trên tường.
• Hang động Udayagiri và Khandagiri – Hai ngọn đồi nhỏ với khoảng 33 hang đá do vua Kharavela của Kalinga đục cho tăng sĩ Kỳ Na giáo vào thế kỷ 2 TCN. Bia khắc trong Hang Voi là…
• Bảo tháp Hòa bình Dhauli – Được cho là nơi diễn ra trận Kalinga, trên vách đá có sắc lệnh khắc của Ashoka. Trên đỉnh đồi, Bảo tháp Hòa bình trắng do Nhật Bản hỗ trợ x…
• Vườn thú Nandankanan – Sở thú quy mô lớn nằm giữa rừng và hồ, nổi tiếng với chương trình nhân giống hổ trắng, có xe săn sư tử và hổ, cùng vườn thực vật.
• Bảo tàng bang Odisha – Bảo tàng bang lưu giữ điêu khắc cổ, bản thảo lá cọ và hiện vật dân tộc của Odisha, là cửa ngõ tốt để tìm hiểu nền văn minh Kalinga.
• Đền Parashurameshvara – Ngôi đền được xây từ thế kỷ 7, là một trong những đền cổ nhất còn lại trong thành phố; các phù điêu múa thần và nữ thần trên tường sa thạch…
• Đền Brahmeswara – Đền năm điện (panchayatana) hoàn thành năm 1058, bốn góc điện chính có các điện nhỏ, chạm khắc cùng cảnh nhạc và múa phong phú.
• Đền Vaital Deula – Đền mật tông thờ nữ thần Chamunda tám tay, xây vào thế kỷ 8, mái hình xe ngựa dài độc nhất vô nhị ở Bhubaneswar.
• Hồ Bindu Sagar – Hồ thiêng ở trung tâm khu phố cổ, truyền thuyết nói nước hồ hội tụ từ các sông thiêng khắp Ấn Độ; bờ đông là đền Ananta Vasudeva, một trong…
• Đền Chausath Yogini – Đền mật tông lộ thiên hình tròn từ thế kỷ 9, bên trong có 64 tượng nữ thần Yogini đặt quanh tường, là một trong số ít đền cùng loại còn tồn…
• Bảo tàng Nghệ thuật và Hiện vật Bộ lạc – Bảo tàng trưng bày trang phục, đồ trang sức, vũ khí và nhạc cụ của hơn 60 bộ tộc ở Odisha, ngoài trời tái hiện nhiều kiểu nhà của các bộ tộ…
• Bảo tàng Thủ công Odisha – Bảo tàng thủ công hiện đại trưng bày nghề thủ công Odisha: tranh Pattachitra, thêu vá Pipili, dệt Ikat và chạm bạc, có xưởng thủ công trực…
• Vườn bách thảo Ekamra Kanan – Vườn thực vật lớn ở phía bắc thành phố, có vườn hồng, nhà kính xương rồng, hồ và lối đi, là nơi người dân địa phương thư giãn cuối tuần.
• Đền ISKCON – Đền Krishna hiện đại bên đường quốc lộ, mọi du khách đều được vào; buổi tối có nghi lễ tụng ca Arati sôi động, nhà hàng chay được nhiều ngư…
• Đền Rama – Đền Rama hiện đại bên đường Janpath trong khu thành phố mới, tháp màu cam cao vút được thắp đèn về đêm, mở cửa cho mọi du khách.
• Pipili – Thị trấn thủ công nhỏ trên đường đi Puri, hai bên phố là các cửa hàng treo đầy ô, đèn lồng và tranh treo thêu vá màu sắc rực rỡ.
• Di tích Phật giáo Ratnagiri – Di tích tu viện Phật giáo quan trọng nhất trong 'Tam giác Kim Cương', với cổng đá chạm khắc tinh xảo và đầu Phật khổng lồ.
• Lalitgiri – Di tích Phật giáo có niên đại sớm nhất trong 'Tam giác Kim Cương', ngôi tháp lớn trên đỉnh từng khai quật được hộp đá đựng xá lợi Phật.
• Quần thể Phật giáo Udayagiri – Di tích Phật giáo có quy mô lớn nhất trong 'Tam giác Kim Cương', có tháp gạch lớn, hai tàn tích tu viện và giếng bậc đá khắc chữ.
• Pháo đài Barabati – Di tích thành cổ thời Đông Ganga ở thế kỷ 14 tại Cuttack, còn hào nước, cổng thành đá và gò đất, bên cạnh là sân cricket Barabati nổi tiếng.

Ăn uống

• Odisha Hotel (chi nhánh chính Sahid Nagar) – Quán ẩm thực Odisha được giới thiệu nhiều nhất ở Bhubaneswar; thali đủ no, nổi tiếng với hải sản và món mù tạt.
• Nhà hàng Dalma – Quán ăn gia đình Odisha lấy tên từ món đặc sản, nổi tiếng với thali, cơm paqala và chutney táo gỗ.
• Kanika (khách sạn Mayfair Lagoon) – Nhà hàng Odisha cao cấp nhất thành phố, có ba loại thali chay, thịt và hải sản đều được gọi thêm không giới hạn.
• Atithi Devo Bhaba – Quán ăn Odisha mở từ năm 2022, nổi tiếng với khẩu phần lớn, giá hợp lý và nhiều món patra poda nướng trong lá chuối.
• Ram Mandir Tiffin Centre – Quán ăn sáng đông khách bên đền Ram trên đường Janpath, bánh chiên ăn với dalma vừa rẻ vừa đậm chất địa phương.

Lịch trình

• Đền cổ Odisha, bờ biển và hồ Chilika 6 ngày – Nối Bhubaneswar, Konark và Puri, rồi men theo hồ Chilika xuôi nam đến bãi biển Gopalpur.