ปันจาเคนต์ และเทือกเขาฟาน

แหล่งซากเมืองโบราณโซกเดียและแหล่งมรดกโลกซาราซม์ ใต้ลงไปมีทะเลสาบเจ็ดสีมาร์กูโซร์ ทางตะวันออกเฉียงใต้คือเทือกเขาฟานที่มีทะเลสาบอาลาอุดดินและคูลีกาลอนเป็นแหล่งเดินป่าชื่อดัง

ปันจาเคนต์ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของจังหวัดซูกด์ประเทศทาจิกิสถาน ในหุบเขาแม่น้ำเซอร์รัฟชาน ห่างจากเมืองซามาร์คันด์ของอุซเบกิสถานเพียงราว 60 กิโลเมตร เป็นที่ตั้งของซากเมืองโบราณโซกเดีย และเป็นประตูสู่เทือกเขาฟาน ในตัวเมืองสามารถเยี่ยมชมซากปันจาเคนต์โบราณ พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์รูดากี และตลาดกลาง ห่างไปทางตะวันตกราว 15 กิโลเมตรคือซาราซม์ มรดกโลก ทางใต้ราว 60 กิโลเมตรคือทะเลสาบเจ็ดแห่งมาร์กูโซร์ ทะเลสาบบนภูเขาเจ็ดแห่งมีสีแตกต่างกัน สามารถเช่ารถเหมาไปเช้าเย็นกลับในวันเดียวกัน หรือพักค้างคืนที่โฮมสเตย์ในหมู่บ้าน ตามหุบเขาเซอร์รัฟชานไปทางตะวันออกมีสุสานรูดากีและสุสานโมฮัมหมัด บาชอโร เทือกเขาฟานอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ ยอดเขาสูงสุดคือยอดชิมตัลกา สูง 5,489 เมตร ทะเลสาบอาลาอุดดิน คูลีกาลอน และกลุ่มทะเลสาบอื่น ๆ เป็นเส้นทางเดินป่าที่คลาสสิกที่สุดของเอเชียกลาง มักเริ่มจากค่ายอาร์ตุชและเดินข้ามภูเขา 3–6 วัน ช่วงเวลาที่ดีที่สุดคือเดือนมิถุนายนถึงกันยายน ฤดูร้อนในภูเขากลางวันอบอุ่นแต่กลางคืนหนาว ฤดูหนาวเส้นทางภูเขามีหิมะปิดตัว การเดินทางสามารถเข้าประเทศจากซามาร์คันด์ผ่านด่านชายแดน (ต้องขอวีซ่าอิเล็กทรอนิกส์ของทาจิกิสถาน และพื้นที่บางส่วนของเทือกเขาฟานต้องมีใบอนุญาต) หรือเดินทางจากดูชานเบโดยผ่านอุโมงค์อันโซบ ใช้เวลาประมาณ 5–6 ชั่วโมง แนะนำให้พัก 4–7 วัน ท้องถิ่นใช้เงินสดเป็นหลัก บนภูเขาไม่มีสัญญาณโทรศัพท์ จึงแนะนำให้ใช้ไกด์ท้องถิ่นหรือเข้าร่วมทัวร์เป็นกลุ่มเมื่อเดินป่า

สถานที่เด่น

• นครโบราณปันจาเคนต์ – เมืองโบราณของชาวโซกเดียในศตวรรษที่ 5–8 ที่ถูกขนานนามว่า “ปอมเปอีแห่งเอเชียกลาง” พบจิตรกรรมฝาผนังงดงามมากมาย
• ทะเลสาบทั้งเจ็ดมาร์กูซอร์ – ทะเลสาบบนภูเขาเจ็ดแห่งที่เรียงกันในหุบเขา สีน้ำเปลี่ยนจากเขียวมรกตไปจนถึงน้ำเงินเข้มตามลำดับ เที่ยวได้ทั้งด้วยรถยนต์และการเดินเท้า
• ทะเลสาบอะลาอุดดิน – กลุ่มทะเลสาบสีเขียวมรกตที่ความสูงประมาณ 2,800 เมตร สะท้อนภาพยอดหิมะและป่าสนลงในน้ำ เป็นแคมป์หลักสำหรับการเดินป่าในภูเขาฟานน์
• พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์รูดากี – พิพิธภัณฑ์ประจำเมืองปันจาเกนต์ จัดแสดงภาพจิตรกรรมโซกเดียนจำลองและของจริงบางส่วน โบราณวัตถุจากซาราซม์ และประวัติชีวิตของรูดากี
• ตลาดกลางปันจาเกนต์ – ตลาดดั้งเดิมที่คึกคักใจกลางเมือง แผงขายลูกพรุนแห้ง ถั่ววอลนัท ขนมปังนาน ผลไม้ตามฤดูกาล และเครื่องเทศ บรรยากาศเต็มไปด้วยชีวิตชีวา
• ซาราซม์ – แหล่งมรดกโลกแห่งแรกของทาจิกิสถาน เป็นชุมชนเกษตรกรรมและโลหะวิทยายุคแรกในเอเชียกลางที่มีอายุกว่า 5,000 ปี
• สุสานรูดากี – ที่ฝังศพของรูดากี บิดาแห่งกวีนิพนธ์เปอร์เซียคลาสสิก ตั้งอยู่ที่หมู่บ้านปันจิรูดในหุบเขาแม่น้ำเซราฟชาน
• สุสานมูฮัมหมัดบาโชโร – สุสานอิสลามจากศตวรรษที่ 11 ที่มีประตูดินเผาแกะสลักอันงดงาม ตั้งอยู่ในหมู่บ้านมาซอรีชารีฟบนภูเขา
• ทะเลสาบกูลีกาลอน – กลุ่มทะเลสาบบนที่สูงที่ล้อมด้วยยอดหิมะ ทุ่งหญ้าริมฝั่งและป่าจูนิเปอร์เป็นลานตั้งแคมป์ที่สวยที่สุดของฟานน์
• ทะเลสาบมุตนีเย – ทะเลสาบธารน้ำแข็งที่เชิงเขาชิมทาร์กา น้ำขุ่นขาวจากตะกอนธารน้ำแข็ง เป็นจุดตั้งแคมป์เริ่มต้นสำหรับการปีนเขา
• ยอดเขาชิมตาร์กา – ยอดสูงสุดของฟานน์ (5,489 เมตร) และช่องเขาของยอดนี้เป็นเส้นทางข้ามฟานน์ที่ท้าทายที่สุด
• ทะเลสาบบอลโชเยอัลโล – ทะเลสาบเขื่อนธรรมชาติขนาดใหญ่ทางใต้ของช่องเขาชิมทาร์กา น้ำสีน้ำเงินเข้ม นักท่องเที่ยวน้อย เหมาะกับการตั้งแคมป์เงียบ ๆ
• ค่ายอาร์ตุช – โรงแรมที่ปรับปรุงจากค่ายปีนเขาสมัยโซเวียต เป็นจุดเริ่มต้นของการเดินป่าไปทะเลสาบคูลิคาลอนและอาลาอุดดิน

ร้านอาหาร

• ร้านดุสตี – ร้านอาหารทาจิกดั้งเดิมใจกลางปันจาเกนต์ ที่คู่มือท่องเที่ยวสองเล่มล่าสุดแนะนำคูรูโตบของร้าน
• คาเฟ่ซาฟีนา – ร้านท้องถิ่นที่มีรีวิวมากในปันจาเกนต์ เน้นเนื้อย่าง และมีคูรูโตบ ข้าวปิลาฟ และซุป
• ร้านดิโลวารา – ร้านอาหารทาจิกแบบบ้านๆ แถวถนนรูดากี คะแนน Google ราว 4.3 เด่นด้วยซุปและเนื้อแกะย่าง

เส้นทางท่องเที่ยว

• ซามาร์คันด์เข้าทาจิกิสถาน ทะเลสาบเจ็ดแห่งและอิสคันเดอร์คูล 4 วัน – เข้าจากซามาร์คันด์ ผ่านซาราซม์ ทะเลสาบเจ็ดแห่ง และอิสคันเดอร์คูล ข้ามเทือกเขาฟานไปดูชานเบ
• จากทาชเคนต์ผ่านคุจันด์สู่ซามาร์คันด์ 5 วัน – เส้นทางเหนือของทาจิกิสถานเชื่อมทาชเคนต์และซามาร์คันด์ ผ่านคุจันด์ อิสตาราฟชาน และทะเลสาบเจ็ดแห่ง
• เดินป่าเทือกเขาฟานจากคูลิคาลอนถึงอาลาอุดดิน 7 วัน – เดินเขาจากดูชานเบไปกลับเทือกเขาฟาน ข้ามช่องเขาอาลาอุดดิน ผ่านทะเลสาบคูลิคาลอน อาลาอุดดิน และมุตนีเย
• เดินทางข้ามทาจิกิสถานจากทาชเคนต์สู่ซามาร์คันด์ 12 วัน – ใช้แท็กซี่ร่วมและรถตู้ร่วมเดินทางข้ามตะวันตกของทาจิกิสถาน จากคูจันด์ ดูชานเบ ถึงเพนจิเคนต์และทะเลสาบเจ็ดแห่ง
• ทัวร์ข้ามพรมแดนจากเมืองโบราณสายไหมสู่เทือกเขาฟาน 11 วัน – หลังบูคาราและซามาร์คันด์ เดินข้ามพรมแดนเข้าทาจิกิสถาน ผ่านทะเลสาบทั้งเจ็ดและเทือกเขาฟานสู่ดูชานเบ