Aksu-Zhabagly

Khu bảo tồn thiên nhiên lâu đời nhất Kazakhstan, thuộc di sản thế giới Tây Thiên Sơn, có hẻm núi Aksu, hoa tulip hoang dã và nơi cư trú của báo tuyết. Các nhà trọ gia đình tổ chức cưỡi ngựa và đi bộ.

Aksu-Zhabagly nằm ở miền Nam Kazakhstan, thuộc tỉnh Turkestan, cách Shymkent khoảng 100 km về phía Đông, ở chân phía Bắc dãy Talas Alatau. Cửa ngõ là làng Zhabagly. Khu bảo tồn Aksu-Zhabagly được thành lập năm 1926, là khu bảo tồn cổ nhất Trung Á, rộng khoảng 1.300 km², và năm 2016 được ghi vào danh sách di sản thế giới xuyên quốc gia “Tây Thiên Sơn”. Từ thảo nguyên chân núi đến đỉnh tuyết trên 4.000 m, nơi đây có rừng cây ăn quả hoang dã, đồng cỏ núi cao và sông băng, là nơi sinh sống của báo tuyết, dê núi Siberia, kền kền râu và tulip hoang dã.

Khu vực tham quan: ① quanh làng Zhabagly: cổng vào khu bảo tồn, bảo tàng thiên nhiên và sườn đồi hoa dại vào mùa xuân; ② thung lũng sông Zhabagly và hẻm núi Kaindy nhỏ: cưỡi ngựa, đi bộ lên vùng núi cao; ③ hẻm núi Aksu phía Tây Nam: ngắm cảnh từ mép vách đá và đi bộ xuống đáy hẻm; ④ hẻm núi Mashat bên đường phía Tây.

Mùa: giữa tháng 4 đến tháng 5 là mùa tulip và hoa dại, tháng 6–9 thích hợp leo núi và cưỡi ngựa, mùa thu nhiều màu sắc; mùa đông đường núi phủ tuyết và đóng cửa.

Di chuyển và lưu ý: từ Shymkent thuê xe khoảng 1,5–2 giờ. Cũng có thể đi tàu hoặc xe buýt đến khu vực Turar Ryskulov (Vannovka) gần đó rồi đổi xe. Khu bảo tồn áp dụng chế độ giấy phép: phải mua vé và đi cùng kiểm lâm hoặc hướng dẫn viên có chứng chỉ. Nhà trọ gia đình trong làng có thể lo giấy phép, ngựa và bữa ăn, là hình thức lưu trú phổ biến nhất. Nên lưu lại 2–3 ngày. Vùng núi sóng điện thoại yếu, cần chuẩn bị đủ tiền mặt.

Điểm tham quan nổi bật

• Aksu Canyon – Một trong những hẻm núi sâu nhất Trung Á. Sông Aksu cắt qua cao nguyên đá vôi tạo nên vách đá sâu khoảng 500 m, các điểm ngắm trên đỉnh vác…
• Zhabagly River Valley – Thung lũng sông chính đưa du khách từ làng Zhabagly vào khu bảo tồn. Dọc đường có rừng óc chó dại, đồng cỏ núi cao và đỉnh tuyết; cưỡi ngựa…
• Wild Tulips of Talas Alatau – Vào mùa xuân, các loài tulip hoang dã như tulip Greig nở rộ thành từng mảng trên sườn đồi chân núi; đây là tổ tiên của nhiều giống tulip cả…
• Kshi-Kaindy Gorge – Hẻm núi trong khu bảo tồn dẫn lên vùng núi cao, rừng bách xù rậm rạp; đi lên có thể đến đèo Kshi-Kaindy và nhìn xa đỉnh Bugulutur, là đoạn…
• Kaskabulak Petroglyphs – Nhóm khắc đá cổ trong thung lũng Kaskabulak thuộc khu bảo tồn, trên đá đen khắc hình dê núi, người cưỡi ngựa và cảnh săn bắn.
• Mashat Canyon – Hẻm núi đá sa thạch đỏ bên đường từ Shymkent đến Taraz, sông Mashat uốn lượn giữa các vách đá; giao thông thuận tiện, phù hợp dừng chân trê…
• Aksu-Zhabagly Nature Museum – Bảo tàng tự nhiên nhỏ do ban quản lý khu bảo tồn lập tại làng Zhabagly, trưng bày mẫu vật động thực vật và hóa thạch thời đại khủng long, p…