โอมกาเรศวร
เกาะมานธาตาในแม่น้ำนรรมทาที่มีรูปร่างคล้ายอักษร “โอม” วัดโอมการาศวรซึ่งเป็นหนึ่งในทวาทศชโยติรลึงค์ และรูปปั้นอทิศังกรแห่งเอกภาพสูงราว 100 เมตร ตั้งอยู่ตรงข้ามกันข้ามแม่น้ำ
โอมการาศวร (Omkareshwar) ตั้งอยู่ในเขตคันทวา รัฐมัธยประเทศ ประเทศอินเดีย แม่น้ำนรรมทาแยกเป็นสองสายที่บริเวณนี้และโอบล้อมเกาะมานธาตาไว้ ตามตำนานรูปร่างของเกาะคล้ายอักษรสันสกฤต “โอม” จึงได้ชื่อนี้มา วัดโอมการาศวรบนเกาะและวัดมัมเลศวรบนฝั่งใต้รวมกันเป็นหนึ่งในทวาทศชโยติรลึงค์ เป็นหนึ่งในสถานจาริกแสวงบุญสำคัญที่สุดของนิกายไศวะในศาสนาฮินดู มีผู้แสวงบุญมาตลอดทั้งปี
พื้นที่หลักเที่ยวได้อย่างสะดวก ทั้งเมืองเล็กฝั่งใต้และวัดมัมเลศวร สะพานแขวนเดินข้ามสองแห่ง วัดหลักบนเกาะ และท่าน้ำริมแม่น้ำ เดินเชื่อมกันได้ทั้งหมด บนยอดเกาะมีซากวัดสิทธนาถ วัดเคารีโสมนาถ และรูปปั้นอทิศังกรแห่งเอกภาพที่สร้างเสร็จในปี 2023 เส้นทางจาริกรอบเกาะยาวราว 7 กิโลเมตร เดินได้ครึ่งวัน หรือจะนั่งเรือเล็กบนแม่น้ำเพื่อชมเกาะและท่าน้ำในมุมกว้างก็ได้
ช่วงที่ดีที่สุดคือเดือนตุลาคมถึงมีนาคม กลางวันอบอุ่น เช้าและเย็นเย็นสบาย เดือนเมษายนถึงมิถุนายนร้อนจัดเกิน 40 องศาเซลเซียส เดือนกรกฎาคมถึงกันยายนเป็นฤดูมรสุม น้ำในแม่น้ำหลากแรง เรือข้ามฟากมักหยุดให้บริการ ช่วงเขื่อนระบายน้ำทิ้งทัศนียภาพสวยงามมาก แต่ต้องระวังความปลอดภัย ช่วงเทศกาลศิวราตรี (กุมภาพันธ์–มีนาคม) และเดือนศราวณะ (กรกฎาคม–สิงหาคม) วันจันทร์มีผู้แสวงบุญจำนวนมาก ต้องรอคิวนานหลายชั่วโมง
การเดินทาง สนามบินและสถานีรถไฟใหญ่ที่ใกล้ที่สุดอยู่ที่อินดอร์ ห่างราว 80 กิโลเมตร ขับรถราว 2 ชั่วโมง สถานีรถไฟโอมการาศวรโรด (Omkareshwar Road) อยู่ห่างจากตัวเมืองราว 12 กิโลเมตร แนะนำให้พัก 1–2 วัน และเชื่อมเที่ยวกับมาณฑุ มเหศวร หรืออุชเชนเป็นเส้นทางแสวงบุญและโบราณสถานของรัฐมัธยประเทศ
ข้อควรระวัง เมื่อเข้าวัดต้องถอดรองเท้าและแต่งกายสุภาพ บางบริเวณห้ามใช้โทรศัพท์และกล้องถ่ายรูป บริเวณท่าน้ำมีลิงจำนวนมาก ให้ระวังอาหารในมือ
สถานที่เด่น
- วัดโอมการเรศวร – ศักดิ์สิทธิ์แห่งโชติลึงค์ (ลึงค์แห่งแสง) บนเกาะมานธาตา ซึ่งมีรูปร่างคล้ายอักษร “โอม” กลางแม่น้ำนรมทา ผู้แสวงบุญเดินข้ามสะพานแขวนหรือนั่งเรื…
- รูปปั้นแห่งเอกภาพ (เอกาตมาธาม) – รูปปั้นโลหะอาทิศังกราจารย์สูง 108 ฟุต สร้างเสร็จในปี ค.ศ. 2023 ตั้งอยู่บนยอดเขาบนเกาะมันธาตา มองเห็นแม่น้ำนรมทา
- วัดมัมเลศวร – วัดศิวะหินที่ฝั่งตรงข้ามเกาะโอมการ์เยศวร สร้างตั้งแต่ศตวรรษที่ 11 ประดิษฐานโชติรลิงค์ร่วมกับวัดบนเกาะ งานแกะสลักโบราณงดงาม
- Narmada Ghats & Boat Ride – ท่าน้ำที่เชิงวัด ได้แก่ ท่าโคมุขและท่าโกฏิตีรถ ผู้แสวงบุญอาบน้ำและปล่อยประทีปลงแม่น้ำ มีเรือเล็กพาชมวิวรอบเกาะ
- Mandhata Island Parikrama – เส้นทางเดินรอบเกาะราว 7 กิโลเมตร ผ่านวัดโบราณ จุดบรรจบของแม่น้ำ และจุดชมวิวบนยอดเขา เป็นกิจกรรมที่ผู้แสวงบุญต้องทำ
- Siddhanath Temple – ซากวัดศิวะสมัยราชวงศ์ปรมารา ศตวรรษที่ 11 บนลานเนินยอดเกาะ มีฐานสูงและแถวช้างแกะสลักล้อมรอบฐาน
- Gauri Somnath Temple – วัดโบราณสามชั้นทางด้านตะวันตกเฉียงเหนือของเกาะ ประดิษฐานศิวลึงค์สีดำที่ใหญ่ที่สุดของเกาะ อยู่บนเส้นทางปริกรมา
- Omkareshwar Palace (Raja Mandhata Palace) – พระราชวังเก่าของราชวงศ์ที่สร้างติดแม่น้ำและอยู่ติดวัดหลัก ด้านหน้าอาคารหลากสีคือฉากหลังคลาสสิกเมื่อถ่ายจากสะพานแขวนและเรือบนแม่น้ำ
- Omkareshwar Dam – เขื่อนบนแม่น้ำนรมทาที่อยู่เหนือน้ำจากตัวเมืองไปทางตะวันออก ช่วงมรสุมจะเปิดประตูระบายน้ำ มีละอองน้ำพวยพุ่ง และมีแผงโซลาร์ลอยน้ำขนาดใหญ่บนอ่า…
ร้านอาหาร
- ร้านกฤษณะ ประสาทัม (มังสวิรัติ) – ร้านมังสวิรัติล้วนที่ได้รับคำชมมากที่สุดบนเส้นทางเข้าเมือง มีทั้งอาหารอินเดียเหนือ ใต้ และอาหารจีนสไตล์อินเดีย
- ร้านอาหารโรงแรมวิวยอดวัด (MPT) – ร้านอาหารในโรงแรมของการท่องเที่ยวรัฐมัธยประเทศ มองเห็นวัดและแม่น้ำนรมทา อาหารมังสวิรัติบ้านๆ ราคาย่อมเยา
เส้นทางท่องเที่ยว
- อุจเชนและโอมการ์เรชวาร์ โชติรลิงคะคู่ 4 วัน – จากอินดอร์ไปกลับสองแห่งศักดิ์สิทธิ์ของโชติรลิงคะ ชมพิธีภัสมารตีและเกาะศักดิ์สิทธิ์กลางแม่น้ำนรมทา
- วงเวียนเมืองศักดิ์สิทธิ์มัลวาและมรดกแม่น้ำนรมทา 6 วัน – จากอินดอร์เที่ยวรอบอุจเชน โอมการ์เรชวาร์ มเหศวร และนครร้างมานดู
- เดลีสู่อินดอร์ ทัวร์มรดกใจกลางอินเดีย 13 วัน – ล่องใต้จากเดลี ผ่านควาลิเออร์ คาจูราโห สาญจี ไปจนถึงมัลวา
- วงใหญ่มรดกและเสือทั่วรัฐมัธยประเทศ 15 วัน – จากควาลิเออร์ถึงอินดอร์ ข้ามรัฐมัธยประเทศ ครบมรดก เสือ เทือกเขา และเมืองศักดิ์สิทธิ์ในทริปเดียว