Badami

Cố đô Chalukya giữa vách đá sa thạch đỏ, đền hang trên cao nhìn xuống hồ Agastya; gần đó có Di sản Thế giới Pattadakal và Aihole.

Badami nằm ở quận Bagalkot, phía bắc bang Karnataka, Ấn Độ, xưa gọi là Vatapi, là kinh đô của vương triều Chalukya thời kỳ đầu từ thế kỷ 6 đến thế kỷ 8. Thị trấn kẹp giữa hai vách đá sa thạch đỏ, ở giữa là hồ Agastya đào từ thế kỷ 5; bốn đền hang trên vách nam, đền Bhutanatha bên bờ đông, cùng pháo đài cổ và đền Shiva trên đỉnh vách bắc tạo nên bức tranh cố đô nhỏ gọn mà hoành tráng.

Lấy Badami làm điểm dừng chân, có thể thuê xe đi tuyến “tam giác Chalukya” kinh điển: khoảng 22 km về phía đông bắc là Di sản Thế giới Pattadakal, tiếp khoảng 13 km về phía đông là Aihole, được coi là “cái nôi của kiến trúc đền thờ”; trên đường về ghé đền Mahakuta và Banashankari, cả tuyến hoàn thành trong một ngày. Các điểm trong thị trấn có thể đi bộ nối nhau; nên ở 2 ngày: một ngày trong thị trấn (hang đá, hồ, pháo đài phía bắc, bảo tàng), một ngày tuyến tam giác. Thời gian đẹp nhất là tháng 10 đến tháng 2, ban ngày khoảng 25–30°C; tháng 3–5 thường trên 40°C; tháng 6–9 là mùa mưa, thác trên vách đá đôi khi xuất hiện nhưng đường lầy lội.

Di chuyển: ga Badami cách thị trấn khoảng 5 km, có tàu khứ hồi Bangalore và Hubli; sân bay gần nhất là Hubli (khoảng 2,5 giờ đi xe). Hampi cách về phía đông nam khoảng 140 km, thường cần chuyển chỗ nghỉ đêm. Lưu ý: khu di tích có nhiều khỉ, phải trông giữ đồ ăn; vào đền phải cởi giày và ăn mặc kín đáo; giá vé cho khách nước ngoài cao hơn rõ rệt so với khách trong nước, có thể mua vé trực tuyến trên trang web ASI.

Điểm tham quan nổi bật

• Đền hang Badami – Bốn hang đá do vương triều Chalukya khoảng thế kỷ 6 đục trên vách sa thạch đỏ, phù điêu Nataraja (Shiva múa) và hóa thân của Vishnu rất tin…
• Quần thể đền Bhutanatha – Quần thể đền bằng đá sa thạch thế kỷ 7–11 bên bờ đông hồ Agastya, phản chiếu trên mặt nước, là khung cảnh đẹp nhất để chụp ảnh ở Badami.
• Pattadakal – Di sản thế giới, nơi từng diễn ra lễ đăng quang của vương triều Chalukya, có mười ngôi đền thế kỷ 7–8 kết hợp phong cách Bắc và Nam Ấn Độ…
• Aihole – Ngôi làng cổ được gọi là “cái nôi của kiến trúc đền thờ Ấn Độ”, hàng trăm ngôi đền rải rác trong làng, đền Durga với hành lang hình móng ng…
• Hồ Agastya – Hồ chứa nước cổ từ thế kỷ 5, được hai vách đá sa thạch đỏ phía nam và phía bắc ôm trọn; người dân giặt giũ bên hồ, cùng đền thờ và hang đá…
• Pháo đài Bắc Badami – Di tích pháo đài trên vách đá bờ bắc hồ, có đền Upper Shivalaya thế kỷ 7, kho lương, pháo đài và tháp canh; từ đỉnh có thể nhìn toàn cảnh t…
• Đền Malegitti Shivalaya – Ngôi đền đá thế kỷ 7 đứng đơn độc trên tảng đá lớn phía bắc, kiểu dáng giản dị, còn nguyên vẹn, là hình mẫu tiêu biểu của đền Dravida sơ kỳ.
• Bảo tàng Khảo cổ Badami – Bảo tàng điêu khắc nhỏ do Cục Khảo cổ Ấn Độ mở bên bờ bắc hồ, trưng bày tác phẩm đá thời Chalukya, là điểm xuất phát để lên Pháo đài Bắc.
• Đền Kỳ Na giáo Meguti – Đền Jain trên đỉnh đồi Aihole năm 634, trên tường khắc bia Aihole nổi tiếng; từ đỉnh núi có thể nhìn bao quát quần thể đền trong làng.
• Hang Ravanaphadi – Hang đền thờ Shiva được đục vào đá từ thế kỷ 6 ở Aihole, bên trong có các phù điêu lớn như Shiva múa, sông Hằng hạ phàm và Bảy Mẫu thần; cổ…
• Đền Banashankari – Đền nữ thần ở ngoại ô phía nam Badami, có hồ thiêng hình vuông lớn và cột đèn đá, lễ hội tháng 1–2 là một trong những lễ hội lớn nhất miền…
• Quần thể đền Mahakuta – Quần thể đền thờ Shiva thế kỷ 7 trong thung lũng, xây quanh hồ nước thiêng tự nhiên; người hành hương tắm trong hồ, khung cảnh thanh tịnh.
• Hang Sidlaphadi – Hang đá vòm tự nhiên trong núi cát ở phía đông bắc Badami, tương truyền bị sét đánh nứt, trên vách hang còn tranh tiền sử, phù hợp cho chuy…

Ăn uống

• Quán cơm gia đình Veerabhadreshwar Lingayat – Quán cơm gia đình kiểu Bắc Karnataka làm bánh cao lương tươi tại chỗ, là nơi tốt để ăn cơm gia đình đậm chất Badami.
• Quán ăn nhanh chay Geeta Darshini – Quán ăn nhanh chay Nam Ấn gần bến xe, mở cửa từ sớm, là lựa chọn tiết kiệm để ăn sáng trước khi đi xem hang đá.
• Paradise Family Restaurant – Quán gia đình tầm trung trên đường nhà ga, xếp hạng cao trên TripAdvisor ở Badami, có cả món chay lẫn món mặn và khá sạ…

Lịch trình

• Tuyến di sản Karnataka 11 ngày – Từ Nam lên Bắc: Mysuru, đền Hoysala, Hampi, Badami và Bijapur.
• Vòng Goa – Hampi – Badami 6 ngày – Từ Goa đi tàu lên cao nguyên Deccan, dành ba ngày cho Hampi, rồi đến hang đá Badami.