สุโขทัย

เมืองหลวงโบราณของราชวงศ์แรกของไทย ในอุทยานประวัติศาสตร์มรดกโลกที่มีเจดีย์สะท้อนบนสระบัว เชื่อมกับศรีสัชนาลัยและกำแพงเพชรได้ และเป็นต้นกำเนิดของเทศกาลลอยกระทง

สุโขทัยตั้งอยู่ในที่ราบภาคกลางตอนเหนือของประเทศไทย ชื่อมีความหมายว่า “รุ่งอรุณแห่งความสุข” ในช่วงศตวรรษที่ 13–15 เป็นราชธานีของราชวงศ์อิสระแรกของชนชาติไทย และถือว่าเป็นต้นกำเนิดของอักษรไทย ศิลปะพุทธ และเทศกาลลอยกระทง การเที่ยวชมแบ่งออกเป็นสามส่วน หนึ่งคือเมืองสุโขทัยใหม่ (เมืองสุโขทัย) ทางตะวันตกราว 12 กิโลเมตรเป็นอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ภายในคูเมืองมีเขตกลางที่รวมวัดมหาธาตุ วัดศรีสวาย และวัดซาสี ส่วนเขตเหนือ ตะวันตก และใต้มีพระพุทธรูปใหญ่ที่วัดศรีชุม และพระพุทธรูปยืนที่วัดสะพานหิน เป็นต้น สองคืออุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัยทางเหนือราว 55 กิโลเมตร พร้อมเตาเผาสังคโลก สามคืออุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชรทางใต้ราว 75 กิโลเมตร ทั้งสามแห่งรวมเป็นมรดกโลก “เมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง”

สภาพอากาศ ช่วงพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์เป็นฤดูหนาวที่เหมาะที่สุด ในช่วงพระจันทร์เต็มดวงเดือนพฤศจิกายน ซึ่งเป็นเทศกาลลอยกระทง มีการแสดงแสงไฟและการลอยกระทงในอุทยานประวัติศาสตร์ ควรจองที่พักล่วงหน้า ช่วงมีนาคมถึงพฤษภาคมร้อนจัด ส่วนมิถุนายนถึงตุลาคมเป็นฤดูฝนแต่นักท่องเที่ยวน้อย

การเดินทาง จากกรุงเทพฯ นั่งรถบัสราว 6–7 ชั่วโมง หรือนั่งเครื่องบินไปสนามบินสุโขทัย (เที่ยวบินน้อย) หรือสนามบินพิษณุโลก แล้วต่อรถราว 1 ชั่วโมง ระหว่างเมืองใหม่และเมืองโบราณมีรถสองแถวสีฟ้าวิ่งไปกลับ แนะนำให้พักใกล้เมืองโบราณ เช่าจักรยานชมอุทยาน ใช้เวลา 2–3 วันก็สามารถแวะศรีสัชนาลัยได้ ข้อควรระวัง บริเวณโบราณสถานร้อนและมีร่มเงาน้อย ควรเที่ยวตอนเช้าตรู่หรือเย็น เตรียมน้ำและครีมกันแดดให้พอ สวมเสื้อผ้าให้เหมาะสมเมื่ออยู่หน้าพระพุทธรูป และห้ามปีนหรือนั่งคร่อมพระพุทธรูป

สถานที่เด่น

• อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย – ซากเมืองหลวงของราชวงศ์สุโขทัย (ศตวรรษที่ 13–15) ราชวงศ์แรกของไทย มีซากวัดกว่า 200 แห่งภายในกำแพงเมืองที่ล้อมรอบด้วยคูน้ำ เป็นมรดกโลก
• วัดมหาธาตุ สุโขทัย – วัดกลางของเมืองเก่า มีเจดีย์ประธานทรงดอกบัวตูมล้อมรอบด้วยเจดีย์เล็กเกือบ 200 องค์ พระพุทธรูปยืนและนั่งขนาดใหญ่งดงามที่สุดเมื่อแสงพระอาทิตย์…
• วัดศรีชุม – ในอาคารโถงสี่เหลี่ยมทางเหนือ มีพระอจนะนั่งอยู่สูงราว 15 เมตร เมื่อมองขึ้นผ่านช่องประตูแคบยาวจะรู้สึกตื่นตาอย่างมาก
• วัดสระศรี – วัดที่ตั้งอยู่บนเกาะเล็กกลางสระบัว มีเจดีย์ทรงระฆังแบบลังกาและพระพุทธรูปนั่งสะท้อนลงในน้ำ เป็นฉากที่ถ่ายภาพสวยที่สุดของอุทยาน
• อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย – เมืองหลวงรองของราชวงศ์สุโขทัย ซากวัดริมแม่น้ำยมที่ร่มรื่นด้วยต้นไม้ มีนักท่องเที่ยวน้อยกว่าสุโขทัยมาก จึงเงียบสงบกว่า เป็นมรดกโลก
• วัดศรีสวาย – วัดที่มีเจดีย์ทรงข้าวโพดสามองค์ (พระปรางค์) ตั้งเรียงกันในสไตล์เขมร เดิมเป็นเทวาลัยฮินดูของเขมร ต่อมาถูกดัดแปลงเป็นวัดพุทธ สะท้อนอิทธิพลของ…
• วัดตระพังเงิน – วัดขนาดเล็กทางด้านตะวันตกของวัดมหาธาตุ ชื่อว่า “สระเงิน” มีเจดีย์ทรงดอกบัวตูมเทียบกับเกาะเล็ก ๆ กลางสระที่มีพระอุโบสถ ตอนเย็นผู้คนน้อยและภา…
• วัดตระพังทอง – วัดบนเกาะเล็กกลางสระทองทางทิศตะวันออกของเมืองเก่า ยังมีพระสงฆ์พำนักอยู่ สามารถข้ามสะพานไม้ไปเยี่ยมชมเจดีย์ทรงระฆังแบบลังกาและอาคารประดิษฐาน…
• พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ รามคำแหง – แหล่งรวบรวมโบราณวัตถุสุโขทัยที่สำคัญ จัดแสดงรูปพระพุทธรูปเดินทองสัมฤทธิ์ เครื่องเคลือบสังคโลก และแบบจำลองศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง ช่วยให้เข้…
• พระบรมราชานุสาวรีย์พ่อขุนรามคำแหงมหาราช – อนุสาวรีย์สำริดในอุทยานประวัติศาสตร์ เพื่อรำลึกถึงกษัตริย์องค์ที่สามของสุโขทัยผู้ให้กำเนิดอักษรไทย มักมีประชาชนมาถวายดอกไม้และตีระฆัง
• วัดพระพายหลวง – วัดสำคัญที่สุดในโซนเหนือ เหลือเพียงปรางค์เขมรองค์เหนือและซากพระพุทธรูปจำนวนมาก ถือว่าเป็นศูนย์กลางทางศาสนาของสุโขทัยในยุคแรก
• วัดสะพานหิน – วัดบนเนินเขาเล็ก ๆ ในโซนตะวันตก มีทางขึ้นด้วยแผ่นหินชนวนที่เรียงเป็นทางลาด บนยอดมีพระพุทธรูปยืนสูง 12.5 เมตร ที่มองลงสู่เมืองเก่า และได้รับ…
• วัดช้างรอบ – ซากวัดพุทธบนเนินเขาในโซนตะวันตกบริเวณชุมชนอารัญญิก เจดีย์ทรงระฆังมีฐานรองรับด้วยรูปช้างปูนปั้นรอบฐาน บรรยากาศในป่าเงียบสงบ
• วัดเชตุพน – วัดสำคัญในโซนใต้ มีพระอุโบสถทรงสี่ด้านที่ประดิษฐานพระพุทธรูปปูนปั้นขนาดใหญ่ในอิริยาบถเดิน ยืน นั่ง และนอน เป็นตัวอย่างพระพุทธรูปเดินของสุโข…
• ศาลตาผาแดง – หนึ่งในอาคารที่เก่าแก่ที่สุดในเมืองเก่า เป็นศาลเจ้าแบบเขมรที่ก่อด้วยหินลาเตอไรต์ในศตวรรษที่ 12 เคยพบรูปเคารพเขมรที่บริเวณนี้
• วัดสรศักดิ์ – วัดเล็กภายในประตูเมืองด้านเหนือ มีฐานเจดีย์ทรงระฆังล้อมด้วยรูปช้าง 24 เชือก และยังอนุรักษ์ได้ดีกว่าวัดช้างรอบ
• วัดช้างล้อม ศรีสัชนาลัย – เจดีย์พระพุทธใหญ่ทรงระฆังที่มีช้าง 39 เชือกล้อมรอบ เป็นสัญลักษณ์ของศรีสัชนาลัย และเป็นผลงานชั้นยอดของรูปแบบ “ช้างรองรับเจดีย์” ในสมัยสุโขทัย
• วัดเจดีย์เจ็ดแถว – อยู่ทางใต้ของวัดช้างล้อม มีเจดีย์ขนาดเล็กเจ็ดสิบสามองค์ที่มีรูปแบบต่างกันตั้งเรียงกันเป็นแถว เชื่อว่าเป็นกลุ่มเจดีย์บรรจุอัฐิของเชื้อพระวงศ…
• วัดเขาพนมเพลิง – วัดบนยอดเขาเล็ก ๆ ภายในเมืองเก่าศรีสัชนาลัย ปีนขึ้นไปตามขั้นบันไดดินแดง 144 ขั้น สามารถมองเห็นเมืองเก่าและแม่น้ำหยงได้
• วัดพระศรีรัตนมหาธาตุเชลียง – วัดศูนย์กลางของเมืองเชลียงซึ่งเป็นเมืองเก่าก่อนศรีสัชนาลัย มีปรางค์เขมร พระพุทธรูปนั่งองค์ใหญ่ และพระพุทธรูปเดินแกะสลักนูนต่ำ ผสมผสานหลายรู…
• แหล่งเตาเผาบ้านป่ายาง – เตาเผาโบราณบนฝั่งเหนือของแม่น้ำหยงในเขตศรีสัชนาลัย มีเตาอิฐแบบเปลวไฟแนวนอนที่ใช้เผาเครื่องเคลือบ “สังคโลก” ปรากฏให้เห็นภายใต้โรงคลุมเพื่อกา…
• พิพิธภัณฑ์สังคโลก – พิพิธภัณฑ์สังคโลกและเครื่องเคลือบล้านนาส่วนบุคคล มีของสะสมกว่าสองพันชิ้น จัดแสดงประวัติศาสตร์เครื่องเคลือบสุโขทัยอย่างเป็นระบบ
• ตลาดไนท์ เมืองเก่าสุโขทัย – ตลาดกลางคืนเสาร์-อาทิตย์นอกประตูอุทยานทางด้านตะวันออก มีอาหารท้องถิ่นให้ลิ้มลอง เช่น ก๋วยเตี๋ยวสุโขทัย ไก่ย่างไม้ และไอศกรีมมะพร้าว
• อุทยานแห่งชาติรามคำแหง – เขาหลวงทางตะวันตกเฉียงใต้ของเมืองสุโขทัย ยอดเขาปามัยสูง 1,185 เมตรเป็นจุดชมทะเลหมอกและพระอาทิตย์ขึ้น และเป็นภูเขาศักดิ์สิทธิ์โบราณที่ปรากฏใ…
• อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร – เมืองเก่าลำดับที่สามของมรดกโลกสุโขทัย ในเขตป่าทางเหนือของเมืองมีวัดแดงและซากฐานเจดีย์ช้างที่นักท่องเที่ยวน้อยมาก เหมาะกับการเหมารถเที่ยววัน…
• วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร – ประดิษฐานพระพุทธชินราช ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นพระพุทธรูปที่งดงามที่สุดในประเทศไทย เป็นวัดหลวงที่นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาสุโขทัยมักแวะไห…

ร้านอาหาร

• ก๋วยเตี๋ยวสุโขทัยเจี๋ยไห่ – หนึ่งในร้านก๋วยเตี๋ยวสุโขทัยที่มีชื่อเสียงที่สุดของสุโขทัย อันดับหนึ่งจากกว่าสี่ร้อยร้านก๋วยเตี๋ยวทั่วจังหวัดในการจัดอั…
• ร้านต้าผู่อี ก๋วยเตี๋ยวไทย – ที่นักชิมเรียกกันว่า “ร้านก๋วยเตี๋ยวสุโขทัยอันดับหนึ่ง” สูตรดั้งเดิมน้ำต้มยำรสหวานนุ่ม ก๋วยเตี๋ยวเส้นเล็กหลายรสชาติ กับ…
• ร้านเฟิงฮวา ปลาแม่น้ำยม – ร้านอาหารปลาริมแม่น้ำยมแบบครอบครัว เมนูเปลี่ยนตามปลาที่ได้มาในแต่ละวัน ต้มยำปลาช่อนน้ำข้นและปลาทอดกระเทียมได้รับคำชมมาก…
• ร้านไมคังกุง – ร้านเก่าในเมืองใหม่สุโขทัยที่ตกแต่งสไตล์ศิลปะสุโขทัย มีก๋วยเตี๋ยวสุโขทัย ข้าวคลุกกะปิ และขนมจีบแป้งเส้นที่ควรสั่ง
• ร้านนาโคทัย – ร้านอาหารครอบครัวในอาคารไม้ระหว่างเมืองใหม่กับอุทยานประวัติศาสตร์ มีชื่อจากไก่นาโคทัยและลาบสุโขทัย และยังมีพิซซ่ากับพาส…
• ร้านปู (ตำลาว) – ร้านครอบครัวเล็กที่แบ็กแพ็กเกอร์ในเมืองใหม่คุ้นเคยที่สุด ติดอันดับต้น ๆ ของสุโขทัยบน TripAdvisor และเปิดถึงดึก

เส้นทางท่องเที่ยว

• เส้นทางเมืองโบราณไทย ขึ้นเหนือจากกรุงเทพฯ ถึงเชียงราย 9 วัน – ผ่านอยุธยา สุโขทัย น่าน และเชียงใหม่ ถึงเชียงราย ชมโบราณสถานของราชวงศ์สยามตลอดทาง