Nino Konis Santana & Jaco Island

อุทยานแห่งชาติที่อยู่ปลายสุดทางตะวันออกของติมอร์-เลสเต มีเกาะร้างศักดิ์สิทธิ์อย่างเกาะจาโกที่มีทรายขาวเหมาะกับการดำน้ำตื้น หาดวาลู และถ้ำภาพเขียนโบราณ เป็นจุดสิ้นสุดของเส้นทางทางตะวันออก

อุทยานแห่งชาตินีโนโกนิสซานตานา ตั้งอยู่ที่เทศบาลเลาเตงปลายสุดทางตะวันออกของติมอร์-เลสเต จัดตั้งขึ้นในปี 2007 เป็นอุทยานแห่งชาติแห่งแรกของประเทศ ตั้งชื่อตามผู้นำขบวนการต่อต้าน ครอบคลุมป่าแห้งเขตร้อน ภูเขาหินปูน พื้นที่ชุ่มน้ำทะเลสาบอิรารารโร และทะเลที่มีแนวปะการังขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเขตปะการังสามเหลี่ยม กิจกรรมหลักอยู่บริเวณตูตูอาลา ลงจากหมู่บ้านบนหน้าผาไปยังหาดวาลูและพักในเต็นท์ไม้ไผ่ จากนั้นนั่งเรือประมงไปยังเกาะจาโกซึ่งเป็นเกาะร้างศักดิ์สิทธิ์เพื่อดำน้ำตื้นและอาบแดด แล้วให้ชาวบ้านนำทางไปชมถ้ำไลเนฮาราและภาพเขียนโบราณที่อิเลเกเรเกเร ระหว่างเดินทางกลับสามารถแวะดูนกที่ทะเลสาบอิรารารโร และพักค้างคืนที่หมู่บ้านชาวประมงคอมบนฝั่งเหนือเพื่อดำน้ำตื้น รวมถึงชมบ้านยกพื้นแบบฟาตาลูกูในโลสปาลอส ฤดูที่เหมาะที่สุดคือฤดูแล้งเดือนพฤษภาคมถึงพฤศจิกายน ทะเลสงบและถนนเดินทางได้สะดวก ส่วนเดือนธันวาคมถึงเมษายนเป็นฤดูฝน ถนนดินเป็นโคลนและเรือข้ามฟากมักหยุดให้บริการ

การเดินทาง: จากดิลีตามถนนชายฝั่งเหนือผ่านบาอูกาวและเลาเตงราว 7–9 ชั่วโมงจึงถึงตูตูอาลา แนะนำให้เช่ารถกระบะขับเคี่ยวพร้อมคนขับ หรือแบ่งพักค้างคืนที่บาอูกาวหรือคอม รถโดยสารสาธารณะมีแค่ไปถึงโลสปาลอส หลังจากนั้นมีเที่ยวรถน้อยมาก ภายในอุทยานแทบไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวกเชิงพาณิชย์ จึงต้องเตรียมเงินสด น้ำดื่ม ครีมกันแดด และยากันยุงให้พร้อมที่โลสปาลอส และสัญญาณโทรศัพท์อ่อนมาก แนะนำให้วางแผนเดินทางไป-กลับ 3–4 วัน ได้แก่ วันแรกจากดิลีถึงคอมหรือบาอูกา หนึ่งถึงสองวันที่หาดวาลูและเกาะจาโก และวันสุดท้ายเดินทางกลับ เกาะจาโกเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของท้องถิ่น ห้ามพักค้างคืน โปรดเคารพประเพณีของชาวบ้านและนำขยะกลับไปด้วย

สถานที่เด่น

ร้านอาหาร