Tiwai Island

เขตอนุรักษ์เกาะป่าฝนกลางแม่น้ำโม อาศัยอยู่ของไพรเมต 11 ชนิดและฮิปโปแคระ ในปี 2025 ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติร่วมกับป่าฝนโกลา

เกาะติวายตั้งอยู่ในเขตปูเจฮุน จังหวัดทางใต้ของประเทศเซียร์ราลีโอน เป็นเกาะป่าฝนขนาดราว 12 ตารางกิโลเมตรกลางแม่น้ำโม ชื่อของเกาะในภาษาเมนเด หมายถึง “เกาะใหญ่” เกาะนี้เป็นกรรมสิทธิ์ร่วมของหัวหน้าเผ่าบารีและโคยา ตั้งเป็นเขตอนุรักษ์สัตว์ป่าในปี 1987 ช่วงสงครามกลางเมืองเคยถูกทิ้งร้าง หลังสงครามองค์กรพัฒนาเอกชนท้องถิ่นชื่อ มูลนิธิสิ่งแวดล้อมแอฟริกา (EFA) ร่วมกับชุมชนรอบเกาะได้ฟื้นฟูสถานีวิจัยและค่ายนิเวศขึ้นมาใหม่ ในปี 2025 เกาะติวายร่วมกับอุทยานแห่งชาติป่าฝนโกลาทางทิศตะวันออก ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติในชื่อ “คอมเพล็กซ์โกลา–ติวาย” บนเกาะพบไพรเมต 11 ชนิด ได้แก่ ชิมแปนซีแอฟริกาตะวันตก ลิงเดียนา ลิงโคลบัสแดง และลิงแมงกาเบย์คอขาว รวมทั้งฮิปโปแคระที่ใกล้สูญพันธุ์ และนกมากกว่า 135 ชนิด จึงเป็นหนึ่งในแหล่งที่มีความหนาแน่นของไพรเมตสูงที่สุดในแอฟริกาตะวันตก ผู้เยี่ยมชมจะพักในกระท่อมไม้อย่างง่ายหรือเต็นท์ที่ค่าย มีมัคคุเทศก์ท้องถิ่นนำเดินป่าฝนยามเช้าและเย็น ช่วงกลางวันนั่งเรือแคนูไปตามแม่น้ำโม และช่วงกลางคืนเดินหาสัตว์ที่ออกหากินเวลากลางคืน ฤดูที่เหมาะที่สุดคือฤดูแล้งเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายน ส่วนฤดูฝนเดือนพฤษภาคมถึงตุลาคมถนนไม่ดีและมียุงมาก

การเดินทาง: จากฟรีทาวน์ผ่านเมืองโบ (Bo) ไปยังโพโตรู ใช้เวลาราว 5–6 ชั่วโมง จากนั้นเดินทางบนถนนดินไปยังหมู่บ้านคัมบามา แล้วนั่งเรือไม่กี่นาทีก็ถึงเกาะ หรือจองทัวร์ที่รวมรถรับส่งผ่านบริษัททัวร์หรือมูลนิธิ EFA ได้เช่นกัน แนะนำให้พัก 2 คืน

ข้อควรระวัง: ต้องจองล่วงหน้า นำยาไล่ยุง ไฟฉายคาดหัว และเสื้อกันฝนไปด้วย ต้องกินยาป้องกันมาลาเรียตามคำแนะนำ บนเกาะมีไฟฟ้าและสัญญาณโทรศัพท์จำกัด

สถานที่เด่น

• Tiwai Island Wildlife Sanctuary – เกาะป่าฝนกลางแม่น้ำโมอา เป็นส่วนหนึ่งของมรดกโลกโกลา-ติวาย มีลิงไพรเมตถึง 11 ชนิดอาศัยอยู่ และสามารถเดินชมกับไกด์ได้
• Moa River Canoe Trip – พายเรือแคนูหรือเรือเล็กรอบเกาะไปตามแม่น้ำโมอา ชมป่าฝนริมฝั่ง นกกระเต็น และฝูงลิง ช่วงหน้าแล้งยังขึ้นไปพักบนโขดหินกลางแม่น้ำได้
• Night Walk & Pygmy Hippo Tracking – เดินป่าฝนยามค่ำพร้อมไกด์และไฟฉายคาดหัว ค้นหาลิงกาลาโกตัวเล็ก ไฮแรกซ์ และนกกลางคืน ถ้าโชคดีอาจพบฮิปโปแคระที่ใกล้สูญพันธุ์ซึ่งแทบไม่โผล่ให้เห…
• Kambama Village – หมู่บ้านชาวเมนเดฝั่งตรงข้ามเกาะติวาย เป็นท่าขึ้นเรือ และเป็นหนึ่งในชุมชนที่ร่วมบริหารเขตอนุรักษ์ ให้เยี่ยมชมโครงการชุมชนและเรียนรู้วิธีที่ค…
• Gola Rainforest National Park – อุทยานป่าฝนที่ใหญ่ที่สุดของเซียร์ราลีโอน เป็นมรดกโลก มีชื่อเสียงด้านการดูนก สามารถตามหานกพิคาทาร์ทคอขาวและชิมแปนซีแอฟริกาตะวันตก